Güleren Varlı, 4 Nisan 2026 tarihinde Van, Tuşba ilçesinde meydana gelen 5.2 büyüklüğündeki deprem sonrası TBMM’ye soru önergesi vererek, Van ve çevresindeki deprem riskleri ile afet yönetimi politikalarını gündeme taşıdı. Önerge, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yanıtlanması talebiyle sunuldu.
Varlı’nın önergesinde, 4 Nisan depreminde başta Van olmak üzere çevre illerde hissedilen sarsıntılar sonucunda kırsal mahallelerde ağır hasar ve hayvan ölümleri yaşandığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre de depremin yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde gerçekleştiği belirtildi. Ayrıca 6 Şubat 2023’te meydana gelen Maraş depremleri hatırlatılarak, Türkiye’de afetlere hazırlık ve risk azaltma politikalarının önemine dikkat çekildi.
Varlı’nın önergesinde öne çıkan sorular şunları kapsıyor:
4 Nisan depremi sonrası Van genelinde hasar tespit çalışmaları tamamlandı mı? Kaç yapı ağır, orta ve hafif hasarlı olarak sınıflandırıldı? Bu çalışmaların tamamlanma süresi ne olacak?
Depremden etkilenen kırsal mahallelerde hayvan kayıplarına ilişkin zarar tespiti yapıldı mı? Üreticilere yönelik destek veya tazmin mekanizmaları uygulanacak mı ve bunun için ayrılan bütçe ne kadar?
Van ilinde resmi deprem toplanma alanlarının sayısı, toplam kişi kapasitesi ve ilçe bazındaki dağılımı nedir? Bu alanların altyapısı (su, elektrik, tuvalet, barınma) afet anında kullanılabilir durumda mı ve bakım-denetimleri ne sıklıkla yapılmaktadır?
İletişim altyapısının (GSM şebekeleri, internet erişimi) kesintisiz çalışmasını sağlamak için alınan önlemler nelerdir? Alternatif haberleşme sistemleri mevcut mu?
Elektrik, doğal gaz, içme suyu ve kanalizasyon altyapısının depreme dayanıklılığına dair risk analizleri yapıldı mı? Çıkan sonuçlar ve yürütülen çalışmalar hangi aşamada?
Sağlık kuruluşları, hastaneler ve acil müdahale merkezlerinin depreme dayanıklılığı test edildi mi? Olası bir depremde hizmet sürekliliği nasıl sağlanacak?
Okullar ve kamu binalarının depreme dayanıklılığı son olarak ne zaman denetlendi? Riskli binalar için hangi önlemler alındı?
2011 depremleri sonrası kurulan geçici barınma alanlarında hâlen yaşayan yurttaş sayısı kaçtır ve kalıcı konutlara yerleştirilme çalışmaları nasıl yürütülüyor?
Riskli yapıların tespiti ve kentsel dönüşüm süreçleri hangi aşamada? İmar sorunlarının çözümüne yönelik somut takvim mevcut mu?
Deprem vergileri ve özel iletişim vergisi kapsamında Van için ayrılan pay ne kadar ve hangi projelerde kullanıldı?
Afetlere hazırlık kapsamında merkezi yönetim ve yerel yönetimler arasında nasıl bir koordinasyon mekanizması işletiliyor? Van’daki Afet Koordinasyon Merkezi’nin (AKOM) kapasitesi ve çalışmaları yeterli mi?
Olası büyük deprem senaryoları için Van özelinde güncel bir afet müdahale planı var mı ve kamuoyu ile paylaşılmış mı?
Arama-kurtarma ekiplerinin sayısı, ekipman kapasitesi, müdahale süreleri ve eğitim düzeyi hangi kriterlerle değerlendiriliyor?
Van halkına yönelik deprem bilinci, eğitim ve tatbikat çalışmaları ne sıklıkla yapılıyor ve katılım oranı nedir?
Kırsal mahallelerde yapı güvenliğini artırmaya yönelik özel destek programları (hibe, kredi vb.) uygulanıyor mu ve bu desteklerden kaç kişi yararlanıyor?
Afet sonrası barınma, gıda ve temel ihtiyaçların karşılanmasına yönelik lojistik planlamalar yeterli mi? Son tatbikat ne zaman yapıldı?
Fay hatlarına yakın bölgelerde yapılaşmaya özel kısıtlamalar uygulanıyor mu ve denetimler yeterli mi?
Deprem sonrası psikososyal destek hizmetleri nasıl sağlanacak ve hangi kurumlar sorumlu?
Van’da yeterli sayıda geçici barınma alanı planlanmış mı ve kapasitesi yeterli mi?
Ulaşım altyapısının depreme dayanıklılığına ilişkin çalışmalar yapılmış mı?
Erken uyarı sistemleri konusunda hangi hazırlıklar mevcut?
Sivil toplum kuruluşları ile ortak afet yönetimi çalışmaları nasıl yürütülüyor?
Yeniden inşa süreçlerinde yerel halkın katılımını sağlayacak mekanizmalar oluşturuldu mu?
Varlı, önergesinde, Van’da yaşayan vatandaşların güvenliği, altyapının dayanıklılığı ve afet sonrası hızlı müdahale kapasitesinin artırılmasının öncelikli olduğunu vurguladı.
