DEM Parti Van Milletvekili Zülküf Uçar, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesi üzerine yaptığı konuşmada, inşaat sektöründe yaşanan işçi ölümlerini ve çalışma koşullarını gündeme taşıdı. Bakanlığın iş cinayetleri karşısındaki tutumunu eleştiren Uçar, geçen yıl da aynı sorunları dile getirdiklerini ancak aradan geçen sürede herhangi bir değişiklik yaşanmadığını savundu.
Vanlı inşaat işçilerinin yaşamını yitirmesine dikkat çeken Uçar, geçen yıldan bu yana en az 12 Vanlı inşaat işçisinin hayatını kaybettiğini belirterek, Bakanlığın yaşanan ölümler karşısında duyarsız kaldığını ifade etti. Uçar, “Ama o günden bu yana Bakanlığın pozisyonu milim şaşmadı. Hâlâ aynı duyarsızlık, hâlâ aynı kayıtsızlık” sözleriyle tepkisini dile getirdi.
“İnşaat işçileri emekli olamıyor”
İnşaat sektöründe çalışan ileri yaştaki emekçilerin durumuna da değinen Uçar, yüzlerce 65 yaş üstü işçinin geçimini sağlayabilmek için inşaatlarda çalışmaya devam ettiğini söyledi. İnşaat işçilerinin düzenli çalışma ve sigortalılık koşullarından yoksun bırakıldığını belirten Uçar, yılın bir bölümünde çalışmak, kalan dönemlerde ise sigortasız yaşamak zorunda kaldıklarını dile getirdi.
İşçilerin bedenleri çalışma gücünü kaybedene kadar çalışmak zorunda kaldığını ifade eden Uçar, 60 yaşından sonra dahi ağır işlerde çalışmanın birçok emekçi için bir tercih değil, geçim zorunluluğu hâline geldiğini söyledi. Uçar, ülkede 71 ve 79 yaşındaki insanların bile inşaatlarda çalışırken yaşamını yitirdiğini hatırlatarak, emeklilik ve sosyal güvence sorunlarının işçileri ileri yaşlarda da riskli işlerde çalışmaya mecbur bıraktığını vurguladı.
“Çocuklar da inşaatlarda yaşamını yitiriyor”
Konuşmasında çocuk işçiliği sorununa da dikkat çeken Uçar, inşaatlarda yalnızca ileri yaştaki emekçilerin değil, çocukların da yaşamını yitirdiğini belirtti. Birkaç hafta önce 17 yaşındaki Halil İbrahim Yağız’ın inşaatın altıncı katından düşerek hayatını kaybettiğini hatırlatan Uçar, Yağız’ın Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında işçileştirilen çocuklardan biri olduğunu söyledi.
Uçar, birkaç ay önce de 15 yaşındaki bir çocuğun inşaatta yaşamını yitirdiğini belirterek, çocukların çalışma koşulları ve iş güvenliği konusundaki ihmallere tepki gösterdi. Çocukların eğitim görmeleri gereken yaşlarda tehlikeli işlerde çalışmak zorunda kalmasının ağır sonuçlar doğurduğunu ifade eden Uçar, bu ölümlerin yalnızca istatistiklerden ibaret görülmemesi gerektiğini dile getirdi.
“Bu ölümlerin sorumluluğunu hissediyor musunuz?”
Bakanlığa seslenen Uçar, siyasetin yalnızca idari bir görev olarak ele alınmaması gerektiğini belirterek, işçi ölümlerinin yarattığı insani ve vicdani sorumluluğun hissedilmesi gerektiğini söyledi. Uçar, 79 yaşındaki bir emekçinin ya da 15 yaşındaki bir çocuğun işyerinde yaşamını yitirmesinin ağırlığının göz ardı edilemeyeceğini ifade etti.
Uçar, yaşanan ölümler karşısında sorumluluk hisseden bir yöneticinin Bakanlığın tüm imkânlarını işçilerin güvenliği ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi için kullanması gerektiğini savundu. Bu sorumluluğu yerine getiremeyenlerin ise görevlerini sürdürmelerini sorgulaması gerektiğini belirten Uçar, işçi ölümlerinin sıradanlaştırılmasına tepki gösterdi.
İki fotoğraf üzerinden Bakanlığın performansını eleştirdi
Konuşmasında Bakanlığa ait bütçe kitapçığına da değinen Uçar, iki işçinin fotoğrafını göstererek Bakanlığın çalışmalarının yalnızca resmî belgeler ve başarı anlatıları üzerinden değerlendirilemeyeceğini söyledi. Toplumun yaşadığı yoksulluk ve çalışma koşullarının gerçek göstergeler olduğunu belirten Uçar, Bakanlığın performansının işçilerin yaşamları üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Uçar, fotoğraflardan birinde yer alan 71 yaşındaki Nurettin Muganlı’nın ileri yaşına rağmen inşaatta çalışmak zorunda kaldığını ve dördüncü kattan düşerek yaşamını yitirdiğini aktardı. Muganlı’nın ölümünü hatırlatan Uçar, Bakanlığa “Sorumluluk hissediyor musunuz?” diye sordu.
Diğer fotoğrafta ise henüz 17 yaşında olan Halil İbrahim Yağız’ın bulunduğunu belirten Uçar, Yağız’ın da çalışmak zorunda kaldığını ve inşaatta yaşamını yitirdiğini söyledi. Uçar, iki işçinin ölümünü örnek göstererek Bakanlığın işçi sağlığı ve güvenliği alanındaki sorumluluğunu yeniden gündeme getirdi.
“Gündeminizde katledilen işçiler yok”
Uçar, Bakanın aynı gün yaptığı konuşmada iş kazalarına yeterince yer vermediğini de ileri sürdü. Bakanlığın dağıttığı 24 sayfalık konuşma kitapçığında “iş kazası” ifadesinin yalnızca bir kez geçtiğini belirten Uçar, bu kullanımın da hükümetin kendi çalışmalarını öne çıkaran bir anlatımdan ibaret olduğunu savundu.
Bakanlığın işçi ölümlerini ve çalışma koşullarını gündeminin merkezine almadığını söyleyen Uçar, “Belli ki gündeminizde katledilen işçiler yok” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.
Uçar’ın komisyon konuşması, Vanlı inşaat işçilerinin yaşadığı sorunları, ileri yaşta çalışmak zorunda kalan emekçilerin durumunu, çocuk işçiliğini ve iş güvenliği politikalarına yönelik eleştirileri yeniden gündeme taşıdı.
