Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), finansal piyasalarda sadeleşme ve çıkış stratejisi kapsamında kritik bir adım daha attı. Kur Korumalı Mevduat (KKM) ve altın dönüşümlü hesaplarla ilgili yürütülen temizlik operasyonu tamamlandı. 24 Ocak tarihi itibarıyla yayımlanan kararlarla, birikimini Türk Lirası'na çeviren vatandaşlara sunulan teşvikler kaldırıldı. İşte ayrıntılar...
DEVLET DESTEĞİ TAMAMEN KALDIRILDI
Merkez Bankası tarafından yapılan yeni düzenleme ile 29 Aralık 2021 tarihinde yürürlüğe giren 'Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ' resmen iptal edildi. Bu kararla birlikte, o dönemde döviz ve altın talebini frenlemek amacıyla kamu kaynaklarından milyarlarca liranın aktarıldığı destek süreci hukuki olarak sona erdi. Aynı düzenleme kapsamında 21 Aralık 2021 tarihli TL mevduat dönüşüm desteği de yürürlükten kaldırıldı.
BANKALARIN YÜKÜMLÜLÜĞÜ ARTIRILDI
Eski tebliğlerin iptaliyle sınırlı kalmayan Merkez Bankası, 'Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu' ile bankacılık sistemi üzerindeki denetimini sıkılaştırdı. Piyasadaki fazla likiditeyi kontrol altına almayı hedefleyen yönetim, bankaların ayırmak zorunda olduğu zorunlu karşılık oranlarında sert bir artışa gitti.
Yapılan değişiklikle birlikte, 'rehin' olarak tutulan para miktarlarında şu oranlar belirlendi:
- Altı aya kadar vadeli kur/fiyat koruma destekli hesaplar için zorunlu karşılık oranı yüzde 40'a yükseltildi.
- Bir yıla kadar vadeli hesaplarda bu oran yüzde 22 olarak belirlendi.
- Yurt dışından temin edilen 1 aya kadar vadeli TL borçlar için oran yüzde 20'ye çekildi.
- Enflasyon endeksli (TÜFE/ÜFE) ve TLREF bazlı değişken faizli hesaplar için ise karşılık oranı yüzde 10 oldu.
KREDİ MALİYETLERİNE BASKI YAPABİLİR
Alınan bu kararların piyasaya yansımaları da ekonomi çevrelerinde tartışılıyor. Bankaların maliyetlerini doğrudan artıran bu hamlenin, kredi kullanmak zorunda olan ücretli çalışanlar ve küçük işletmeler için faiz yükünü daha da ağırlaştırabileceği belirtiliyor. TCMB'nin, 23 Ağustos 2025'ten itibaren yeni hesap açılışını sonlandırdığı bu sistemi, bankalar nezdinde bir 'yük' haline getirerek tamamen tasfiye etmeyi amaçladığı ifade ediliyor.
