Türkiye'de 1 Nisan 2026 itibarıyla 5G teknolojisine geçilirken Van'ın kırsal mahallelerinde yaşanan mobil iletişim sorunları gündemdeki yerini koruyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 5G hizmetinin iki yıl içerisinde ülke geneline yaygınlaştırılmasını hedeflerken, Van'da bazı yerleşimlerde yurttaşların telefon görüşmesi yapmakta dahi güçlük çektiği yönündeki şikâyetler Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) taşındı.
Van Bölge Gazetesi'nin resmî kurum açıklamaları, haberleşme altyapısına ilişkin raporlar ve TBMM'ye sunulan soru önergesi üzerinden yaptığı inceleme, kırsal bölgelerde iletişim altyapısının geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürmesine rağmen Van'ın bazı mahallelerindeki sorunların çözümüne ilişkin ayrıntılı bir takvimin kamuoyuna açıklanmadığını ortaya koyuyor.
Van'ın bu mahallelerinde şebeke sorunu yaşanıyor
DEM Parti Van Milletvekili Gülderen Varlı'nın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun yanıtlaması istemiyle TBMM'ye sunduğu soru önergesinde, Van'ın farklı ilçelerindeki iletişim sorunlarına yer verildi.
Önergede, Gürpınar ilçesine bağlı Çatakdibi, Yalıztepe, Aşağı Beşparmak ve Yukarı Beşparmak mahallelerinde uzun süredir mobil iletişim hizmetlerine erişimde sorun yaşandığı belirtildi.
Erciş'in Pınarlı Mahallesi ile Bahçesaray ilçesindeki şebeke yetersizlikleri de gündeme getirildi.
Varlı, özellikle Bahçesaray, Gürpınar ve Erciş'te bugüne kadar hangi teknik incelemelerin yapıldığını, bu incelemelerin sonuçlarını ve sorunların kalıcı olarak çözülmesi için belirlenmiş bir yatırım takvimi bulunup bulunmadığını sordu.
Söz konusu yerleşimlerdeki sorunlar soru önergesi ve yurttaş şikâyetlerine dayanırken, mevcut kapsama durumunu mahalle bazında doğrulayan güncel resmî ölçüm sonuçlarına ulaşılamadı.
Telefonla konuşmak için cami minaresine çıkıyorlar
Van'daki iletişim sorunlarına ilişkin en dikkat çekici örneklerden biri Erciş'in Pınarlı Mahallesi'nde yaşandı.
2025 yılında basına yansıyan haberlerde, mahalle sakinlerinin cep telefonu şebekesine ulaşabilmek için yüksek noktalara ve cami minaresine çıktığı aktarıldı.
Mahalle sakinleri, özellikle sağlık sorunları ve acil durumlarda iletişim kurmakta zorlandıklarını belirterek bölgeye baz istasyonu kurulmasını talep etmişti.
Bu olay, Gülderen Varlı'nın soru önergesinde de yer aldı. Ancak Pınarlı Mahallesi'ndeki sorunun Kasım 2026 itibarıyla giderilip giderilmediğine ilişkin güncel ve doğrulanmış bir kurum açıklamasına ulaşılamadı.
5G hizmeti başladı: Bakanlık iki yıllık hedef açıkladı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının açıklamasına göre Türkiye'de 5G hizmeti 1 Nisan 2026 tarihinde 81 ilde kademeli olarak kullanılmaya başlandı.
Bakan Abdulkadir Uraloğlu, 5G'nin ilk gününde yaklaşık 21 milyon abonenin yeni teknolojiyle buluştuğunu açıkladı.
Uraloğlu, hizmetin iki yıl içerisinde Türkiye'nin her noktasına ulaştırılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Ancak 5G'nin 81 ilde hizmete alınması, bu illerdeki bütün mahallelerin ve kırsal yerleşimlerin yeni teknolojiye erişebildiği anlamına gelmiyor.
Van'da da 5G altyapısının hangi ilçelerde ve mahallelerde kullanılabildiği, kırsal kesimlerde hizmetin ne zaman yaygınlaştırılacağı ve hâlihazırda mobil şebeke sorunu bulunan yerleşimlerin yatırım planlarında nasıl değerlendirildiği soruları önemini koruyor.
Türkiye genelinde 2025 yılında 179 yerleşim yerine daha altyapı götürüldü
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının 2025 Yılı Faaliyet Raporu, kırsal bölgelerde haberleşme altyapısının geliştirilmesine yönelik yatırımların sürdüğünü gösteriyor.
Rapora göre evrensel hizmet kapsamında mobil haberleşme altyapısı kurulan 3 bin 521 yerleşim yerine, 2025 yılında 179 yerleşim yeri daha eklendi.
Böylece raporda belirtilen bu kapsamdaki yerleşim yeri sayısı 3 bin 700'e ulaştı.
Bakanlık, daha önce yaptığı açıklamada ise farklı evrensel hizmet projeleri kapsamında toplam 5 bin 565 yerleşim yerine elektronik haberleşme hizmeti sunulduğunu bildirmişti. Bu rakam farklı hizmet projelerini kapsadığından, iki veri aynı kapsamda değerlendirilmemeli.
