Van'da mide ve yemek borusu (özofagus) kanserlerine yönelik 11 yıllık hastane kayıtlarının incelendiği araştırma, erken tanının önemini bir kez daha gündeme getirdi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Sebahattin Çelik, araştırmanın sonuçlarına dikkat çekerek bölgede toplum tabanlı kanser tarama çalışmalarının başlatılması çağrısında bulundu.
Van Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 2015-2025 yılları arasındaki endoskopi ve patoloji kayıtlarından hazırlanan rapor, MÖCED 2. Ulusal Mide ve Özofagus Cerrahisi Kongresi'nde bilim insanlarıyla paylaşıldı.
Van'da 11 yılda 66 bin 380 kişiye endoskopi yapıldı
Araştırma kapsamında hastanenin 11 yıllık hasta kayıtları incelendi.
Elde edilen verilere göre 2015-2025 döneminde 66 bin 380 kişiye üst gastrointestinal sistem endoskopisi yapıldı. Patoloji sonuçlarına ulaşılan 45 bin 264 hastanın bin 469'unda malignite, yani kötü huylu tümör tespit edildi.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu ise kanser tanısı konulan ve hastalığın evresine ilişkin bilgileri bulunan kişilerle ilgili oldu.
Evre bilgisi bulunan kanser hastalarının yüzde 84,9'una lokal ileri veya metastatik evrede tanı konulduğu belirlendi.
Bu oran, tüm kanser hastalarını veya Van nüfusunun tamamını değil, araştırmada hastalık evresi belirlenebilen hasta grubunu kapsıyor.
Prof. Dr. Çelik'ten erken tanı çağrısı
Araştırmayı hazırlayan Prof. Dr. Sebahattin Çelik, kongrede yaptığı sunumda mide ve özofagus kanserlerinin erken evrede tespit edilmesinin önemine dikkat çekti.
İleri evrede tanı alan hasta sayısının azaltılması ve kansere bağlı ölümlerin önlenmesi amacıyla endoskopik tarama programlarının bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çelik, Van'da toplum tabanlı çalışmaların başlatılmasını önerdi.
Raporda, Van ve Van Gölü Havzası'nın mide ve yemek borusu kanserleri açısından özel olarak araştırılması gerektiği vurgulandı.
Van'da kanser taraması için pilot uygulama önerisi
Çalışmada, Türkiye genelinde bütün yetişkinleri kapsayan bir endoskopik tarama programı başlatılması için mevcut bilimsel kanıtların henüz yeterli olmadığı belirtildi.
Bu nedenle öncelikle Van ve çevresinde toplum tabanlı araştırmalar yapılması önerildi.
Planlanan çalışmalarda kanser sıklığının yaş ve cinsiyet gruplarına göre belirlenmesi, ardından hedef nüfusu kapsayan bölgesel bir tarama pilotunun değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Olası bir tarama programında katılım oranları, endoskopi ve patoloji kapasitesi, maliyet-etkililik ve bütçe üzerindeki etkilerin de dikkate alınması gerektiği kaydedildi.
Erken tanı tedavi maliyetlerini de azaltabilir
Araştırmada kanserin erken evrede tespit edilmesinin sağlık harcamaları açısından da önem taşıdığı belirtildi.
Erken evrede tanı alan hastaların tedavi maliyetlerinin lokal ileri evrede tanı alanlara göre daha düşük olduğuna dikkat çekilen raporda, erken teşhisin hem tedavi sonuçları hem de sağlık ekonomisi açısından yarar sağlayabileceği ifade edildi.
Meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanserlerinde uygulanan toplum temelli tarama programlarına benzer bilimsel yaklaşımların mide ve özofagus kanserleri için de araştırılması önerildi.
Prof. Dr. Sebahattin Çelik tarafından hazırlanan ve Van Valisi Dr. Ozan Balcı'nın katkılarıyla basılı yayına dönüştürülen rapor, MÖCED 2. Ulusal Mide ve Özofagus Cerrahisi Kongresi'nde Türkiye'nin farklı illerinden katılan genel cerrahlara dağıtıldı.
