İran’da yaklaşık bir aydır devam eden savaşın siviller üzerindeki etkisi, Türkiye’de yaşayan İranlı Emin’in tanıklığıyla ortaya kondu. İlk günlerde büyük bir panik yaşandığını belirten Emin, “İnsanlar perişan olmuştu, gelecekte ne olacağını bilmiyorlardı” derken, zamanla hayatın büyük ölçüde normale döndüğünü söyledi.
“İlk Günler Çok Korkutucuydu”
8 yıldır Türkiye’de, son 9 aydır ise Van’da yaşayan Emin, savaşın başlangıcındaki atmosferi şu sözlerle anlatarak, “İlk günler çok korkutucuydu. İnsanlar perişan olmuştu, gelecekte ne olacağını bilmiyorlardı. İran’ın bu savaşa nasıl tepki göstereceği belirsizdi ve herkes büyük bir dehşet içindeydi.” bilgisini verdi.
Zamanla bu durumun değiştiğini belirten Emin, “Ancak zamanla durum bir nebze normalleşti ve insanlar bu duruma alıştı” dedi. Günlük yaşamın büyük ölçüde sürdüğünü vurgulayan Emin, “Günlük hayatın yaklaşık yüzde 90 oranında normal şekilde devam ettiğini söyleyebiliriz” ifadelerini kullandı.
Elektrik Kesintileri ve Yıkım
Savaşın etkilerinin özellikle altyapı üzerinden hissedildiğini söyleyen Emin, son günlerde elektrik tesislerinin hedef alındığını anlatarak, “Bazı elektrik altyapıları bombalandı. Bu nedenle özellikle başkentte ve bazı şehirlerde elektrik kesintileri yaşandı, ancak bu sorunlar hızlıca giderildi.” şeklinde konuştu.
Sivillerin en büyük korkusunun patlama sesleri olduğunu ifade eden Emin, bazı bölgelerde yıkım yaşandığını da aktararak, “Bazı şehirlerde askeri üs ve tesislere yakın binalar yıkıldı ve sivil insanlar hayatını kaybetti. Buna rağmen yaşam devam ediyor.” yorumunu yaptı.
Göç Azaldı, İnsanlar Evlerinde Kaldı
Savaşın Nevroz Bayramı’na denk gelmesi, hareketliliği de etkiledi. Emin, geçmiş yıllara kıyasla şehirler arası hareketin azaldığını vurgulayarak, “Genelde insanlar bu dönemde başka şehirlere gider, ancak bu yıl gidenlerin sayısı daha az oldu. Birçok kişi olası bir durum karşısında evini korumak için bulunduğu yerde kalmayı tercih etti.” sözlerini sarf etti.
“İnternet Zayıflatıldı”
Sivillerin yaşadığı en büyük sorunlardan birinin iletişim olduğunu vurgulayan Emin, internet erişimindeki kısıtlamalara dikkat çekerek, “İnternet ciddi şekilde kısıtlandı, hatta bir süre tamamen kesildi. Şu anda çoğunlukla İran’a ait uygulamalar üzerinden iletişim kurulabiliyor.” değerlendirmesini yaptı.
Görüntülü ve sesli iletişimin zorlaştığını paylaşan Emin, “Güvenlik gerekçesiyle internet altyapısı zayıflatıldığı için görüntülü ve sesli konuşmalar oldukça zor, ancak mesajlaşma büyük ölçüde devam ediyor” şeklinde kaydetti.
İş Yerleri Kapandı, Maaşlar Kesildi
Savaşın ekonomik yansımalarına da değinen Emin, birçok iş yerinin faaliyetlerini durdurduğunu belirterek, “Güvenlik nedeniyle bazı fabrikalar, atölyeler ve iş yerleri kapandı. Bu yüzden birçok kişi bir aydan uzun süredir işe gidemiyor.” vurgusunu yaptı.
Gelir kaybına değinen Emin, “Üretim ve gelir olmadığı için bazı çalışanların maaşları da kesildi” ifadelerini kullandı.
“İnsanlar Memleketlerinde Kalmayı Tercih Ediyor”
Savaşın göç dalgası yaratmadığını aktaran Emin, hareketliliğin oldukça sınırlı olduğunu söyleyerek, “Çok az kişi yurt dışına çıktı ve onların da çoğu bunu geçici olarak yaptı.” anlatımında bulundu.
Kalıcı göçün düşük olduğunu vurgulayan Emin, “İnsanlar genel olarak kendi memleketlerinde kalmayı ve direnmeyi tercih ediyor” diyerek İranlıların göç etme olasılığının olmadığının altını çizdi.
Protestolar Durdu, Destek Gösterileri Arttı
Savaş öncesinde ekonomik nedenlerle protestolar yaşandığını belirten Emin, savaşla birlikte bu durumun değiştiğini dile getirerek, “Savaş öncesinde yüksek enflasyon nedeniyle bazı protestolar vardı. Ancak savaş başladıktan sonra rejime karşı herhangi bir protesto gerçekleşmedi.” İfadesine yer verdi.
Aksine, destek gösterilerinin arttığını aktaran Emin, “Bazı gruplar geceleri sokağa çıkarak Amerika ve İsrail’e karşı sloganlar atıyor ve yönetimi destekliyor” dedi.
“En Büyük Temenni: Savaşın Bitmesi”
Sivillerin şu ana kadar büyük bir yıkım yaşamadığını ancak riskin sürdüğünü vurgulayan Emin, geleceğe dair endişelerini de yer vererek, “Şu ana kadar siviller çok büyük bir sıkıntı yaşamadı. Ancak savaşın etkileri ilerleyen süreçte daha fazla hissedilebilir.” bilgisini paylaştı.
Altyapı saldırılarına dikkat çeken Emin, “Özellikle altyapıların bombalanması, gelecekte yeni sorunlara yol açabilir” derken, “En büyük temenni, savaşın bir an önce sona ermesi ve artık insanların hayatını kaybetmemesi.” diye konuştu.
