2025-2026 eğitim öğretim yılının sona ermesine günler kala Eğitim Sen tarafından hazırlanan “Eğitimin Durumu Raporu” kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda, Türkiye genelinde eğitim sisteminin yıllardır çözülemeyen yapısal sorunlarla karşı karşıya olduğu belirtilirken, öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, temizlik sorunları, eğitimde fırsat eşitsizliği ve çocuk yoksulluğunun eğitim üzerindeki etkileri ayrıntılı şekilde değerlendirildi. Sendika, mevcut eğitim politikalarının kamusal eğitim anlayışından uzaklaştığını savundu.
Türkiye’de Eğitimin Sayısal Görünümü
Raporda yer alan verilere göre Türkiye’de örgün eğitimde yaklaşık 16 milyon 906 bin öğrenci bulunuyor. Eğitim kurumlarının önemli bölümü devlet okullarından oluşurken, özel okul sayısının son yıllarda arttığına dikkat çekildi. Devlet okullarında 15 milyondan fazla öğrenci eğitim görürken, özel okullardaki öğrenci sayısı 1,5 milyonu aştı.
Türkiye genelinde görev yapan öğretmen sayısının 1 milyon 187 bini geçtiği belirtilirken, devlet okullarında 64 binden fazla sözleşmeli öğretmenin görev yaptığı kaydedildi.
Van ve Bölge İllerinde de Benzer Sorunlar Yaşanıyor
Raporda doğrudan Van’a ilişkin özel bir veri yer almasa da, eğitim alanında yaşanan birçok sorunun Van ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde de hissedildiği ifade edildi. Özellikle öğretmen ihtiyacı, yardımcı personel eksikliği, kalabalık sınıflar ve ekonomik nedenlerle eğitimden uzaklaşan öğrencilerin bölgedeki önemli sorunlar arasında bulunduğu değerlendiriliyor.
Eğitim Sen, eğitimde bölgesel eşitsizliklerin devam ettiğini belirterek kırsal bölgelerde ve ekonomik açıdan dezavantajlı kesimlerde eğitim hakkına erişimin daha zor hale geldiğini savundu.
Okullarda Temizlik ve Hijyen Sorunu
Raporda eğitim yılı boyunca birçok okulda temizlik ve hijyen sorunlarının gündemde kaldığı belirtildi. Eğitim kurumlarında yeterli sayıda personel görevlendirilmediği, bazı okullarda temizlik görevlisinin dahi bulunmadığı ifade edildi.
Sendikaya göre, öğrencilerin ve öğretmenlerin ortak kullanım alanlarında yaşanan hijyen eksiklikleri çocukların sağlığını tehdit ediyor. Eğitim Sen, her okulda yeterli sayıda kadrolu temizlik personeli görevlendirilmesi gerektiğini savundu.
Çocuk Yoksulluğu Eğitimi Etkiliyor
Raporda çocuk yoksulluğunun eğitim üzerindeki etkilerine de geniş yer verildi. Türkiye’de çocuk yoksulluğunun yüksek seviyelerde bulunduğu belirtilirken, milyonlarca öğrencinin temel ihtiyaçlara erişimde güçlük yaşadığı ifade edildi.
Eğitim Sen, okullarda ücretsiz yemek ve temiz içme suyu uygulamasının yaygınlaştırılması gerektiğini belirterek, beslenme yetersizliğinin öğrencilerin akademik başarısını doğrudan etkilediğini kaydetti.
Öğretmen Açığı ve Atama Bekleyen Öğretmenler
Raporda en dikkat çekici başlıklardan biri öğretmen ihtiyacı oldu. Eğitim Sen, çok sayıda okulda öğretmen açığının devam ettiğini, bu açığın büyük ölçüde ücretli öğretmenlik uygulamasıyla kapatılmaya çalışıldığını belirtti.
Sendika, atama bekleyen öğretmen sayısının her geçen yıl arttığını ifade ederek, eğitim sisteminin ihtiyaç duyduğu kadroların doldurulması ve öğretmen atamalarının artırılması gerektiğini savundu.
Çocuk İşçiliği ve MESEM Tartışması
Raporda Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamalarına ilişkin eleştiriler de yer aldı. Türkiye’de yaklaşık 2 milyonun üzerinde çocuk işçi bulunduğu belirtilirken, çocukların eğitim yerine çalışma hayatına yönlendirilmesinin önemli bir sorun olduğu ifade edildi.
Eğitim Sen, çocuk işçiliğinin eğitim hakkını olumsuz etkilediğini ve çocukların eğitim süreçlerinden kopmasına neden olduğunu savundu.
Eğitim Sen’den Kamusal Eğitim Vurgusu
Raporun sonuç bölümünde, eğitim sisteminde yaşanan sorunların çözümü için kamusal, bilimsel ve eşitlikçi eğitim politikalarının hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi. Eğitim Sen, tüm öğrencilerin eşit koşullarda eğitim alabilmesi, öğretmenlerin güvenceli çalışma koşullarına kavuşması ve eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması çağrısında bulundu.
Eğitim Sen tarafından hazırlanan rapor, 2025-2026 eğitim öğretim yılının sonunda Türkiye’de eğitim sisteminin mevcut durumuna ilişkin kapsamlı bir değerlendirme ortaya koyarken, Van ve bölge illerinde uzun süredir gündemde olan eğitim sorunlarının da ülke genelindeki yapısal problemlerle benzerlik taşıdığına işaret etti.
