Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında emekli olmak isteyen bir kişinin, 18 yaşından önce babasına ait iş yerindeki sigortalı çalışmasına ilişkin davada önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, fiili çalışmanın yeterince araştırılmadığı ve 25 yıllık sigortalılık süresinin yanlış hesaplandığı gerekçesiyle emekli aylığı bağlanmasına yönelik mahkeme kararını bozdu.
Dava, 2023 yılında EYT düzenlemesinden yararlanmak isteyen bir kişinin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) yaptığı emeklilik başvurusunun reddedilmesi üzerine açıldı.
Davacı, 12 Mayıs 1998 ile 25 Temmuz 1998 tarihleri arasında babasına ait iş yerinde 68 gün sigortalı çalıştığını, ancak SGK'nin bu süreyi emeklilik hesabında dikkate almadığını belirterek mahkemeye başvurdu.
SGK, 18 yaş öncesi çalışmayı kabul etmedi
SGK, davacının 18 yaşından önce anne veya babasına ait iş yerinde çalışmasının sigortalılık kapsamında değerlendirilebilmesi için gerekli hukuki koşulların karşılanmadığını savundu.
Kurum ayrıca, işe giriş bildirgesinin tek başına fiili çalışmayı kanıtlamadığını, söz konusu döneme ait aylık bildirge ve bordro kayıtlarının dosyada bulunmadığını belirtti.
İlk derece mahkemesi ise davacıyı haklı bularak 3 Mart 2023 tarihi itibarıyla emekliliğe hak kazandığına ve 1 Nisan 2023'ten itibaren kendisine yaşlılık aylığı ödenmesine karar verdi.
SGK'nin istinaf başvurusu reddedilince dosya Yargıtay'a taşındı.
Yargıtay: İşe giriş bildirgesi tek başına yeterli değil
Dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, sigortalılığın kabul edilebilmesi için hizmet akdinin ve fiili çalışmanın tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerektiğini vurguladı.
Yüksek Mahkeme, davacının babasına ait iş yerinde gerçekten çalışıp çalışmadığının belirlenmesi amacıyla dönem bordrolarının incelenmesi, bordro tanıklarının dinlenmesi ve gerektiğinde komşu iş yerlerinde çalışan kişilerin ifadelerine başvurulması gerektiğini belirtti.
Bu araştırmalar yapılmadan verilen kararın eksik incelemeye dayandığına hükmedildi.
Emeklilik tarihi hesaplamasında da hata bulundu
Yargıtay kararında, 18 yaşından önce başlayan sigortalılıkta 25 yıllık sigortalılık süresinin hesaplanmasına ilişkin önemli bir ayrıntıya da yer verildi.
Davacının ilgili mevzuat kapsamında sigortalılık süresinin başlangıç tarihinin 11 Ağustos 1999 olarak kabul edilmesi gerektiği belirtildi.
Buna göre 25 yıllık sigortalılık süresinin 11 Ağustos 2024 tarihinde tamamlandığı, dolayısıyla 2023 yılında yapılan başvuru üzerine emekli aylığı bağlanmasına karar verilmesinin hatalı olduğu ifade edildi.
Yargıtay, bu gerekçelerle ilk derece mahkemesinin kararını oy birliğiyle bozdu.
18 yaşından önce sigortalı olanlar için ne anlama geliyor?
Karar, 18 yaşından önce sigortalı çalışması bulunan kişilerin emeklilik hesaplamalarında iki önemli noktaya işaret ediyor.
İlk olarak, sigorta giriş bildirgesinin bulunması tek başına fiili çalışmanın kanıtlandığı anlamına gelmiyor. Özellikle aile bireylerine ait iş yerlerinde geçen çalışmaların ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmesi gerekiyor.
İkinci olarak, 18 yaşından önce sigortalı olan kişilerin sigortalılık süresinin başlangıcı, ilk işe giriş tarihinden farklı hesaplanabiliyor.
Bu nedenle EYT kapsamındaki emeklilik koşulları değerlendirilirken yalnızca ilk sigorta giriş tarihinin değil, fiili çalışma kayıtlarının ve sigortalılık süresine ilişkin yasal düzenlemelerin de dikkate alınması gerekiyor.





