Yargıtay tarafından verilen son içtihat kararları restoran otel ve turizm çalışanlarının maaş hesaplama standartlarını tamamen değiştirdi. Yargıtay 9 ve 10 Hukuk dairelerinin ortak değerlendirmeleri doğrultusunda işyerlerinde toplanıp personele dağıtılan düzenli bahşişler artık bir lütuf veya ikramiye değil doğrudan temel ücretin parçası kabul ediliyor. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş konuya ilişkin yaptığı açıklamada bu kararın hizmet sektöründe hizmet veren işletmeler ve çalışanlar açısından tarihi bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.
Söz konusu hukuki düzenleme sayesinde işçilerin kıdem tazminatı ihbar tazminatı ve fazla çalışma mesaileri hesaplanırken ödenen bahşiş tutarları da ana kazanca dahil edilecek. İşletmelerin finansal tablolarını ve personel maliyetlerini doğrudan etkileyecek olan bu gelişme kayıt dışı kazançların engellenmesi hususunda son derece kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Yargıtay kararının yürürlüğe girmesiyle birlikte çalışanların yasal hakları güvence altına alınırken sektörde yeni bir çalışma modeli dönemi başladı.
SGK Bildirimlerinde Değişiklik Emekli Aylıklarına Doğrudan Yansıyacak
Toplanan bahşişlerin 5510 sayılı Kanun çerçevesinde sigorta primine esas kazançlara eklenmesi zorunluluğu çalışanların gelecekte alacakları emekli maaşlarını önemli oranda yükseltecek. Bahşiş geliri olan bir çalışanın brüt kazancı resmi kayıtlarda daha yüksek görüneceği için SGK prim ödemeleri de bu oranda artacak. SGK Uzmanı Karakaş bahşişlerin maaşa dahil edilerek kuruma bildirilmesinin çalışanların emeklilik dönemindeki refah seviyesini doğrudan artıracağını belirtti.
Çalışan ile işveren arasında sadece bahşiş geliri üzerinden bir anlaşma yapılmış olması durumunda dahi yasal asgari ücret sınırına dikkat edilmesi gerekiyor. Toplanan bahşiş miktarı ilgili ayın net veya brüt asgari ücret tutarının altında kalırsa aradaki farkın işveren tarafından tamamlanması yasal bir zorunluluk haline getirildi. Böylece çalışanların hiçbir koşulda taban ücretin altında gelir elde etmesine müsaade edilmeyecek ve prim kesintileri eksiksiz şekilde SGK'ya aktarılacak.
Eksik Bildirim Yapan İşletmelere Ağır Finansal Yaptırımlar Uygulanacak
Yargıtay kararlarına uymayarak bahşiş gelirlerini SGK bildirimlerinin dışında tutan işletmeler son derece ağır idari ve finansal yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Yapılan resmi düzenlemelere göre bahşiş kazançlarını prim matrahına dahil etmeyen işyerlerine gizlenen her bir ay için 66.000 TL tutarında idari para cezası uygulanacak. SGK denetmenleri tarafından gerçekleştirilecek defter ve kayıt incelemelerinde durumun tespiti halinde cezai işlem miktarları katlanarak artacak.
Finansal yaptırımlar sadece idari para cezasıyla da sınırlı kalmayacak. Örneğin bir işyerinde aylık 3.400 TL tutarındaki tek bir bahşiş ödemesinin bile SGK bildiriminde yer almadığı saptanırsa işletmenin yararlandığı tüm asgari ücret desteği iptal edilecek. İşletmede kaç personel çalışırsa çalışsın o güne kadar sağlanan bütün devlet destekleri yasal faizleriyle birlikte işletmeden geri tahsil edilecek. Bu durum yaptırımların işletmeler üzerindeki mali yükünü katbekat artırıyor.
Hizmet Sektöründe Kayıt Dışı Ücret Devri Sona Eriyor
Yeni hukuki dönemle birlikte turizm restoran ve konaklama sektöründe uzun yıllardır devam eden kayıt dışı gelir dağılımı uygulaması tamamen son buluyor. İşverenler tarafından toplanarak personeller arasında belirli oranlarla paylaştırılan tüm ödemelerin muhasebeleştirilmesi ve resmi bordrolara yansıtılması gerekiyor. Bu adım hem çalışanların sosyal güvencelerini sağlamlaştırıyor hem de devletin prim gelirlerindeki kayıpları engellemeyi hedefliyor.
Uzmanlar işletmelerin cezai yaptırımlarla mağdur olmamaları adına bordro sistemlerini hızla güncellemeleri gerektiği hususunda uyarılarda bulunuyor. Bahşişlerin sistemli bir şekilde kayıt altına alınması ve sigorta primine esas kazanç tablosuna aktarılması hem işçi hem işveren tarafında hukuki şeffaflık sağlayacak. Sektör temsilcilerinin yeni çalışma ve bildirim esaslarına uyum sağlaması için SGK denetimlerinin yakın zamanda sıklaştırılacağı belirtiliyor.
