Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit’in soru önergesine yanıt verdi.
Bakanlığın 8 sayfalık cevabında Van’daki tarımsal destekler, yem bitkileri üretimi, hayvancılık, mera ve yayla çalışmaları, Van Organize Tarım Bölgesi, IPARD hibeleri, kırsal kalkınma destekleri ve üreticilerin finansmana erişimine ilişkin ayrıntılı bilgiler yer aldı.
Vanlı üreticiye 2025’te 441 milyon TL bitkisel üretim desteği
Bakanlığın yanıtında Van’daki bitkisel üretim desteklerinin son yıllardaki tutarları da açıklandı.
Buna göre Van’daki üreticilere bitkisel üretim destekleri kapsamında;
2021 yılında 103 milyon 412 bin 756 TL,
2022 yılında 140 milyon 707 bin 748 TL,
2023 yılında 251 milyon 298 bin 804 TL,
2024 yılında 303 milyon 623 bin 717 TL,
2025 yılında ise 441 milyon 147 bin 113 TL destek ödemesi yapıldı.
Bakanlığın açıkladığı rakamlara göre Van’daki bitkisel üretim desteklerinin parasal tutarı son yıllarda artış gösterdi.
7 bin 659 çiftçiye yem bitkisi desteği
Van’da hayvancılık açısından önemli olan yem bitkileri üretimine ilişkin veriler de Bakanlığın yanıtında yer aldı.
2025 yılı ekilişleri için 2026 yılının mart ayında Van’da 220 bin 172 dekar alan üzerinden 7 bin 659 çiftçiye toplam 69 milyon 863 bin 418 TL yem bitkileri desteği ödendi.
Yeni destekleme modelinde yem bitkilerinin üretim planlaması kapsamına alındığı ve Türkiye genelindeki tüm havzalarda desteklendiği belirtildi.
Bakanlık ayrıca 2026 üretim yılı için yem bitkileri üreticilerine temel destek ve planlı üretim desteği kapsamında dekara 734 ile 954 TL arasında destek ödemesi yapılacağını bildirdi.
Van’da 2 milyon dekardan fazla mera alanı için çalışma
Bakanlığın yanıtına göre Van’da son 5 yılda, 2022-2026 döneminde toplam 2 milyon 62 bin 101 dekar alanda 56 çayır-mera ıslahı ve amenajman projesi uygulanmaya başlandı.
Çalışmalarla mera ve yaylaların otlatma kapasitesinin artırılması, ot kalitesinin yükseltilmesi, toprağın korunması ve erozyonun önlenmesi hedefleniyor.
2027 desteklerinde yeni rakamlar
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2027 yılı bitkisel üretim desteklerine ilişkin bazı yeni tutarları da açıkladı.
Buna göre 2026 üretim yılı için dekara 367 TL olarak belirlenen destek katsayısının, 2027 üretim yılı için 442 TL’ye çıkarıldığı belirtildi.
Mercimek ve nohut üretiminin teşvik edildiği havzalarda ekim yapılması halinde mevcut planlı üretim desteğinin yüzde 100’ü kadar ek destek verilmesi de düzenlemeler arasında yer aldı.
Sertifikalı tohum kullanımında fiğ, mercimek, nohut, soya, yer fıstığı, yem bezelyesi, yonca, çeltik ve kuru fasulye gibi ürünlerin destek katsayılarının yükseltildiği bildirildi.
Organik arılı kovan desteğinin de 2026 üretim yılı için kovan başına 367 TL, 2027 yılı için ise 442 TL olarak belirlendiği açıklandı.
Hayvancılık destekleri artırıldı
Bakanlığın cevabında hayvancılık desteklerine de geniş yer verildi.
1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere buzağı desteğinin bir önceki yıla göre yüzde 43 artırılarak hayvan başına 2 bin TL’ye, malak desteğinin ise 4 bin TL’ye çıkarıldığı belirtildi.
Kuzu ve oğlaklarda temel küçükbaş desteği de yüzde 43 artırılarak hayvan başına 430 TL olarak belirlendi.
150 başın üzerindeki küçükbaş işletmelerine yönelik çoban desteğinin ise 116 bin 100 TL olarak uygulanacağı bildirildi.
Arıcılık desteğinde, üretici veya yetiştirici örgütlerine üye olanlara arılı kovan başına 250 TL, üye olmayanlara ise 200 TL temel destek verildiği kaydedildi.
Van’da 118 kişiye 1.654 büyükbaş hayvan
“Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi” kapsamında Van’a ilişkin somut rakamlar da Bakanlığın yanıtında yer aldı.
Buna göre Van’da 118 kişiye toplam 1.654 etçi gebe düve temin edilmesi planlandı.
