İngiltere'deki Nottingham Üniversitesi araştırmacıları, hasar gören diş minesinin yeniden oluşmasını destekleyen özel bir jel geliştirdi. Tükürükte bulunan mineralleri kullanarak çalışan protein bazlı teknoloji, dişlerdeki mikroskobik hasarları onarmayı ve kaybedilen mine yapısını yeniden oluşturmayı hedefliyor.

Diş çürükleri ve mine aşınmaları, dünya genelinde milyonlarca insanın karşılaştığı önemli sağlık sorunları arasında bulunuyor. Dişlerin dış yüzeyini koruyan mine tabakası, insan vücudunun en sert dokusu olmasına rağmen zamanla asitli yiyecekler, içecekler ve bakterilerin etkisiyle zarar görebiliyor.

Üstelik diş minesinin önemli bir özelliği bulunuyor: Bir kez ciddi şekilde kaybedildiğinde vücut bu dokuyu doğal yollarla yeniden üretemiyor. Bugüne kadar uygulanan tedaviler genellikle mevcut mineyi korumaya, erken dönem mineral kaybını azaltmaya veya hasarlı bölgeyi dolgu gibi yöntemlerle onarmaya dayanıyordu.

Nottingham Üniversitesi'nden bilim insanlarının geliştirdiği yeni jel ise bu alanda farklı bir yaklaşım sunuyor. Araştırmacılar, dişin doğal oluşum sürecini taklit ederek kaybedilen mineral yapının yeniden kazanılmasını sağlayabilecek bir teknoloji üzerinde çalışıyor.

Diş Minesini Yeniden Oluşturan Jel Nasıl Çalışıyor?

Geliştirilen jel, protein bazlı özel bir malzemeden oluşuyor. Diş yüzeyine uygulandığında ince bir tabaka meydana getirerek mikroskobik çatlaklara ve aşınmış bölgelere yerleşiyor.

Ardından ağız içerisinde doğal olarak bulunan kalsiyum ve fosfat minerallerinden yararlanıyor. Bu minerallerin belirli bir düzen içerisinde kristalleşmesini sağlayan jel, yeni bir mineral tabakasının oluşumunu destekliyor.

Bilimsel olarak epitaksiyel mineralizasyon adı verilen bu süreçte yeni kristaller, mevcut diş minesinin yapısını takip ederek büyüyor. Böylece yalnızca diş yüzeyini kaplayan geçici bir tabaka yerine, doğal mineyle bütünleşebilen yeni bir mineral yapı oluşturulması hedefleniyor.

Araştırmacılar, geliştirilen malzemenin florür içermediğini ve diş hekimlerinin uyguladığı bazı mevcut yüzey tedavilerine benzer şekilde kullanılabilecek biçimde tasarlandığını belirtiyor.

Diş Fırçalama ve Çiğneme Testlerinde Dikkat Çeken Sonuç

Yeni teknolojinin en önemli özelliklerinden biri, oluşturduğu mineral tabakanın dayanıklılığı konusunda elde edilen sonuçlar oldu.

Araştırma kapsamında geliştirilen malzeme; diş fırçalama, çiğneme ve asitli yiyeceklerle temas gibi günlük yaşam koşullarını taklit eden deneylere tabi tutuldu.

Laboratuvar incelemelerinde yeniden oluşturulan mineral dokunun mekanik özelliklerinin sağlıklı diş minesine benzerlik gösterdiği bildirildi. Bu sonuç, teknolojinin yalnızca yüzeysel bir koruma sağlamanın ötesine geçebileceği yönünde umut oluşturdu.

Çalışmanın başyazarı Dr. Abshar Hasan, geliştirilen malzemenin hasarlı mine ve açığa çıkmış dentin üzerinde düzenli kristal oluşumunu desteklediğini açıkladı.

Diş Hassasiyeti Yaşayanlar İçin de Umut Olabilir

Araştırmanın dikkat çeken bir diğer yönü ise diş hassasiyetiyle ilgili olası kullanım alanı.

Diş minesinin aşınması veya diş etlerinin çekilmesi sonucunda dentin adı verilen alt tabaka açığa çıkabiliyor. Bu bölgedeki mikroskobik kanallar sıcak, soğuk ve tatlı yiyeceklere karşı hassasiyet oluşmasına neden olabiliyor.

Geliştirilen jel, açığa çıkan dentin yüzeyinde mine benzeri mineral bir tabaka oluşturmayı da hedefliyor. Bu özelliği sayesinde ilerleyen dönemde diş hassasiyetinin azaltılmasında ve bazı diş restorasyonlarının desteklenmesinde kullanılabileceği düşünülüyor.

Yeni Jel Ne Zaman Kullanıma Sunulacak?

Araştırmacılar, geliştirdikleri teknolojiyi laboratuvar ortamından çıkararak gerçek diş tedavilerinde kullanılabilecek ürünlere dönüştürmek istiyor. Bu amaçla Mintech-Bio isimli girişim üzerinden ticarileştirme çalışmaları yürütülüyor.

Araştırma ekibinin hedefi, ilk ürünün 2027 yılında piyasaya sunulabilmesi. Ancak bunun gerçekleşmesi için ürün geliştirme, güvenlik ve klinik değerlendirme süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

Şimdilik geliştirilen jelin bütün diş çürüklerini ortadan kaldırdığı veya dolgu tedavisinin yerini aldığı söylenemez. Buna rağmen diş minesinin yeniden oluşturulmasına yönelik elde edilen laboratuvar sonuçları, gelecekte diş hekimliğinde önemli değişikliklerin yaşanabileceğine işaret ediyor.

Kanser ilaçlarında 650 milyon liralık vurgun iddiası: 11 ilde 22 gözaltı
Kanser ilaçlarında 650 milyon liralık vurgun iddiası: 11 ilde 22 gözaltı
İçeriği Görüntüle

Bilim insanlarının üzerinde çalıştığı bu teknoloji başarılı şekilde geliştirilirse, bugün geri döndürülemez kabul edilen mine kaybının tedavisinde yeni bir dönemin kapısı aralanabilir.

Muhabir: Haber Merkezi