Bununla birlikte, incelenen veriler Van'daki hangi mahallelerin son yıllarda kapsama alanına alındığını veya kentte hâlen kaç yerleşimde şebeke sorunu bulunduğunu göstermiyor.
Van-Hakkâri-Şırnak yollarında acil çağrı endişesi
Şebeke sorunları yalnızca yerleşim yerleriyle sınırlı değil. Gülderen Varlı'nın soru önergesinde Van, Hakkâri ve Şırnak'ı birbirine bağlayan kara yollarının bazı kesimlerinde mobil telefon bağlantısının bulunmadığı veya kesintiye uğradığı yönündeki bilgilere de yer verildi.
Varlı, bu güzergâhlarda yaşanan iletişim eksikliklerinin trafik kazaları, çığ, heyelan ve acil sağlık durumlarında risk oluşturabileceğini belirtti.
Özellikle kış aylarında sert hava koşullarının etkili olduğu bölgede, cep telefonuyla yardım çağrısı yapılamaması arama-kurtarma ve sağlık ekiplerine ulaşılmasını güçleştirebilir.
Milletvekili, Bakanlıktan şebeke erişiminin bulunmadığı kara yolu kesimlerinin uzunluğunu, bu alanların belirlenmesi için yapılan çalışmaları ve acil çağrı sistemlerinin kesintisiz kullanılabilmesine yönelik alınan önlemleri açıklamasını istedi.
Ancak Van-Hakkâri-Şırnak güzergâhlarında kaç kilometrelik kesimde kapsama sorunu bulunduğuna ilişkin doğrulanmış güncel bir ölçüm verisine ulaşılamadı.
Şebeke çekmiyor, faturalar ödenmeye devam ediyor
İletişim sorunlarının bir diğer boyutunu, yeterli hizmet alamadığını belirten abonelerin ödediği ücretler oluşturuyor.
Varlı'nın önergesinde, GSM operatörlerinin mobil iletişim hizmetinin yetersiz olduğu bölgelerde de abonelik ücretlerini tahsil ettiği belirtilerek tüketicilerin haklarının korunmasına yönelik düzenlemeler soruldu.
Önergede, şebeke hizmeti bulunmayan veya yetersiz olan yerlerde yaşayan aboneler için ücret iadesi ya da indirim uygulaması planlanıp planlanmadığının açıklanması istendi.
Ayrıca kırsal bölgelerdeki öğrenciler, emekliler ve düşük gelirli haneler için sosyal internet tarifesi uygulanması önerisi de Bakanlığa yöneltildi.
Bakanlık kırsal bölgelerde kapsama ölçümleri yapıldığını açıkladı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının kırsal haberleşme projelerine ilişkin açıklamasında, altyapı kurulması planlanan yerleşimlerde mevcut kapsama durumunun saha ölçümleriyle incelendiği belirtildi.
Bakanlığa göre mobil işletmecilerin hizmet sunmadığı ve belirli nüfus koşullarını karşılayan yerleşimler, evrensel hizmet projeleri kapsamında değerlendirilebiliyor.
Bu incelemelerde çevredeki baz istasyonlarının durumu ve mevcut operatörlerin kapsama imkânları da dikkate alınıyor.
Bununla birlikte, Van'ın Gürpınar, Erciş ve Bahçesaray ilçelerinde sorun yaşandığı belirtilen yerleşimlerin bu projelere alınıp alınmadığına ilişkin ayrıntılı bir listeye ulaşılamadı.
Van'da kaç mahallede telefon çekmiyor?
Araştırmada yanıtı kesin olarak belirlenemeyen en önemli soru, Van genelinde mobil şebeke hizmetinin bulunmadığı veya yetersiz olduğu mahalle sayısı oldu.
BTK'nin yayımladığı haberleşme sektörü istatistikleri, Türkiye'deki mobil abonelikler ve sektörel yatırımlar hakkında bilgiler içeriyor. Ancak incelenen kamuya açık istatistikler, Van'da şebeke sorunu bulunan bütün mahallelerin güncel ve eksiksiz listesini vermiyor.
Gülderen Varlı'nın TBMM'ye sunduğu önerge de bu eksikliğe dikkat çekerek mobil kapsama bulunmayan yerleşimlerin sayısının ve son beş yılda kurulan baz istasyonlarının illere göre dağılımının açıklanmasını talep ediyor.
Dolayısıyla Van'da kaç mahallede mobil iletişim hizmetinin yetersiz olduğu, bu bölgelerde kaç yeni baz istasyonuna ihtiyaç duyulduğu ve planlanan yatırımların hangi tarihlerde tamamlanacağı soruları henüz kesin verilerle yanıtlanabilmiş değil.
Türkiye genelinde 5G teknolojisinin yaygınlaştırılması sürerken Van'ın kırsal mahallelerinde yaşayan vatandaşların temel telefon ve internet hizmetlerine erişimine ilişkin sorunların ne zaman çözüleceği, ilgili kurumların açıklayacağı yatırım ve kapsama verileriyle netleşecek.