“Kırsalda Bereket Küçükbaşa Destek Projesi” kapsamında ise Van’da 18 kişiye toplam 1.800 küçükbaş hayvan verilmesi öngörüldü.
Bakanlık, projelerle özellikle aile işletmelerinin büyütülmesi, gençlerin ve kadınların üretimde tutulması ve kırsal üretimin artırılmasının hedeflendiğini belirtti.
Van Organize Tarım Bölgesi için 150 milyon TL
Bakanlığın yanıtında Van Organize Tarım Bölgesi’ne ilişkin güncel bilgiler de açıklandı.
Van’da hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla kurulan Van Organize Tarım Bölgesi’nin 5 Kasım 2021 tarihinde tüzel kişilik kazandığı belirtildi.
Proje alanının toplam büyüklüğü 3 bin 943 dekar olarak açıklandı.
Bölgede 100 işletme parseli ve 6 sanayi parseli bulunuyor.
Van OTB’nin toplam 40 bin büyükbaş besi sığırcılığı kapasitesine sahip olacağı, tam kapasiteyle çalışması halinde yaklaşık 4 bin kişiye istihdam sağlamasının planlandığı bildirildi.
Projenin 2026 yılı yatırım programında bulunduğu ve ilk etap için 150 milyon TL ödenek tahsis edildiği açıklandı.
IPARD’dan Van’a 692 milyon TL destek
Bakanlık, IPARD Programı kapsamında Van’daki yatırım miktarlarını da açıkladı.
Buna göre son 5 yılda Van’da 1 milyar 240 milyon 614 bin TL yatırım tutarına ulaşan projeler hayata geçirildi.
Bu yatırımlara karşılık 692 milyon 334 bin 260 TL destek verildi.
IPARD programında özellikle tarım ve hayvancılık yatırımlarının yanı sıra kırsal alanda yaşayan gençler ve kadınlar için ek hibe oranları uygulandığı belirtildi.
Son 5 yılda 390 projeye hibe
Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında Van’da son 5 yılda 390 projeye 212 milyon TL hibe desteği verildi.
Bakanlık, bu tutarın güncel değerinin yaklaşık 321,8 milyon TL olduğunu bildirdi.
Bu yatırımlarla 163 kişiye istihdam sağlandığı belirtildi.
Bakanlığın verilerine göre 2006’dan bugüne kadar Kırsal Kalkınma Yatırım Programı, IPARD hibeleri, Genç Çiftçi Projesi ve Kırsalda Uzman Eller Projesi kapsamında Türkiye genelinde 102 bin projeye toplam 270,4 milyar TL destek verildi ve 290 bin kişilik istihdam oluşturuldu.
Van’daki üreticilere kredi desteği
Bakanlık, çiftçilerin finansmana erişimine ilişkin uygulamaları da yanıtında sıraladı.
Ziraat Bankası, Ziraat Katılım Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden tarımsal üretime yönelik 28 farklı konuda yüzde 25 ile yüzde 100 arasında Hazine faiz veya kâr payı destekli kredi sağlandığı belirtildi.
Temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konusunda üreticilerin 300 bin TL’ye kadar sıfır faizli, bunun üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL’ye kadar yüzde 50 ile yüzde 100 arasında faiz/kâr payı destekli finansman kullanabildiği bildirildi.
Kış şartları ve yem sorunu da yanıtta yer aldı
Van’da 2026 yılında yoğun kar yağışı nedeniyle kış mevsiminin ilkbahar dönemine sarktığı da Bakanlığın cevabında yer aldı.
Yollar açılmasına rağmen yayla ve mera alanlarının karla kaplı olması nedeniyle doğal otlatma sezonunun iklim koşullarına bağlı olarak geciktiği belirtildi.
Karların erimesinin ardından tüm yayla ve meralarda hayvanların otlatılabildiği ifade edilirken, mera alanlarında karın kalkmadığı bölgelerde erken otlatmanın önüne geçilmesi için çalışma yapıldığı kaydedildi.
Bakanlık ayrıca kaba ve kesif yem sıkıntısının önlenmesi amacıyla ilçelere yonca, korunga, buğday ve arpa tohumlarının dağıtıldığını, besicilere ise Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından yem tedarik edildiğini bildirdi.
Binlerce çiftçiye eğitim verildi
Bakanlığın açıklamasına göre Van’da tarımsal yayım ve çiftçi eğitimleri de devam ediyor.
2024-2025 üretim sezonunda 8 bin 773, 2025-2026 sezonunda 7 bin 363 çiftçiye eğitim verildi.
2026-2027 üretim sezonunda ise yanıtın hazırlandığı tarih itibarıyla 2 bin 229 çiftçinin eğitimlerden yararlandığı belirtildi.
Bakanlık, eğitim ve bilgilendirme çalışmalarının üretim sezonu boyunca sürdürüleceğini bildirdi.
