UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi’ne kaydedilen meddahlık geleneği, Van’da yeterli ilgiyi görmüyor. Yüzyıllardır sözlü kültürün ve toplumsal hafızanın en önemli taşıyıcılarından biri olan bu kadim sanat, Van’da usta sanatçı Aziz Saydut’un çabalarıyla yaşatılmaya çalışılıyor. Ancak yerel düzeyde gereken destek sağlanmıyor.
“Van’da Gereken Destek yok”
Van’da yaşayan ve meddahlık geleneğini sürdüren sayılı isimlerden biri olduğunu belirten Aziz Saydut, özellikle son yıllarda bu kültürel mirası ayakta tutmak için büyük çaba harcadığını ifade ediyor. Saydut, Muş’un Bulanık ilçesinden sahne teklifi aldıklarını ve burada gösteri gerçekleştirdiklerini ancak Van’da benzer bir ilgiyle karşılaşmadıklarını dile getiriyor.
“Van için bir değeriz” diyen Saydut, kendi yazdığı “Usta Çırak” adlı geleneksel oyunu 2022 yılında kaleme aldığını belirterek, yerel yöneticilerin bu mirasa sahip çıkması gerektiğini vurguluyor.
“Usta Çırak” ile Gelenek Sahnede
Kültür ve Turizm Bakanlığı destekleriyle hazırlanan “Usta Çırak” oyunu kapsamında meddahlık geleneği yeniden sahnelere taşınıyor. Ancak Bakanlık tarafından desteklenmesine rağmen, oyunun Van’da yeterli ilgiyi ve kurumsal desteği görmediği belirtiliyor. Kahvehanelerden kültür merkezlerine uzanan gösterilerde Aziz Saydut, bastonu ve mendiliyle tek kişilik performans sergileyerek kadim anlatı geleneğini yaşatmaya çalışıyor.
Taklitler, yöresel şiveler ve doğaçlama diyaloglarla zenginleştirilen gösterilerde bir meddahın hikâye anlatımı ve bir çırağın yetişme süreci sahneye aktarılıyor.
Kültürel Miras Var, Destek Nerede?
Saydut, meddahlığın yalnızca bir sahne sanatı olmadığını, aynı zamanda toplumsal hafızayı canlı tutan önemli bir kültürel miras olduğunu belirtiyor. Ancak Van’da bu geleneğe gereken ilginin gösterilmediğini savunuyor.
Kültürel etkinliklerin artırılması gerektiğine dikkat çeken sanatçı, yerel kurumların ve yetkililerin somut olmayan kültürel mirasa daha fazla sahip çıkması gerektiğini ifade ediyor.
Bir yandan uluslararası düzeyde tescillenmiş bir miras, diğer yanda yerelde destek bekleyen bir sanatçı… Van’da meddahlık geleneğinin geleceği, yetkililerin ve toplumun göstereceği ilgiyle şekillenecek gibi görünüyor.
