Ticaret Bakanlığı bünyesinde hazırlanan kapsamlı düzenleme kapsamında motorlu araç kiralama sektörüne yönelik tüm operasyonel süreçler baştan aşağı değiştirildi. Sektördeki hizmet kalitesini artırmayı ve hem işletmeleri hem de tüketicileri güvence altına almayı hedefleyen yeni mevzuat, 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe girecek. Yaş sınırından finansal güvencelere kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu adımlar, oto kiralama dünyasında radikal bir dönüşümün kapısını aralıyor.
Türkiye genelinde faaliyet gösteren tüm kiralama şirketlerini doğrudan etkileyen bu karar doğrultusunda, pazardaki kontrolsüz yapının önüne geçilmesi planlanıyor. Tüketicilerin yaşadığı mağduriyetlerin engellenmesi adına kiralama süreçlerinde kurumsal standartlar zorunlu hale getirilirken, kayıt dışı faaliyetlerin tamamen sonlandırılması amaçlanıyor. Yeni dönemle birlikte hizmet sunan firmaların idari ve teknik donanımları çok daha sıkı denetim mekanizmalarına tabi tutulacak.
Sektörde Yetki Belgesi Standartları Ve Otomasyon Altyapısı
Ticari amaçla taşıt kiralama hizmeti sunmak isteyen tüm işletmeler için yetki belgesi alma zorunluluğu getirildi. Şirketlerin bu hizmeti sunabilmesi amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak ve tüm resmi başvurular bu dijital platform üzerinden yürütülecek. Düzenleme kapsamında işletmelerin ilgili meslek odalarına kayıtlı olması ve vergi mükellefiyeti bulunması yasal bir ön şart olarak belirlendi.
Sadece kurumsal yapı değil, işletme sorumlularına yönelik mesleki kriterler de oldukça detaylandırıldı. İlgili yöneticilerin en az ilköğretim mezunu olması, yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip olması şart koşuldu. Tüm bu entegrasyon süreçlerinin ve dijital altyapının 1 Ocak 2027 tarihine kadar eksiksiz biçimde tamamlanarak faaliyete geçmesi hedefleniyor.
Kiralık Araçlarda Yaş Ve Kilometre Sınırları
Yeni mevzuatla birlikte kiralama filosunda yer alacak araçların teknik durumları ve kilometre limitleri yeniden çizildi. Tarihi değer taşıyan klasik araçlar bu kuralın dışında tutulurken, 6 yaşından büyük taşıtların kiraya verilmesi tamamen yasaklandı. Benzinli ve dizel araçlarda 180 bin kilometrenin, elektrikli motorlu araçlarda ise 300 bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar kiralama filolarından çıkarılacak.
Araç güvenliğini üst seviyede tutmayı hedefleyen kurallar sadece yaş ve kilometreyle sınırlı kalmıyor. Periyodik bakımları zamanında yapılmamış taşıtlar ile geçmişinde ağır hasar kaydı bulunan araçların kiralama hizmetinde kullanılmasına müsaade edilmeyecek. Böylece karayolu yolcu güvenliği artırılırken, kiralama esnasında yaşanabilecek olası teknik arızaların ve mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Filo Büyüklüğü Ve Çevreci Araç Zorunluluğu
Şehirlerin nüfus yoğunluğuna göre işletmelerin sahip olması gereken minimum filo büyüklükleri yeniden yapılandırıldı. Büyükşehir sınırları içerisinde yer alan ve nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde faaliyet gösteren firmaların en az 10 araca sahip olması zorunlu kılındı. Bu araçların en az 5 tanesinin doğrudan doğruya işletmenin kendi adına tescilli olması şartı getirildi.
Nüfusu 30 binin altında kalan bölgeler ile büyükşehir statüsünde olmayan illerde ise minimum filo şartı 5 araç olarak uygulancak. Bu işletmelerin filosundaki araçların en az 2 tanesinin firma adına tescil edilmesi gerekecek. Çevre dostu ulaşımı teşvik etmek amacıyla, işletmelerin filolarında en az 1 tanesi Türkiye'de üretilmiş olmak şartıyla en az 2 adet hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması yasal zorunluluk haline geldi.
Depozito Miktarı Ve Tüketici Hakları Güvencesi
Kiralamalarda tüketicilerden talep edilen güvence bedelleri ve depozito tutarlarına net sınırlar getirildi. Yapılan düzenlemeye göre 1 ila 6 gün arasındaki kısa süreli kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli tutarında depozito alınabilecek. Haftalık veya 7 ila 29 gün arasındaki kiralama süreçlerinde ise alınabilecek azami depozito miktarı en fazla 7 günlük kiralama bedeli kadar olabilecek.
Aracın eksiksiz teslim edilmesinin ardından depozitonun en geç 7 gün içerisinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu kılındı. Araçta zamanla oluşan olağan yıpranma ve aşınmalar bahane edilerek müşteriden ekstra ücret istenemeyecek ve depozitodan herhangi bir kesinti yapılamayacak. Böylece teslimat sonrası yaşanan keyfi ücret kesintilerinin hukuki olarak önüne geçilmiş oldu.
Rezervasyon Esnekliği Ve Sigorta Kapsamı
Tüketicilerin erken rezervasyon haklarını korumaya yönelik yeni adımlar devreye alındı. Ön ödemeli rezervasyon işlemlerinde, aracın teslim edilmesine 24 saatten fazla bir süre bulunması durumunda müşteri herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve hiçbir kesintiye uğramadan işlemini iptal edebilecek veya tarihlerde değişiklik yapabilecek.
Kiralama sürecindeki sigorta teminatları doğrudan toplam hizmet bedeline dahil edilecek ve tüketiciden sigorta için ek bir ücret talep edilemeyecek. Ayrıca kiralama süresi sonunda araçta meydana gelebilecek değer kaybı iddialarında, tarafların karşılıklı anlaşması veya yetkili sigorta tahkim kararı bulunmadan kiracıdan doğrudan ödeme talep edilmesi engellendi.
