Batılılar her ekim ayının sonunda çocukları süsleyip püsler, kapı kapı dolaştırıp o meşhur soruyu sordururlar: “Şaka mı, şeker mi?” Bizim buralarda kimse kapıyı çalıp böyle fantastik sorular sormaz tabii. Bizde doğrudan hayatın kendisi sabahın köründe kapımızı çalar. Hem de öyle tatlı dille değil; Erek Dağı’ndan esen o meşhur ayazıyla gelir ve sorar: “Eee başımın tacı; bugün şaka mı istersin, şeker mi?”

Gönül ister ki her günümüz Van kahvaltı sofrası gibi bol şekerli, ballı, kaymaklı geçsin. Sabah uyanalım, semaverin altı tam kıvamında yanmış olsun, otlu peynirin kokusu evi sarsın, fırından yeni çıkmış sıcak lavaş elimizi yaksın... Ama dürüst olalım, hayatın elindeki o kader torbasından bize çoğunlukla "şaka" çıkıyor. Hem de öyle ince zekice yapılmış espriler değil; bildiğiniz kış ortasında kombinin arıza yapması gibi sert, hırslı ve acımasız şakalar!

Mesela, tam işe veya randevunuza yetişmek için evden çıkarsınız, önünüzde iki seçenek vardır: Ya Beşyol’dan dolmuşa bineceksiniz ya da Ezberciler'den inip İpekyolu'na çıkacaksınız. İşte o an İpekyolu trafiğine denk gelmek, hayatın size arkadan kıs kıs gülerek yaptığı en büyük şakadır. O yolun çalışması, şerit daralması, her sabah sanki ilk defa araba görüyormuş gibi kilitlenen trafiği şaka değilse nedir? Şöyle aceleniz varken dolmuşçu abi hırslıdır, her santimetrekareyi doldurmaya kararlıdır. İçerideki insan yoğunluğundan bir süre sonra kuantum fiziğindeki sıkışık atomlara döner, oksijensiz kalıp Akdamar Adası’na doğru hayallere dalarsınız. Tam o esnada arkadan yükselen "Az ilerleyelim, arkası bomboş" nidası, evrenin bize sunduğu en absürt stand-up şovudur.

Yerel esnafımızla girilen o amansız diyaloglar da başlı başına birer trajikomik şov programıdır.
Cumhuriyet Caddesi’nde bir dükkana girersiniz, gözünüze bir mont kestirirsiniz. Fiyatını sorarsınız, esnaf abi size bakar, derin bir iç çeker ve "Kardeş, normalde bu mal 3 bindir ama sen yabancı değilsin, gelişi kurtarmaz ama sana 2.500 olsun, zararına veriyorum" der. Dükkandan çıkarken bilirsiniz ki o malın gelişi aslında bin liradır ama o esnaf abinin "sen yabancı değilsin" derken gözlerinde çakan o samimi ışık, hayatın bize sunduğu en tatlı, en şeker yalanlardan biridir.

Kültürümüzün en asil ama aynı zamanda en yorucu parçası olan taziyelerimiz ise tam bir sabır sınavıdır. Elbette acıyı paylaşmak şekerdir, baş tacıdır. Ama o taziye evinde üçüncü saatin sonunda, ayaklarınız uyuşmuşken, gelen misafirlere hizmet etmekten helak olmuşken, köşede oturan teyzenin size bakıp "çayın yanında şekerleme yok mu?" demesi... Ya da taziye çıkışı ayakkabılıkta kendi 39 numara yepyeni kunduranız yerine birinin yanlışlıkla bıraktığı 41 numara eski, yırtık makosene kalmanız? İşte bu, hayatın "Bak bakalım, acını unutturacak yeni bir şaka yaptım" deme şeklidir.

Peki hiç mi şeker yok bu hayatta? Tabii ki var, yoksa bu memleketin kahrı, o ayazı çekilmez. Bizim buraların şekerleri öyle süslü paketlerde satılanlardan değildir; bizim şekerlerimiz samimiyettedir, dostluktadır.

Kışın o insanın yüzünü kesen soğuğunda İki Nisan Caddesin'nde yürürken, birden tanıdık bir arkadaşa denk gelip "Gel bir kaçak çay içelim de, ısın" demesi dünyanın en büyük şekeridir. O bardağın elinizi ısıttığı ilk saniye, dünyanın en lüks kafesindeki kahveden daha tatlı gelir insana. Ya da Edremit’e doğru giderken Van Denizi’nin o turkuaz rengine denk gelmek, gün batımında gökyüzünün aldığı o eflatun rengi izlemek ruhun şekeridir.İstanbul’un Bebek sahili varsa bizim de sahil yolunun o rengarenk, o muazzam deniz manzarası var!
İstanbul’un boğazı varsa bizim de denizimiz var der, tüm o dertleri unutuveririz.

Uzun lafın kısası aziz hemşerilerim; hayat bize bazen sert şakalar yapıyor olabilir. İpekyolu’nda ömrümüz çürüyebilir, taziye evinde ayakkabımız kaybolabilir, doğalgaz faturası canımızı yakabilir. Ama biz bu coğrafyanın insanıyız; şakaya da göğüs gereriz, kaçak çayımızı da bölüşürüz.

Yarın sabah o güneş Erek Dağı’nın arkasından yine o asil duruşuyla doğacak. Hayat yine elinde torbasıyla kapımızda belirecek. İster ayazıyla şaka yapsın, ister bir bardak sıcak çayla şeker ikram etsin... Biz her iki duruma da hazırız. Yüzünüzdeki o samimi tebessüm ve samimiyet hiç eksik olmasın; ne de olsa şakasıyla da şekeriyle de bu memleket, bu hayat bizim!

Sevgilerimle...

☕Gelin bu hafta hayatın şakalarına inat, çayımızı şöyle demli, şöyle kıtlama şekerli dolduralım; eşle dostla, o ocak başında, o sıcak sohbetin tadını çıkara çıkara içelim.