Van, sahip olduğu binlerce yıllık kültürel mirasa rağmen tarihi yapılarının büyük kısmını koruyamıyor. Kent genelinde birçok tarihi eser bakımsızlıktan yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya. Fotoğrafçı ve gazeteci Murat Barın’ın objektifine yansıyan kareler, Van’ın kültürel hazinelerinin ne kadar ihmal edildiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Van, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir şehir olmasına rağmen, bugün bu mirasın büyük bölümü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya
Bin 700 Yıllık Aziz Bartholomeus Kilisesi Yıkılma Eşiğinde
Van’ın Başkale ilçesinin İran sınırında, Albayrak Mahallesi’nde bulunan bin 700 yıllık Aziz Bartholomeus Kilisesi, tarihe tanıklık eden görkemli yapısı ile dikkat çekiyor. Ancak yıllardır ilgisizlik ve bakımsızlık nedeniyle büyük tahribata uğrayan kilise, adeta kaderine terk edilmiş durumda.
Saint Thomas Manastırı Turizme Kazandırılmayı Bekliyor
Van Gölü’nün eşsiz manzarasına karşı konumlanan 700 yıllık Saint Thomas Ermeni Manastırı da aynı akıbeti paylaşıyor. Van’ın Gevaş ilçesinde yer alan bu tarihi yapı, zaman içinde büyük ölçüde harap olmuş. Bakımsızlık, defineci tahribatı ve ilgisizlik yüzünden yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan manastır, restorasyon ve koruma bekliyor.
“Kırmızı Kilise” Tarihin Sessiz Tanığı
Yine Gevaş ilçesinde yer alan Garmravank Manastırı —halk arasında bilinen adıyla Kırmızı Kilise veya Göründü Kilisesi— 10. yüzyılda Vasburagan Kralı I. Kakig tarafından inşa edildi. Tarihi Ermeni Apostolik manastırı, yüzyılların yıpranmasına rağmen hâlâ kadim tarihinin izlerini taşıyor. Ancak bu yapı da definecilerin tahribatı ve ilgisizlik nedeniyle büyük zarar görmüş durumda.
“Tarihi Eserlere Saygısızlık Ettik”
Turizmci Murat Beyaz, Van Bölge Gazetesi’ne yaptığı açıklamada tarihi yapılara yönelik ilgisizliği sert sözlerle eleştirdi:
“Bu tarihi yapıları inşa edenler bugün hâllerini görse, bize söylemedikleri söz kalmazdı. İnsanların emeğine, tarihine saygı göstermedik. Van turizmi 20 senedir aynı noktada dönüp duruyor. Ermeni manastırlarını, travertenleri turizme açamadık. Hepsi definecilerin tahribatına uğramış durumda. Kültürel mirasımıza sahip çıkmıyoruz.”
Beyaz, Van Kalesi’yle ilgili restorasyon çalışmalarının da ağır ilerlediğini belirterek, “Eğer bu yapılar onarılsa, bir turist Van’da 6–7 gün rahatlıkla vakit geçirebilir. Bu eserlerin acilen restore edilmesi gerekiyor.” dedi.
