Akıncı, her yıl yaklaşık 59 bin kişinin kuduz nedeniyle hayatını kaybettiğini belirtti. Kuduzun sinir sistemini etkileyerek ölüme yol açtığını vurgulayan Akıncı, “Kuduz; en sık kedi, köpek gibi hayvanlar tarafından ısırılma ve tırmalama ile bulaşan, beyin enfeksiyonu yaparak insanı öldürebilen bir hastalıktır” dedi.
Kuduz Nasıl Bulaşır?
Dr. Dilek Akıncı, kuduz virüsünün enfekte hayvanların (kedi, köpek, sığır, keçi, tilki, yarasa, çakal, ayı gibi) ısırması, tırmalaması veya salyasının açık yaraya ya da ağız, burun, göz gibi mukozalara temasıyla bulaştığını hatırlattı.
Virüsün vücuda girdikten sonra sinirler boyunca ilerleyerek beyinde iltihaplanmaya (ensefalit) yol açtığını belirten Akıncı, “Belirtiler başladıktan sonra kuduz neredeyse %100 ölümcüldür. Şu anda etkili bir tedavisi yoktur” ifadelerini kullandı.
Belirtileri Başladığında Çok Geç Olabilir
Kuduzun başlangıçta grip benzeri hafif belirtilerle ortaya çıktığını, ancak asıl tehlikenin sinir sistemi belirtileriyle başladığını belirten Akıncı, şunları söyledi:
“Başlangıçta ateş, halsizlik, baş ağrısı gibi belirtiler görülür. Isırık yerinde karıncalanma, yanma gibi duyular yayılabilir. Ardından huzursuzluk, saldırganlık, su içememe (hidrofobi), yutma güçlüğü, ışığa ve sese hassasiyet, kas spazmları ve felç gelişir. Son aşamada koma ve ölüm meydana gelir.”
“Evcil Hayvanlar Mutlaka Aşılanmalı”
Evcil hayvan sahiplerine uyarılarda bulunan Akıncı, kedi ve köpeklerin kuduz aşılarının mutlaka düzenli olarak yaptırılması gerektiğini, özellikle aşısız hayvanların vahşi hayvanların bulunduğu alanlara çıkarılmaması gerektiğini söyledi.
Riskli Temas Sonrası Ne Yapılmalı?
Dr. Akıncı, kuduz riskine maruz kalındığında yapılması gereken ilk ve en hayati adımın etkili yara temizliği olduğunu belirtti:
“Yara hemen bol basınçlı su ve sıvı sabunla yıkanmalı, ardından alkol veya iyotlu antiseptikle dezenfekte edilmelidir. Bu temizlik, hastaneye başvurmadan önce yapılmalı ve vakit kaybedilmemelidir. Ancak bu işlem tek başına yeterli değildir, aşı ve gerekiyorsa immün globulin uygulaması için mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.”
Ayrıca hayvanın aşı durumunun kontrol edilmesinin ve mümkünse gözetim altında tutulmasının da önemli olduğunu vurguladı.
“Kuduz Önlenebilir Bir Hastalıktır, Ancak Geç Kalınırsa Sonuç Ölümcüdür”
Kuduzun önlenebilir olmasına rağmen hâlâ ihmal edilmiş hastalıklar arasında yer aldığını ifade eden Akıncı, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl en çok ölümün Afrika ve Asya'da, özellikle çocuklar arasında yaşandığını belirtti.
“Kuduz belirtileri başlamadan önce yapılacak müdahale hayat kurtarır. Bu nedenle herkesin bilinçli ve duyarlı olması şarttır.” diyen Dr. Akıncı, sözlerini şöyle tamamladı:
“Özetle kuduz, belirtileri başladıktan sonra kurtuluş şansı olmayan, sinir sistemini tahrip eden ölümcül bir hastalıktır. Riskli temas sonrası derhal yara temizliği, aşı ve gerekiyorsa immün globulin uygulaması hayat kurtarır.”