Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan veriler doğrultusunda eylül ayında finansal yatırım araçlarının getiri performansları kapsamlı bir şekilde incelemeye alındı. Piyasalardaki dalgalanmaların hissedildiği söz konusu dönemde, devlet iç borçlanma senetleri yatırımcısına sunduğu kazançla öne çıkan en güçlü enstrüman durumuna geldi. Yurt içi üretici fiyat endeksi ile indirgendiğinde %1,18 oranında kazandıran bu araç, tüketici fiyat endeksi baz alındığında ise %1,40 seviyesinde reel bir getiri sağladı. Kamu borçlanma kağıtlarının gösterdiği bu performans, güvenli liman arayışındaki tasarruf sahiplerinin beklentilerine eylül ayında doğrudan yanıt verdi.
Piyasadaki diğer güvenli liman seçenekleri arasında bulunan mevduat faizleri de eylül ayını kazançla kapatmayı başaran nadir araçlardan biri oldu. Brüt mevduat faizi kazancı, yurt içi üretici fiyat endeksine göre %0,96 ve tüketici fiyat endeksine göre %1,19 oranında gerçekleşti. Yaşanan enflasyonist ortama rağmen Türk lirası varlıklarında kalmayı tercih eden yatırımcılar, hem borçlanma senetleri hem de mevduat hesabı kanalıyla reel getirilerini koruma imkanı elde etti.
Dolar Euro Ve Altında Reel Getiri Kayıpları Yaşandı
Eylül ayında döviz piyasalarında ve kıymetli maden tarafında işlem gerçekleştiren yatırımcılar umduklarını bulamadı. Dolar ve euro bazlı yatırımlar, enflasyon oranlarının gerisinde kalarak sahiplerine reel bazda kayıp yaşattı. Dolar, yurt içi üretici fiyat endeksi ile indirgendiğinde %0,44, tüketici fiyat endeksiyle hesaplandığında ise %0,22 oranında değer kaybetti. Benzer bir tablo çizen euro ise üretici fiyat endeksine göre %1,12, tüketici fiyat endeksine göre %0,89 seviyesinde bir erime gösterdi.
Kıymetli madenlerin başında gelen külçe altın da eylül ayındaki genel düşüş trendinden payını aldı. Yatırımcıların sıklıkla tercih ettiği külçe altın, üretici fiyat endeksi baz alındığında %2,24 oranında kaybettirirken, tüketici fiyat endeksi baz alındığında %2,02 oranında geriledi. Uluslararası piyasalardaki hareketlilik ile iç piyasadaki enflasyon dinamiklerinin birleşimi, döviz ve altın birikimlerinin eylül ayı içerisindeki satın alma gücünü zayıflattı.
Borsadaki Gerileme Yatırımcısını Olumsuz Etkiledi
Söz konusu dönemde en sert düşüş ve reel kayıp BIST 100 endeksinde kaydedildi. Hisse senedi piyasalarında yaşanan satış ağırlıklı seyir, borsadaki getirilerin oldukça gerilemesine yol açtı. BIST 100 endeksi, üretici fiyat endeksiyle indirgendiğinde %6,01 oranında kayıp yaşatırken, tüketici fiyat endeksi dikkate alındığında %5,79 seviyesinde geriledi. Bu tablo ile birlikte borsa, eylül ayının en çok kaybettiren finansal enstrümanı olarak öne çıktı.
Hisse senedi piyasasındaki negatif hava sadece aylık dönemle de sınırlı kalmadı. Üç aylık vadeli değerlendirmelerde de borsa yatırımcısı benzer bir kayıp tablosuyla karşı karşıya kaldı. BIST 100 endeksinin üç aylık dönemdeki reel kaybı üretici fiyat endeksine göre %9,90, tüketici fiyat endeksine göre %9,29 olarak kayıtlara geçti. Piyasalarda yaşanan güvensizlik ve kar satışları, endeksin dönemsel performansını olumsuz etkileyen temel unsurlar oldu.
Orta Vadeli Getirilerde Mevduat Hesabı Öne Çıktı
Daha uzun vadeli finansal değerlendirmeler yapıldığında mevduat faizinin istikrarlı duruşunu koruduğu görüldü. Üç aylık ve altı aylık vadelerde mevduat hesabı, enflasyon karşısında en yüksek reel getiriyi sunan araç konumuna yükseldi. Üç aylık periyotta brüt mevduat faizi, üretici fiyat endeksine göre %3,42, tüketici fiyat endeksine göre ise %4,11 oranında reel kazanç getirdi.
Altı aylık zaman diliminde de liderliğini sürdüren brüt mevduat faizi, üretici fiyat endeksi ile indirgendiğinde %1,60, tüketici fiyat endeksi ile indirgendiğinde %3,15 oranında reel getiri sundu. Aynı altı aylık dönemde külçe altın ise üretici fiyat endeksine göre %16,99 ve tüketici fiyat endeksine göre %15,73 seviyesindeki gerilemeyle en fazla kaybettiren yatırım enstrümanı durumuna geldi.
Yıllık Tabloda Külçe Altın Zirvedeki Yerini Korudu
Aylık ve altı aylık verilerde erime gösteren külçe altın, yıllık bazdaki değerlendirmede tamamen farklı bir tablo çizerek yatırımcısına en çok kazandıran araç oldu. Son bir yıllık süreç bütüncül olarak ele alındığında, altın yatırımı reel getiri sıralamasında zirveye yerleşti. Külçe altının yıllık reel getirisi, üretici fiyat endeksi ile indirgendiğinde %7,25, tüketici fiyat endeksi ile indirgendiğinde %5,30 olarak gerçekleşti.
Yıllık süreçte kazandıran diğer araçlar ise devlet iç borçlanma senetleri ve brüt mevduat faizi oldu. Devlet iç borçlanma senetleri yıllık bazda üretici fiyat endeksine göre %5,85, tüketici fiyat endeksine göre %3,93 oranında kazanç sağladı. Mevduat faizi ise üretici fiyat endeksine göre %2,17, tüketici fiyat endeksine göre %0,32 oranında pozitif reel getiri ile yılı tamamladı.
