Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Eylül 2026 işgücü istatistiklerine göre, Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştaki işsiz sayısı bir önceki aya kıyasla 198 bin kişi artarak 2 milyon 967 bine ulaştı. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 8,4 olarak hesaplanırken, 15-24 yaş grubundaki gençlerde işsizlik oranı yüzde 14,8’e yükseldi. Genç kadınlarda ise bu oran yüzde 23,3 olarak kaydedildi.
Açıklanan veriler, işsizlik sorununu yeniden gündeme taşırken Vanlı yurttaşlar da yaşadıkları güçlükleri anlattı. Kentte iş alanlarının yetersizliğine, gençlerin istihdam sorununa ve artan yaşam maliyetlerine dikkat çeken yurttaşlar, işsizliğin yalnızca rakamlardan ibaret olmadığını, ailelerin geçim mücadelesini doğrudan etkilediğini vurguladı.
“78 yaşındayım, işsizliğe bir türlü çözüm bulunmuyor”
Van’da yaşayan 78 yaşındaki bir yurttaş, işsizlik sorununun yıllardır çözülemediğini düşündüğünü belirterek ekonomik sorunlara ilişkin açıklamalara tepki gösterdi.
“78 yaşındayım, ben bu yaşıma geldim. İşsizliğe mümkün değil bir çare bulunmuyor” diyen yurttaş, işsizliğin azaldığı ve enflasyonun düşürüldüğü yönündeki söylemlerin halkın yaşadığı sıkıntıları ortadan kaldırmadığını savundu. “Hani diyorlar azalttık, şöyle yaptık, böyle yaptık. Bunlar hep halkı oyalamaktan başka bir şey değil. Yalan söylüyorlar” ifadelerini kullandı.
Çalışanların da geçim sıkıntısı yaşadığını dile getiren yurttaş, düşük ücretlerin temel ihtiyaçları karşılamaya yetmediğini söyledi. Hayat pahalılığına dikkat çeken yurttaş, “Ben bu yaşıma geldim, her gün zam, her gün pahalılık almış başını yürümüş” dedi.
“Van’da iş yok, fabrika yok”
Yurttaşların öne çıkardığı sorunların başında Van’daki iş imkânlarının yetersizliği geldi. Özellikle gençlerin çalışabileceği fabrika ve iş yerlerinin az olduğunu belirten vatandaşlar, bu durumun işsizliği artırdığını ve başka kentlere göçü beraberinde getirdiğini söyledi.
Bir yurttaş, kentteki istihdam sorununu, “İş yok, fabrika yok, bir şey yok. Ondan işsizlik çoktur” sözleriyle anlattı.
Başka bir yurttaş ise gençlerin kendi memleketlerinde çalışabilmesi için yeni iş alanlarının açılması gerektiğini belirterek, “İki tane fabrika açılsa bu gençlerin hepsi çalışsa güzel olurdu” ifadelerini kullandı.
İş olanaklarının sınırlılığı nedeniyle insanların İstanbul, Antalya ve İzmir gibi kentlere gitmek zorunda kaldığını dile getiren yurttaşlar, Van’da üretim tesislerinin açılmasını ve kalıcı istihdam alanlarının oluşturulmasını istedi.
“Üniversite okuyorlar, sonra bulaşıkçılık yapıyorlar”
İşsizliğin eğitimli gençleri de etkilediğini belirten yurttaşlar, üniversite mezunlarının kendi alanlarında çalışma fırsatı bulamadığını, farklı sektörlerde düşük ücretlerle çalışmak zorunda kaldığını ifade etti.
Bir yurttaş, ailelerin çocuklarını okutmak için büyük fedakârlıklar yaptığını ancak mezuniyet sonrasında gençlerin işsizlikle karşı karşıya kaldığını belirterek şöyle konuştu:
“Binlerce okul okuyan var, üniversite okuyan var. Git bak, bulaşıkçılık, şeflik, garsonluk yapıyorlar. Okumanın anlamı ne bu zamanda? Anne babalar dişinden tırnağından kesiyor, ‘Oğlum okusun, benim gibi olmasın’ diyor. Maalesef o da boşuna.”
Eğitimli gençlerin iş bulabilmek için farklı sektörlere yönelmek zorunda kaldığını söyleyen yurttaşlar, eğitim ile istihdam arasındaki uyumsuzluğun hem gençleri hem de aileleri olumsuz etkilediğine dikkat çekti.
