Van Gölü Havzası’nda son yıllarda özellikle sonbahar mevsimlerinin yağış bakımından zayıf geçmesi, su kaynaklarının geleceğine ilişkin kaygıları artırdı. Ancak 2026 yılı, yağış rejimi bakımından önceki yıllardan farklı bir görünüm sergiledi.
Kış aylarında etkili olan kar yağışları ve ilkbaharda devam eden yağışlı hava, havzanın su rezervlerinin beslenmesine katkı sağladı. Sonbahar döneminde de yağışların görülmesiyle birlikte toprak nemi ve yer altı su sistemleri açısından olumlu koşullar oluştu.
Yaz aylarında yüksek sıcaklıklar nedeniyle buharlaşmanın artmasına rağmen Van Gölü seviyesinde ciddi bir gerileme yaşanmamasında, havzayı besleyen akarsuların akışını sürdürmesinin etkili olduğu değerlendiriliyor.
2026 yılı havza için farklı geçti
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, 2026 yılının yağış açısından Van Gölü Havzası için olumlu bir dönem olduğunu söyledi.
İHA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Alaeddinoğlu, yılın özellikle kış ve ilkbahar aylarında alınan yağışların önemli bölümünün kar şeklinde gerçekleştiğini, bunun da yer altı su sistemlerinin beslenmesini sağladığını ifade etti.
Yaz mevsiminde Türkiye genelinde olduğu gibi Van Gölü Havzası'nda da sıcaklıkların yükseldiğini ve buharlaşmanın arttığını belirten Alaeddinoğlu, buna rağmen yıl içerisinde gerçekleşen yağışların havza açısından önemli bir avantaj oluşturduğunu kaydetti.
Yağışın miktarı kadar zamanı da önemli
İklim değişikliğinin yalnızca sıcaklık artışı ve kuraklık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Alaeddinoğlu, yağışların zamanı, sıklığı, şiddeti ve miktarında da önemli değişimler yaşandığına dikkat çekti.
Van Gölü Havzası'nın son 20 yıllık sürecine bakıldığında sonbahar aylarının çoğunlukla yağışsız geçtiğini belirten Alaeddinoğlu, 2026 yılının bu açıdan alışılmış tablonun dışında kaldığını ifade etti.
Bu yıl havzada yıkıcı sel ve taşkınlara yol açan yoğun yağışlardan ziyade, toprağın ve yer altı su kaynaklarının beslenmesini sağlayan, daha düşük şiddetli ve zamana yayılan yağışların öne çıktığını dile getirdi.
Alaeddinoğlu, 2026 yılının yağış bakımından olumlu geçmesinin gelecek yıllarda da aynı koşulların yaşanacağı anlamına gelmediğini belirterek, iklim değişikliğinin beraberinde getirdiği belirsizliğe işaret etti.
Bu yılın yağışları 2027'de de etkisini gösterebilir
Yağışların yalnızca düştüğü dönemi değil, sonraki yılları da etkileyebildiğini belirten Alaeddinoğlu, bu yıl toprağa sızan ve yer altı su sistemlerinde biriken suyun 2027 yılında da kaynakları besleyebileceğini söyledi.
Gelecek yıl yeterli yağış alınamaması durumunda dahi bu yıl biriken suyun belirli ölçüde yüzeye çıkarak akarsuların beslenmesini sağlayabileceğini kaydeden Alaeddinoğlu, şöyle konuştu:
"Bu yıl düşen yağışların etkilerinin 2027 yılına da belirli ölçüde yansıyacağını düşünüyoruz. Yeterli yağış gerçekleşmese bile bu yılın yağışlarının bir kısmı, toprak ve yer altı su sistemleri aracılığıyla kaynaklardan yüzeye çıkacak ve akarsuları besleyecek. Böylece akarsulardaki akış belirli ölçüde devam edebilecek."
'Her yıl aynı tabloyla karşılaşmayacağız'
Van Gölü'nde bu yıl ciddi bir su kaybının yaşanmamasının sevindirici olduğunu ancak bunun kalıcı bir iyileşme olarak görülmemesi gerektiğini belirten Alaeddinoğlu, su kaynaklarının doğru yönetilmesi gerektiğini vurguladı.
Havzada önümüzdeki yıllarda yeniden kurak dönemlerin yaşanabileceğine dikkat çeken Alaeddinoğlu, bu yıl elde edilen olumlu tablonun kalıcı yatırımlara dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
