Toz, duman ve kirletici parçacıkları da analiz edecek sistem sayesinde enerji üretimindeki kayıpların önceden belirlenmesi ve verimliliğin artırılması hedefleniyor.
Van'da güneş enerjisinden daha fazla yararlanılmasını sağlayabilecek önemli bir teknoloji projesi hayata geçiriliyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde görev yapan Dr. Öğr. Üyesi Emre Biçek tarafından geliştirilen yapay zeka destekli sistem, güneş panellerinin üretim performansını etkileyen hava koşullarını ayrıntılı şekilde inceleyecek.
Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen çalışma, yalnızca güneşlenme süresi ve sıcaklık gibi meteorolojik verileri değil, havadaki kirlilik seviyesini de değerlendirecek. Projenin 16 Kasım'da Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamındaki oturumda tanıtılması planlanıyor.
Güneş Panellerinin Verimini Hava Kirliliği de Etkiliyor
Güneş enerjisi üretiminde hava sıcaklığı, bulutluluk ve güneşlenme süresi kadar atmosferdeki kirletici parçacıklar da önem taşıyor. Havada bulunan yoğun toz, duman ve diğer parçacıklar, güneş ışınlarının panellere ulaşmasını engelleyerek enerji üretiminde beklenenden daha düşük sonuçlar ortaya çıkarabiliyor.
Van YYÜ'de geliştirilen sistemin temel amacı da bu etkiyi ölçülebilir hale getirmek. Yapay zeka; sıcaklık, nem, rüzgar, bulutluluk ve güneşlenme verilerinin yanı sıra hava kalitesi bilgilerini birlikte analiz ederek enerji üretimine ilişkin daha kapsamlı tahminler oluşturacak.
Yapay Zeka Enerji Kaybının Nedenini de Açıklayacak
Projeyi benzer tahmin sistemlerinden ayıran özelliklerden biri, yalnızca enerji üretiminin ne kadar olacağını hesaplamakla yetinmemesi. Sistem, üretimde düşüş yaşanması halinde bunun hangi koşullardan kaynaklandığını da ortaya koymayı hedefliyor.
Örneğin güneşli bir günde panellerin beklenen miktarda elektrik üretmemesi durumunda yapay zeka; hava kirliliği, bulutluluk veya sıcaklık gibi etkenleri ayrı ayrı değerlendirebilecek.
Ayrıca panellerde beklenmedik verim kaybı tespit edildiğinde temizlik veya teknik kontrol yapılması yönünde öneriler sunulabilecek. Böylece gereksiz enerji kayıplarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
İlk Uygulama Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde Yapılacak
Projenin ilk uygulamalarının Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi yerleşkesindeki güneş enerjisi sistemlerinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Platform, saatlik enerji üretimi ve tüketimini takip ederek elektrik kullanımının daha verimli saatlere yönlendirilmesine yardımcı olacak.
Projenin ilerleyen aşamalarda yalnızca üniversite kampüsüyle sınırlı kalmaması hedefleniyor. Hastaneler, kamu kurumları, sanayi tesisleri ve güneş enerjisi santrallerinin de sistemden yararlanabilmesi planlanıyor.
Van'ın güneş enerjisi potansiyelini daha verimli kullanmasına katkı sağlaması beklenen çalışma, hava kirliliği ile yenilenebilir enerji üretimi arasındaki ilişkinin yapay zeka yardımıyla daha ayrıntılı incelenmesine imkan sunacak.