“Asgari ücret vermiyorlar, sigorta yapmıyorlar”
İş bulma güçlüğünün yanı sıra düşük ücret ve sigortasız çalışma iddiaları da yurttaşların gündemindeydi. Bazı iş yerlerinde çalışanlara düşük ücret teklif edildiğini ve sigorta yapılmadan çalıştırılmak istendiklerini ileri süren vatandaşlar, işsiz kalma korkusunun insanları zor koşulları kabul etmeye ittiğini söyledi.
Bir yurttaş, lokanta ve benzeri iş yerlerindeki çalışma koşullarını şu sözlerle anlattı:
“Lokantalarda adam diyor, ‘Asgari ücret veremem, sigortanı yapamam. Gel, 10 bin liraya bulaşıkta çalış.’ Çalışmasan da senin gibi binlerce işçi var diyor.”
Uzun saatler çalışılmasına rağmen elde edilen gelirin geçinmeye yetmediğini belirten yurttaşlar, çalışanların hem ev masraflarını karşılamak hem de çocuklarının eğitim giderlerini üstlenmek zorunda kaldığını dile getirdi.
“İnşaat sezonu bitiyor, insanlar işsiz kalıyor”
Van’da kalıcı istihdam alanlarının yetersizliği, mevsimlik işlerde çalışanları da etkiliyor. Özellikle inşaat sektöründe çalışan yurttaşlar, işlerin yoğun olduğu dönemde çalışabildiklerini ancak sezon sona erdiğinde yeniden iş aramak zorunda kaldıklarını anlattı.
Bir yurttaş, bölgede sanayi ve tekstil alanlarının yeterince gelişmediğini belirterek, “İnşaat sezonu bitiyor, fabrika yok, tekstil yok. Herkes dışarı gidiyor. İstanbul’a, Antalya’ya, İzmir’e gidiyor. Burada olsa daha iyi olur” dedi.
İnşaat sektörünün yıl boyunca düzenli istihdam sağlayamadığını belirten vatandaşlar, Van’da farklı iş kollarının geliştirilmesini istedi. Üretim tesislerinin ve fabrikaların açılmasının hem gençlere hem de mevsimlik işçilerle geçimini sağlayanlara yeni olanaklar sunabileceğini ifade etti.
“Her gün zam, her gün pahalılık”
İşsizlikle birlikte hayat pahalılığı da yurttaşların dile getirdiği sorunlar arasında yer aldı. Gelirlerin temel ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kaldığını söyleyen vatandaşlar, özellikle gıda ve ulaşım giderlerinin geçim koşullarını ağırlaştırdığını belirtti.
78 yaşındaki yurttaş, fiyatlardaki artışa ilişkin değerlendirmesinde, “Ben bu yaşıma geldim, her gün zam, her gün pahalılık almış başını yürümüş” sözleriyle yaşadığı sıkıntıyı dile getirdi.
Yurttaşlar, düşük ücretle çalışanların yalnızca kendi ihtiyaçlarını değil, çocuklarının eğitim masraflarını ve evin diğer giderlerini de karşılamak zorunda kaldığını belirtti. İşsiz kalan ailelerin ise düzenli gelirden yoksun olmaları nedeniyle daha büyük sorunlarla karşılaştığını anlattı.
Van’da işsizliğe karşı kalıcı istihdam talebi
TÜİK’in eylül ayına ilişkin verilerine göre Türkiye genelinde işsiz sayısı 2 milyon 967 bine yükselirken, genç işsizliği yüzde 14,8 olarak hesaplandı. Genç kadınlarda işsizlik oranının yüzde 23,3 olması da dikkat çekti.
Vanlı yurttaşların değerlendirmelerinde ise kentteki iş yeri ve fabrika eksikliği, eğitimli gençlerin iş bulamaması, düşük ücretler ve sigortasız çalışma iddiaları öne çıktı.
Van’da üretim alanlarının genişletilmesini, gençlerin çalışabileceği yeni iş yerlerinin açılmasını ve çalışanların güvenceli koşullarda istihdam edilmesini isteyen yurttaşlar, işsizliğin günlük yaşamda da azalmasını sağlayacak kalıcı adımlar atılmasını bekliyor.
