Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) ev sahipliğinde düzenlenen “Türkiye’de Barış Nasıl Tesis Edilir? Çözüm Sürecinin Hukuk, Demokrasi ve İş Dünyasına Yansıması” başlıklı söyleşi bugün gerçekleştirildi. Etkinlikte konuşmacılar, Türkiye’de barışın ancak adalet, güvenlik ve refahın adil paylaşımıyla mümkün olabileceğine dikkat çekti.
Hüseyin Çelik: “Barış adalet ve aidiyetle mümkündür!”
Eski Kültür ve Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik, konuşmasında Hz. Muhammed’e atfedilen ve Kütüb-i Sitte’de yer alan “gemi” benzetmesi üzerinden toplumsal sorumluluğa vurgu yaptı. Çelik, geminin üst katındakilerin devleti, alt katındakilerin ise halkı temsil ettiğini belirterek, “Devlet vatandaşının adalet duygusunu tatmin etmeli, güvenliğini sağlamalı ve insanca yaşayacağı şartları adil biçimde sunmalıdır. Aksi halde aidiyet duygusu zedelenir,” dedi.
Çelik, güvenlikçi politikaların tek başına çözüm üretmediğini ifade ederek, adalet ve demokrasi vurgusunun altını çizdi.
“Vatandaş devlete güvenmezse barış olmaz”
Barışın ancak vatandaşın devlete aidiyet duygusuyla bağlanmasıyla mümkün olacağını söyleyen Çelik, devletin temel görevlerini şu başlıklar altında sıraladı:
“Birincisi, devlet vatandaşının adalet duygusunu tatmin etmelidir. İnsan, ‘Haksızlığa uğrarsam mahkemeye giderim ve hakkımı alırım’ diye düşünmelidir.
İkincisi, güvenliktir. Vatandaş gece rahat uyuyabilmeli, polisiyle askeriyle korunacağını bilmelidir.
Üçüncüsü ise insanca yaşayabileceği şartların adil biçimde sağlanmasıdır.”
Çelik, eşitlikten değil adaletten söz edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Altta kalanın canı çıksın anlayışı bir devleti ayakta tutmaz,” ifadelerini kullandı.
Çözüm süreci ve uygulama eleştirisi
AK Parti’nin kuruluş döneminde hazırlanan programlara da değinen Çelik, güvenlikçi politikaların terörü büyüttüğünün o dönem açıkça dile getirildiğini söyledi. Çelik, “Sorunu sadece silahla, şiddetle ve antidemokratik uygulamalarla çözmeye çalışırsanız, terör daha da büyür,” dedi.
Ancak bugün gelinen noktanın bu anlayıştan uzaklaştığını belirten Çelik, yazılı metinlerin değil, uygulamaların belirleyici olduğunu vurguladı.
Mehmet Altan: Türkiye ekonomik olarak güçlü ama demokratik sıralamada geride
Öğretim üyesi ve yazar Mehmet Altan ise Türkiye’nin ekonomik gücü ile demokrasi ve hukuk sıralamaları arasındaki çelişkiye dikkat çekti. Türkiye’nin dünyanın en büyük 17. ekonomisi olmasına rağmen demokrasi endeksinde 100’lü sıralarda yer aldığını hatırlatan Altan, hukukun üstünlüğü olmadan sürdürülebilir kalkınmanın mümkün olmadığını söyledi.
Altan, Van özelinde de değerlendirmelerde bulunarak, kentin genç nüfusuna rağmen eğitim, beceri ve katma değer üretimi konusunda ciddi sorunlar yaşadığını, üniversite-sanayi ilişkilerinin ve yenilikçi üretimin zayıf kaldığını dile getirdi.
Necdet Takva: Bölgesel eşitsizlik sürdürülebilir değil
Van TSO Başkanı Necdet Takva ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki sosyoekonomik tabloyu resmi veriler üzerinden anlattı. Bölgenin milli gelirden aldığı payın oldukça düşük olduğunu belirten Takva, genç işsizlik oranlarının Türkiye ortalamasının katbekat üzerinde seyrettiğini söyledi.
Takva, merkezden yönetilen güvenlikçi politikaların, yatırımların ertelenmesine ve beyin göçüne yol açtığını ifade ederek, bölgeler arası gelişmişlik farkının uluslararası kabul edilebilir sınırların çok üzerinde olduğunu vurguladı.
Soru-cevap ve plaket takdimiyle sona erdi
Söyleşinin sonunda katılımcıların soruları yanıtlandı. Programın ardından Hüseyin Çelik ve Mehmet Altan’a plaket ve kilim hediye edilirken, moderatörlüğü üstlenen Van YYÜ Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Suvat Parin’e de plaket takdim edildi.
