Ekonomide gözler yeni yılın ilk ayı olan ocak ayına çevrilmiş durumdayken SSK ve Bağ-Kur bünyesindeki milyonlarca vatandaşın alacağı zam oranları güncelliğini koruyor. Temmuz, ağustos ve eylül aylarına ait verilerin kesinleşmesiyle birlikte üç aylık enflasyon oranı %5,57 seviyesine ulaştı. Yıl sonuna kadar açıklanacak olan ekim, kasım ve aralık ayı verileriyle birlikte nihai zam oranı kesinleşmiş olacak. Piyasalarda konuşulan senaryolara göre 23 bin 552 lira olan mevcut taban aylık için iki farklı formül üzerinde duruluyor.
Birinci formül doğrultusunda doğrudan 6 aylık enflasyon verisinin maaşlara yansıtılması planlanıyor. Finansal Kurumlar Birliği tarafından yapılan son ankette yıl sonu enflasyon tahmini %30,06 olarak açıklandı. Bu beklentinin gerçekleşmesi durumunda emeklilerin alacağı 6 aylık zam oranı %10,45 seviyesine denk geliyor. Böyle bir senaryoda en düşük emekli maaşı otomatik olarak 26 bin 13 lira seviyesine yükselmiş olacak. Farklı kurumların tahminlerine göre ise taban maaşın 25 bin 600 lira ile 26 bin lira arasında gerçekleşmesi bekleniyor.
Meclis Kararıyla Taban Aylık Değişebilir
Sadece enflasyon oranına bağlı kalmak istemeyen ekonomi yönetiminin Meclis kanadından çıkacak yeni bir yasal düzenlemeyi gündeme getirebileceği belirtiliyor. Taban aylık uygulamasının yasa ile belirleniyor oluşu, hükümete enflasyon artışından bağımsız bir rakam koyma imkanı tanıyor. Uzmanların değerlendirmelerine göre seyyanen bir artış ya da refah payı düzenlemesiyle birlikte taban aylığın doğrudan 30 bin lira seviyesine çekilmesi olasılıklar arasında yer alıyor. Yıl sonuna kadar tamamlanması beklenen bütçe görüşmeleri doğrultusunda yasal adımın atılması bekleniyor.
Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamalarda 2027 yılı bütçe çalışmalarında emeklilerin alım gücünü artıracak mali kaynakların ayrıldığına dikkat çekilmişti. Yıl bitmeden Meclis gündemine gelmesi beklenen bu düzenleme paketinin detayları henüz tam olarak netleşmedi. Yapılacak yasal hamlenin doğrudan taban aylığa mı yansıtılacağı yoksa intibak ve refah payı gibi geniş kapsamlı bir iyileştirmeyi mi içereceği önümüzdeki günlerde belirginleşecek.
Kök Aylığı Yüksek Olan Hak Sahipleri
Kök aylığı mevcut taban seviyenin üzerinde bulunan emeklilerin zam oranları doğrudan gerçekleşen 6 aylık enflasyona göre belirlenecek. Örneğin %10,45 oranındaki enflasyon artışı gerçekleştiğinde 20 bin lira olan kök aylık 22 bin 90 liraya ulaşacak. Benzer şekilde 25 bin lira seviyesindeki maaşlar 27 bin 612,50 liraya, 30 bin lira olan aylıklar ise 33 bin 135 liraya çıkacak. Kök maaşı 40 bin lira olan bir hak sahibinin eline geçecek miktar ise 44 bin 180 lira seviyesine ulaşacak.
Bu kategoride yer alan emekliler için taban maaş artışının doğrudan bir etkisi bulunmuyor. Kök maaşı yüksek olan vatandaşa Hazine desteği uygulanmadığından, bu gruptakiler sadece açıklanan net enflasyon zammını alma hakkına sahip oluyor. Taban aylık düzenlemeleri daha çok alt sınırdan maaş alan ve kök aylığı düşük kalan milyonlarca vatandaşı kapsıyor.
Hazine Desteği Alanların Durumu
Kök aylığı en düşük maaş sınırının altında kalan vatandaşların aylıkları Hazine tarafından yapılan ilave ödemelerle taban seviyeye tamamlanıyor. Özellikle geçmiş yıllarda düşük prim ödemesiyle emekli olan veya çalışma günü az olan SSK ve Bağ-Kur mensupları bu kapsamda değerlendiriliyor. Prim ödemeleri düşük seyreden emeklilerin kök maaşları günümüz koşullarında açıklanan taban rakamın oldukça gerisinde kalıyor.
Bu sebepten ötürü Meclis tarafından alınacak yasal kararlar, kök maaşı düşük olan kitle için kritik bir önem taşıyor. Sıradan bir enflasyon zammı bu grubun maaşında sınırlı bir artış sağlarken, yasal taban değişikliği doğrudan maaş seviyesini yükseltiyor. Dolayısıyla taban rakamının 26 bin lira yerine 30 bin lira olarak belirlenmesi, bu emekli grubunun gelirinde önemli bir fark yaratacak.
Memur Emeklilerinde Farklı Sistem
Memur emeklilerinin zam oranları SSK ve Bağ-Kur emeklilerinden farklı olarak toplu sözleşme şartlarına göre hesaplanıyor. %5 oranındaki toplu sözleşme zammına ilave olarak enflasyon farkı maaşlara yansıtılıyor. Piyasa beklentileri doğrultusunda yapılan hesaplamalara göre memur ve memur emeklilerine uygulanacak toplam zam oranının %8,3 seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
Yapılacak %8,3 oranındaki artışla birlikte en düşük memur emeklisi maaşı 31 bin 528 lira seviyesinden yaklaşık 34 bin 144 liraya yükselecek. Memur emeklilerinde uygulanan toplu sözleşme modeli, SSK ve Bağ-Kur tarafındaki taban maaş uygulamalarından tamamen bağımsız bir süreç olarak ilerliyor. Ocak ayının ilk haftasında TÜİK tarafından açıklanacak olan son enflasyon verisiyle birlikte tüm grupların alacağı kesin rakamlar kamuoyuna duyurulacak.
