Sosyal Güvenlik Kurumu emeklilik yaşı gelmesine rağmen prim gün sayısını tamamlayamayan vatandaşlar için biriken primlerin toplu şekilde geri alınabileceğini duyurdu. Kurum tarafından yapılan resmi bilgilendirmeye göre sistemde biriken paraların iadesi için sigortalıların aktif çalışma hayatını sonlandırmış olması ve maaş bağlanma şartlarını taşımaması gerekiyor. Çalışma hayatında yer alan milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren bu düzenleme sayesinde primleri boşa giden vatandaşlar ödedikleri tutarları resmi başvurularla hesaplarına aktarabiliyor.
Çalışanların söz konusu toplu iadeden yararlanabilmesi için öncelikle yasal emeklilik yaşını doldurmuş olması şart koşuluyor. Yaş şartını sağladığı halde emeklilik için gerekli gün sayısına ulaşamayan 4A kapsamındaki işçilerin işten ayrılması 4B kapsamındaki esnafın ise iş yerini kapatması veya devretmesi gerekiyor. Bu şartları yerine getiren ve kendisine hiçbir şekilde emekli aylığı bağlanamayan vatandaşlar kuruma müracaat ederek geçmiş yıllarda ödedikleri uzun vadeli sigorta primlerini toplu olarak geri alma hakkına sahip oluyor.
Emeklilik Hakkını Kazanamayanlar İçin Şartlar Netleşti
Toplu prim iadesi sürecinde sigortalıların hangi statüde çalıştığı ödeme miktarı ve kapsama giren prim türü açısından büyük önem taşıyor. İşçi statüsünde çalışan 4A kapsamındaki sigortalılar için primlerin sadece yüzde 9 oranındaki işçi payı geri ödenirken kendi adına çalışan 4B kapsamındaki Bağ-Kur mensuplarına uzun vadeli sigorta kollarının tamamı iade ediliyor. Söz konusu ödeme kapsamına malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları için yatırılan tutarlar dahil ediliyor.
Yapılan yasal düzenlemeler çerçevesinde kuruma ödenen her prim türü iade kapsamına alınmıyor. Vatandaşların sağlık hizmetlerinden yararlanmasını sağlayan genel sağlık sigortası primleri işsizlik sigortası fonuna aktarılan paylar ile iş kazası ve meslek hastalığı primleri geri ödenmeyen kaleme dahil ediliyor. İade edilecek tutarlar belirlenirken sigortalının kuruma başvurduğu tarih esas alınarak geçmiş yıllara ait ödemeler enflasyon ve ülke büyüme oranları doğrultusunda güncelleniyor.
Tavanı Aşan Kazançlar İçin Farklı Bir İade Yolu Sunuluyor
Aynı zaman dilimi içerisinde birden fazla iş yerinde sigortalı olarak çalışan veya yüksek ücretle görev yapan bireyler için tavan kazanç iadesi uygulaması devreye giriyor. Bir ay içerisinde prime esas kazanç tavanını aşan gelir elde eden çalışanlar tavanı geçen kısımdan yüzde 14,0 oranındaki işçi payını geri talep edebiliyor. Bu işlem için emeklilik yaşını beklemeye gerek duyulmazken tavanı aşan tutarlar ilgili ayın hemen ardından kuruma dilekçe verilerek tahsil edilebiliyor.
Hayatını kaybeden sigortalıların geride kalan hak sahipleri de unutulmayarak benzer bir toplu ödeme imkanından faydalandırılıyor. Vefat eden çalışanın eşi çocukları veya anne babası emekli aylığı bağlanması için gerekli olan prim gün sayısı yetersiz kaldığında ödenmiş olan primleri toplu iade şeklinde alabiliyor. Mirasçıların bu haktan yararlanabilmesi için vefat eden sigortalının kendi primleriyle bir aylık bağlanmamış olması ve yasal kanıtların kuruma sunulması yeterli görülüyor.
Başvuru Süreci Dijital Ve Fiziki Kanallardan Yürütülüyor
Toplu prim iadesi almak isteyen vatandaşların SGK tarafından belirlenen başvuru kanallarını doğru şekilde kullanması gerekiyor. Sigortalılar ikamet ettikleri bölgedeki Sosyal Güvenlik İl Merkezlerine doğrudan giderek yazılı dilekçe verebildikleri gibi internet üzerinden e-Devlet kapısını da tercih edebiliyor. Dijital platformda yer alan SGK toplu ödeme talebi ekranı üzerinden yapılan başvurular kurumun inceleme sürecini oldukça hızlandırıyor.
Başvurusu onaylanan vatandaşların hesaplanan güncel tutarları kısa süre içerisinde belirttikleri banka hesaplarına aktarılıyor. Kurum yetkilileri primi yetersiz olan vatandaşların iade almadan önce ihya veya borçlanma gibi alternatif hakları değerlendirmelerini tavsiye ediyor. Çünkü prim iadesi alan kişilerin geçmiş hizmet süreleri tamamen silindiği için ilerleyen dönemlerde bu günleri yeniden kazanmak çok daha yüksek maliyetler getirebiliyor.
