Geçtiğimiz aylarda tekrar açılan Van Hayvan Pazarı, Van’ın Tuşba ilçesi Gölyazı Mahallesi’nde 9 Ekim 2025 tarihinde tespit edilen şap hastalığı vakası nedeniyle bir kez daha kapatıldı. Gözetim bölgesinde yer alan pazar, 13 Ekim 2025 tarihli ve 2025/15 sayılı İpekyolu İlçe Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyonu kararı ile geçici olarak kapatıldı.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliği kapsamında yapılan kapatma kararı, hayvan hareketlerini yalnızca hastalık görülen bölgeyle sınırlarken, kent genelindeki üretici ve tüccarlar arasında yeniden ekonomik kaygı ve mağduriyet yarattı.
İl Tarım Müdürlüğü: “6 İlçede 9 Aktif Şap Mihrakı Mevcut”
Konuyla ilgili açıklama yapan Van İl Tarım ve Orman Müdürü Turgay Şişman, kent genelinde toplam 9 aktif şap mihrakı bulunduğunu ve mücadele çalışmalarının yoğun şekilde sürdüğünü belirtti.
Pazarın kapatılmasına ilişkin açıklamada bulunan Şişman, şu ifadelere yer verdi:
“İlimizde aktif olarak 6 ilçemizde 8 Şap SAT-1 ve 1 Şap-O tipi Şap Hastalık mihrakımız mevcuttur. Şap Hastalığının Kontrolüne ilişkin yönetmelik kapsamında mevcut Şap aşılarıyla aşılama çalışmaları ve geniş spektrumlu dezenfeksiyonlarla hayvancılık işletmeleri, mahallerde dezenfeksiyon çalışmaları aktif olarak yürütülmektedir. Şap hastalığı kaynaklı ilimizde hayvan kaybı görülmemiştir.
09.10.2025 tarihinde Tuşba ilçemiz Gölyazı mahallesinde çıkan Şap Hastalığı ile gözetim bölgesinde kalan Hayvan pazarı 13.10.2025 tarihli 2025/15 karar nolu İpekyolu İlçe Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon kararı ile kapatılmıştır. Hastalık çıkan alanlardaki koruma ve gözetim bölgeleri dışında ilimizde hayvan hareketleri kısıtlanmamıştır. İl genelinde aşılama , dezenfeksiyon , sağlık taramaları ile Şap Hastalığı mücadele özveriyle yürütülmektedir.”
Tüccar Aylar Öncesinden Uyarmıştı
Şap hastalığının yeniden ortaya çıkmasından önce, pazar esnafı ve hayvan tüccarları mevcut risklere dikkat çekmiş, temizlik ve denetim konularında yeterli adım atılmadığını ifade ederek gazetemiz muhabirlerinden Belkıs Yayla’ya açıklamalarda bulunmuştu.
Van Hayvan Pazarı, Tarım ve Orman Bakanlığı kararıyla 13 Haziran 2025’te şap hastalığı nedeniyle geçici olarak kapatılmış, ardından 20 Ağustos 2025’te yeniden açılmıştı. Ancak açılıştan kısa bir süre sonra, esnaf yeniden altyapı eksikliği, düzensizlik ve kontrolsüzlükten şikayet etmeye başlamıştı.
Hayvan tüccarı Ramazan Uçak, “Böyle giderse hayvancılık da bitecek,” diyerek uyarı yapmış; temizlik yapılmadığını ve pazarın bu şartlarda yeni salgınlara açık hale geldiğini belirtmişti.
Adanalı tüccar Adem Mat ise 16 yıldır Van’a hayvan almaya geldiğini belirterek, “Kapılar kırık, temizlik yok. Hayvan dışarı kaçıyor. Batı illerinde günlük temizlik yapılırken burada ayda bir bile yok,” demişti.
Saim Ateş adlı bir başka esnaf ise, pazarda tarım memuru bulunmadığını, giriş-çıkış işlemlerinin denetimsiz olduğunu ve sevkiyatlarda büyük zorluklar yaşandığını dile getirmişti.
“Sorunlar Geçici Değil, Kalıcı Önlem Şart”
Pazarın bir kez daha kapatılması, geçici müdahalelerin yeterli olmadığını ortaya koydu. Şap hastalığının yeniden görülmesi, üreticilerin hem psikolojik hem de ekonomik olarak yeniden baskı altına girmesine neden oldu. Hayvanlarını satamayan besiciler, yem, saman ve veterinerlik giderlerini karşılamakta zorlanıyor.
Esnaf, altyapı yetersizliklerinin, temizlik ihmallerinin, personel eksikliğinin giderilmesini ve pazara yönelik uzun vadeli bir bakım-denetim planı oluşturulmasını talep etmişti.
Uzmanlardan Uyarı: “Pazarlarda Günlük Temizlik ve Sağlık Raporu Şart”
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Doç. Dr. Lokman Aslan da, daha önce yaptığı açıklamada, hayvan pazarlarında günlük dezenfeksiyon, sağlık raporu kontrolü ve giriş-çıkış denetimi yapılmaması durumunda şap gibi hastalıkların yayılmasının kaçınılmaz olduğunu söylemişti:
“Oradaki bir hastalık bütün hayvanlara bulaşır, sonra tüm ahırlara geri döner. Şap hastalığı, son yıllarda ülkemizde yüzde 30’a varan hayvan kaybına neden oldu. Bu büyük bir ekonomik kayıptır.”
Aynı Hatadan İkinci Kez Zarar Doğdu
Van Hayvan Pazarı’nda tüccarın daha önce dile getirdiği sorunlar giderilmediği için, şap hastalığı yeniden ortaya çıktı ve pazar tekrar kapandı. Üretici, hayvanlarını elden çıkaramıyor; maliyetler artıyor; sevkiyat aksıyor. Tüccar, önlem alınsaydı bu zararın yaşanmayacağı görüşünde birleşiyor.
Şimdi tüm gözler, yetkili kurumların bu kez kalıcı adımlar atıp atmayacağında. Hijyen, denetim ve altyapı eksiklikleri çözülmeden, benzer krizlerin tekrar yaşanmasından endişe ediliyor.
