Oy verme işleminin tamamlanmasının ardından gözler resmi sonuçlara çevrilirken, seçim öncesi anketler Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki bloğun parlamentoda çoğunluğu elde etmekte zorlanabileceğine işaret etti.
İsrail’de genel seçimlerde oy kullanma işlemi sona erdi. Ülkenin siyasi geleceği açısından kritik önem taşıyan seçimlerde 30’dan fazla parti ve liste, parlamentoda temsil hakkı kazanmak için yarıştı. Seçim sonuçlarının, yeni hükümetin kimler tarafından ve hangi ittifakla kurulacağını belirlemesi bekleniyor.
Yüksek katılım dikkat çekti
İsrail Merkez Seçim Komitesi verilerine göre, yerel saatle 14.00 itibarıyla seçime katılım oranı yüzde 44,9’a ulaştı. Açıklanan oran, 1973’ten bu yana aynı saat itibarıyla kaydedilen en yüksek katılım seviyesi olarak öne çıktı. Önceki rekorun 1988 yılında kaydedildiği ve mevcut oranın bu seviyeyi 2,7 puan aştığı bildirildi.
Yaklaşık 7,3 milyon seçmenin oy kullanma hakkına sahip olduğu seçim, 7 Ekim 2023 saldırılarından bu yana ülkede gerçekleştirilen ilk genel seçim olması nedeniyle de önem taşıyor.
Netanyahu’dan destekçilerine sandık çağrısı
Seçim sürecinde katılım oranının yükselmesi üzerine Başbakan Binyamin Netanyahu, sosyal medya hesabından destekçilerine çağrıda bulundu. Sağ seçmenlerin sandığa gitmekte isteksiz davrandığını savunan Netanyahu, Likud Partisi’ne destek verilmesini istedi.
Netanyahu, paylaşımında sol seçmenlerin sandıklara yoğun biçimde yöneldiğini öne sürerek kendi destekçilerinden de harekete geçmelerini istedi. Başbakanın açıklaması, seçim yarışında seçmen katılımının siyasi dengeler üzerindeki etkisini bir kez daha gündeme taşıdı.
Seçimlere müdahale iddiası
Netanyahu, Batı Kudüs’te oy kullandıktan sonra yaptığı açıklamada seçimlere müdahale edilmeye çalışıldığını iddia etti. Başbakan, seçmenlere rüşvet vermek amacıyla çantalarında para taşıdığı öne sürülen üç kişinin polis tarafından gözaltına alındığını ileri sürdü.
Söz konusu iddialara ilişkin ayrıntıların ve olayın seçim sonuçlarına olası etkisinin netleşmesi bekleniyor.
İki ana blok arasında çoğunluk yarışı
İsrail’de parlamentoda hükümet kurabilmek için 120 sandalyenin en az 61’ini elde etmek gerekiyor. Ancak seçim öncesi kamuoyu araştırmaları, Netanyahu liderliğindeki sağ blok ile muhalefet cephesinin bu çoğunluğa ulaşmakta zorlanabileceğini gösterdi.
Seçimde yüzde 3,25’lik barajı aşmaya çalışan 30’dan fazla parti ve liste bulunuyor. Netanyahu’nun liderliğindeki Likud, aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks partilerle birlikte iktidar bloğunun merkezinde yer alıyor.
Muhalefet cephesinde ise eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi ile Demokratlar, Yisrael Beiteinu ve Birlikte İttifakı öne çıkıyor. Seçim sonuçlarının, tarafların olası koalisyon ortaklıklarını ve pazarlık gücünü belirlemesi bekleniyor.
Anketlerde partilerin sandalye tahminleri
Seçim öncesi yayımlanan anketlerde Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi’nin 22 ila 24, Netanyahu’nun Likud Partisi’nin ise 21 ila 23 sandalye kazanabileceği öngörüldü.
Eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid’in liderliğindeki Birlikte İttifakı için 13 ila 14, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar için 8 ila 9 sandalye tahmin edildi. Avigdor Liberman liderliğindeki Yisrael Beiteinu’nun ise 8 sandalye elde etmesi beklendi.
Arap partilerinin oluşturduğu Ortak Liste için 9 ila 10 sandalye tahmini yapılırken, Şas Partisi ile Otzma Yehudit’in 7 ila 8’er sandalye kazanabileceği değerlendirildi.
Birleşik Tevrat Yahudiliği için 8, Dini Siyonizm-Zehut ittifakı için 5 ila 6, Mansur Abbas liderliğindeki Ra’am Partisi için de 5 ila 6 sandalye öngörüldü.
Bu rakamların seçim öncesi anket tahminleri olduğu, kesin sandalye dağılımının resmi sonuçlarla netleşeceği belirtiliyor.
Hükümet kurma sürecinde 28 günlük süre
Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından İsrail’de hükümet kurma süreci başlayacak. Partilerin ve siyasi liderlerin, parlamentoda en az 61 sandalyelik çoğunluğu sağlayacak bir koalisyon oluşturması gerekecek.
Hükümeti kurmakla görevlendirilen kişinin koalisyon oluşturabilmesi için 28 günlük süresi bulunuyor. Gerekli görülmesi halinde bu süre 14 gün daha uzatılabiliyor.
Hiçbir bloğun tek başına çoğunluğu sağlayamaması durumunda küçük partilerin ve olası koalisyon ortaklarının tutumu belirleyici olacak. Bu nedenle seçim sonuçlarının yanı sıra partiler arasında yürütülecek görüşmeler de İsrail’in yeni siyasi döneminin yönünü belirleyecek.
