Sosyal yardım sisteminde köklü bir reform niteliği taşıyan yeni destek mekanizmasının ayrıntıları netleşmeye başladı. Dar gelirli ailelerin ekonomik koşullarını iyileştirmeyi hedefleyen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, ülke genelindeki milyonlarca vatandaşın yaşam standartlarını doğrudan etkileyecek adımlar içeriyor. Hazırlanan stratejik planlama doğrultusunda, 2027 yılının ilk aylarından itibaren belirlenecek pilot bölgelerde sahaya indirilmesi beklenen projenin, aynı yıl içerisinde tüm illerde aktif hale getirilmesi amaçlanıyor.
Söz konusu modelin kapsama alanı ilk etapta yaklaşık 2,5 milyon hane olarak hesaplanırken, bu devasa sosyal projeye aktarılacak kaynağın 1,5 trilyon lira seviyesinde olacağı öngörülüyor. Devletin halihazırda yürürlükte bulunan 44 ayrı yardım kalemini daha efektif ve bütüncül bir yapıya kavuşturmayı amaçlayan bu hamle, sosyal devlet anlayışının en kapsamlı uygulamalarından biri olmaya aday görünüyor. Pilot illerin tespiti ve ilk ödeme tarihlerinin detaylandırılması için yürütülen bürokratik süreçler ise aralıksız devam ediyor.
Ailenin Eksik Kalan Geliri Tamamlanacak
Yeni sosyal yardım yaklaşımında standart ve sabit bir ödeme tutarı yerine, her hanenin kendi ekonomik durumuna göre şekillenen dinamik bir destek modeli esas alınıyor. Hane halkının mevcut geliri ile önceden belirlenen temel ihtiyaç eşiği arasındaki parasal fark hesaplanarak ödeme miktarı tespit ediliyor. Dolayısıyla ailelerin alım gücü ile belirlenen normlar arasındaki fark ne kadar fazla olursa, devlet tarafından sağlanacak maddi katkı da o derece yüksek seviyede gerçekleşiyor.
Bütçe kaynaklarının en doğru adrese ve gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasını hedefleyen bu sistem, yardım mekanizmalarındaki adaleti güçlendirmeyi amaçlıyor. Taslak metinlerde yer alan teknik verilere göre, sisteme kabul edilmek için hane gelirinin en düşük emekli maaşı olan 23 bin 552 lira sınırının altında kalması şartı aranıyor. Barınma, ısınma, gıda ve çocuk bakımı gibi temel yaşam giderlerini kapsayan desteklerin toplam tutarının ise asgari ücretin üçte birine karşılık gelen 9 bin 358 lira civarında seyretmesi planlanıyor.
Mevcut Sosyal Destek Limitleri Güncelleniyor
Uygulamaya konulacak yeni modelin yanı sıra mevcut yardım kalemlerinin bütçelerinde ve yararlanma koşullarında da kapsamlı iyileştirmeler yapılması gündemde yer alıyor. Yaşlılık aylığından evde bakım ödemelerine, engelli desteğinden aile bağlamındaki SED ödemelerine kadar geniş bir yelpazede hem ödeme tutarları artırılıyor hem de başvuru için gereken kişi başı gelir tavanı yukarı çekiliyor. Böylece geçmiş dönemlerde sınırda kalarak yardım alamayan birçok ailenin destek kapsama alanına girmesi sağlanıyor.
Halihazırda engelli ve 65 yaş aylığı alabilmek adına aranan kişi başı azami gelir seviyesi 9 bin 358 lira, evde bakım yardımlarındaki limit ise 18 bin 717 lira olarak uygulanıyor. Yaklaşan yeni dönemde asgari ücret katsayısındaki artışa paralel şekilde bu sınırların belirgin biçimde esnetilmesi bekleniyor. Gelir kriterlerinin yükseltilmesiyle birlikte sosyal yardım ağının genişlemesi ve imkanlardan faydalanan vatandaş sayısının kayda değer oranda artması öngörülüyor.
İstihdama Katılan Vatandaşa Ek Prim Desteği
Sosyal yardım alan bireylerin çalışma hayatına kazandırılması amacıyla hazırlanan teşvik mekanizmaları da yeni sistemin önemli bir ayağını oluşturuyor. İŞKUR veya ilgili kurumlar kanalıyla iş görüşmelerine yönlendirilen hak sahiplerine, bir yıllık zaman dilimi içerisinde 3 defayı geçmemek kaydıyla net asgari ücretin yüzde 10,0'ı oranında iş arama yardımı aktarılıyor. Yapılan mülakatlar sonucunda fiilen bir işe yerleşen kişilere ise brüt asgari ücretin üçte biri tutarında tek seferlik işe başlama desteği sağlanıyor.
Gelecek dönemdeki muhtemel asgari ücret artış senaryolarına göre bu teşvik tutarlarında da belirgin yükselişler yaşanacak. Enflasyon hedefleri doğrultusunda asgari ücrete yüzde 28,4 oranında bir artış yapılması durumunda iş arama yardımı 3 bin 604 liraya, işe yerleşme katkısı ise 14 bin 136 liraya ulaşacak. Maaş artış oranının yüzde 33,7 şeklinde gerçekleşmesi halinde ise söz konusu ödemeler sırasıyla 3 bin 753 lira ve 14 bin 720 lira seviyesine çıkacak.
Başvuru Kanalları Ve Güvenlik Uyarıları
Destek programına ilişkin resmi başvuru süreçleri henüz başlatılmamış olup, müracaat yollarının önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor. Projenin hayata geçmesiyle birlikte başvuruların, yerel Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile e-Devlet kapısı üzerinden dijital ortamda alınacağı tahmin ediliyor. Sürecin sorunsuz işlemesi adına vatandaşların ikametgah adreslerini, hane nüfus bilgilerini ve gelir beyanlarını resmi kayıtlarda güncel tutmaları büyük önem taşıyor.
Yetkililer ve uzmanlar, yeni yardım programını fırsat bilerek vatandaşları mağdur etmeye çalışan dolandırıcılara karşı önemli uyarılarda bulunuyor. İnternet ortamında veya SMS yoluyla yayılan sahte başvuru bağlantılarına, kişisel veri talep eden kanallara kesinlikle itibar edilmemesi gerektiği vurgulanıyor. İşlemlerin yalnızca yetkili kamu kurumlarının resmi web siteleri ve duyuruları üzerinden takip edilmesi hususunda hassasiyet gösterilmesi isteniyor.
