Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası Başkanlığı, kentte faaliyet gösteren küçük esnafın yaşadığı ekonomik sorunlara ve Van'ın çözüm bekleyen meselelerine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Oda Başkanı Sabri Işık ve yönetim kurulu tarafından yapılan açıklamada, artan işletme maliyetleri, yüksek vergiler, SGK ve Bağ-Kur primleri, banka kesintileri ve finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin esnafın ayakta kalmasını zorlaştırdığı ifade edildi. Yetkililere seslenen oda yönetimi, sorunların yalnızca gündeme getirilmesini değil, çözüm için somut adımlar atılmasını istedi.
Esnafın borç ve prim yükü hafifletilsin
Açıklamada, esnafın özellikle SGK ve Bağ-Kur primleri ile geçmiş dönem borçlarına uygulanan gecikme faizleri nedeniyle zorlandığı belirtildi. Borçların faiz ve cezalarla katlanarak büyüdüğüne dikkat çekilen açıklamada, banka hesaplarına konulan blokelerin de ticari faaliyetleri olumsuz etkilediği kaydedildi.
Oda yönetimi, SGK ve Bağ-Kur primlerinin esnafın ödeme gücüne göre yeniden düzenlenmesini, biriken borçların gecikme faizleri ve cezalarının silinmesini, ana paranın ise uzun vadeli ve uygun taksitlerle ödenmesini talep etti.
Vergi borçları konusunda da benzer bir düzenleme isteyen oda yönetimi, gecikme faizlerinin kaldırılmasını ve esnafın ticari faaliyetlerini sürdürebilmesi için hesap blokelerine yönelik uygulanabilir çözümler geliştirilmesini istedi.
KDV farkı ve banka kesintilerine tepki
Gıda ve yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin karşılaştığı yüzde 1 KDV ile yüzde 10 KDV arasındaki yüzde 9'luk farka da dikkat çekildi.
Açıklamada, ürünlerin yüzde 1 KDV ile alındığı, satış sırasında ise yüzde 10 KDV uygulandığı belirtilerek bu durumun özellikle kâr marjı düşük işletmeler üzerinde ciddi bir mali yük oluşturduğu ifade edildi. Lokantacı, fırıncı, tatlıcı ve pastanecilerin artan kira, elektrik, doğal gaz, personel ve hammadde giderleri karşısında zorlandığı vurgulandı.
Bankaların POS cihazlarından aldığı komisyonlar, bakım ve yıllık kullanım ücretlerinin de esnafın kazancını azalttığı belirtilerek bu kesintilerin denetlenmesi ve makul seviyelere çekilmesi istendi.
Bağ-Kur emekliliğinde 7 bin 200 gün talebi
Oda yönetiminin talepleri arasında Bağ-Kur emeklilik prim gün sayısının düşürülmesi de yer aldı. Açıklamada, Bağ-Kur kapsamında çalışan esnafın emeklilik için 9 bin prim günü şartına tabi tutulmasının adalet duygusunu zedelediği savunuldu.
Yanında işçi çalıştıran, üretim yapan ve istihdam sağlayan esnafın emeklilik koşullarının yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200'e indirilmesi talep edildi.
Van'ın yatırımları ve turizm potansiyeli gündeme getirildi
Açıklamada, Van'ın coğrafi konumu, genç nüfusu, doğal güzellikleri, tarihi mirası, sınır ticareti ve turizm potansiyeline rağmen sahip olduğu imkânların yeterince değerlendirilemediği ifade edildi.
Şehirde üretim ve istihdam alanlarının genişletilmesi, ticaretin desteklenmesi ve yatırımların artırılması gerektiği belirtilirken, Van'ın ulusal ve uluslararası alanda tanıtılması, turizm festivalleri ve gastronomi etkinliklerinin düzenlenmesi istendi.
Turizmin yalnızca otel ve seyahat acentelerine değil, lokantacıdan taksiciye kadar kentteki bütün esnafa katkı sunduğu vurgulanan açıklamada, Van'ın turizm potansiyelinin ekonomik kazanca dönüştürülmesi gerektiği kaydedildi.
Kapıköy Sınır Kapısı'ndaki eksiklikler giderilsin
İran'dan Türkiye'ye girişlerde yaşanan uzun bekleme süreleri ve kontrol süreçlerindeki aksaklıkların Van ekonomisini olumsuz etkilediği belirtilen açıklamada, Kapıköy Sınır Kapısı'ndaki işlemlerin kolaylaştırılması istendi.
Güvenlik kontrollerinin önemine dikkat çekilen açıklamada, personel ve teknik altyapının güçlendirilmesi, yoğun dönemlerde yaşanan beklemelerin azaltılması gerektiği ifade edildi.
Kapıköy'de lavabo, tuvalet, bekleme alanı ve diğer sosyal donatıların tamamlanması gerektiği de belirtilerek sınır kapısının modern ve donanımlı bir yapıya kavuşturulması çağrısı yapıldı.
Seyyar satıcı sorunu için kalıcı çözüm çağrısı
Van'da uzun süredir gündemde olan seyyar satıcı sorununun kayıtlı esnaf açısından haksız rekabete yol açtığı savunulan açıklamada, iş yeri kirası ödeyen, vergi veren, prim yatıran ve personel çalıştıran esnafın haklarının korunması gerektiği belirtildi.
Seyyar satıcılar için uygun alanlar oluşturulması, kayıt ve denetim sisteminin hayata geçirilmesi gerektiği ifade edilirken sorunun belediye, kamu kurumları, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışmasıyla çözüme kavuşturulması istendi.
"Esnafın korunması anayasal sorumluluktur"
Açıklamanın son bölümünde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 173'üncü maddesine dikkat çekilerek, esnaf ve sanatkârın korunup desteklenmesinin devletin sorumlulukları arasında olduğu hatırlatıldı.
Söz konusu maddede yer alan "Devlet, esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır" hükmüne işaret eden oda yönetimi, bu sorumluluğun yalnızca kâğıt üzerinde kalmaması ve esnafın günlük yaşamında karşılık bulması gerektiğini belirtti.
Yerel yönetimler, kamu kurumları, milletvekilleri, siyasi partiler, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarına da çağrıda bulunan Sabri Işık ve yönetimi, Van'ın sorunlarının ortak akılla ele alınmasını, taleplerin raporlaştırılarak Ankara'ya taşınmasını ve çözüm sürecinin takip edilmesini istedi.
Açıklama, "Van esnafının sesini duyun. Artık söz değil, icraat bekliyoruz. Artık vaat değil, çözüm istiyoruz" çağrısıyla sona erdi.
