TBMM çatısı altında oluşturulan ve kamuoyunda “Süreç Komisyonu” olarak anılan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, çalışmalarında rapor aşamasına ulaştı. Komisyona üye olan AK Parti, MHP, CHP ve DEM Parti, sürece ilişkin değerlendirme ve önerilerini içeren raporlarını Meclis Başkanlığı’na sundu. Komisyonun, 22 Aralık Pazartesi günü toplanarak ortak raporun hazırlanmasına yönelik ilk adımı atması bekleniyor. Bu toplantıda genel bir çerçevenin belirlenmesi, ardından ortaya çıkacak taslağın Meclis Genel Kurulu’na taşınması planlanıyor.
AK Parti: Silah bırakma teyit edilmeden adım atılmamalı
AK Parti’nin raporunda, özellikle Suriye sahasındaki gelişmeler ve PKK’nin silahsızlanma süreci ön plana çıktı. Raporda, Demokratik Suriye Güçleri’nin (DSG) 10 Mart Mutabakatı’na bağlı kalmasının kritik olduğu ifade edilirken, PKK’nin tamamen silah bırakması ve kendini feshetmesine yönelik sürecin “teyit ve tespit” mekanizmasıyladoğrulanması gerektiği vurgulandı. Bu doğrulamanın güvenlik birimleri tarafından yapılması şart koşulurken, silah bırakmanın kesinleşmesi halinde sürece hukuki zemin oluşturmak amacıyla geçici ve özel bir yasa çıkarılması önerildi.
MHP: Üç kademeli yol haritası
Cumhur İttifakı’nın diğer ortağı MHP, kapsamlı 120 sayfalık raporunda süreci üç aşamalı bir plan üzerinden ele aldı. İlk aşamada örgütün tüm silahları bırakması, ikinci aşamada örgüt mensuplarının teslim olması, son aşamada ise rehabilitasyon sürecinin işletilmesi öngörüldü. MHP de hukuki ve siyasi düzenlemelerin ancak silahların bırakıldığının güvenlik güçlerince kesin biçimde doğrulanmasından sonra gündeme gelebileceğini vurguladı.
CHP: Demokratikleşme ve hukuk reformu öne çıktı
CHP’nin 53 sayfalık raporu ise güvenlik merkezli yaklaşımdan ziyade hukuk devleti ve demokrasi başlıklarına odaklandı. Raporda, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının eksiksiz uygulanması, Terörle Mücadele Kanunu’nun yeniden düzenlenmesi ve kayyum uygulamalarının sona erdirilmesi talep edildi. CHP ayrıca, görevden alınan veya yargılanan seçilmiş belediye başkanlarına ilişkin davaların TRT’den canlı yayınlanmasını önerdi. Raporda PKK mensuplarına yönelik özel bir hukuki düzenleme yer almadı.
DEM Parti: Kalıcı barış için yasal güvence çağrısı
DEM Parti’nin 6 bölümden oluşan ve 99 sayfayı bulan raporunda, sürecin geçici değil kalıcı bir barışa dönüşebilmesi için güçlü yasal düzenlemelerin şart olduğu savunuldu. Raporda Terörle Mücadele Kanunu’nda değişiklik yapılması, infaz rejiminin yeniden ele alınması ve yerel yönetimlerdeki kayyum uygulamalarının sonlandırılması gerektiği belirtildi. DEM Parti, tüm bu adımların “barış yasaları” başlığı altında kapsamlı bir yasal paketle güvence altına alınmasını istedi.
Komisyonun yapacağı ilk toplantının ardından, partilerin birbirinden oldukça farklı yaklaşım ve taleplerinin ortak bir metinde nasıl uzlaştırılacağı merakla bekleniyor.
