Van'ın Çaldıran ilçesine bağlı Bayazıt Mahallesi'nde yaklaşık 50 yıldır devam ettiği belirtilen yer altı gazı sorunu Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) gündemine taşındı. DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit'in mahalle sakinlerinden gelen şikâyetler üzerine verdiği yazılı soru önergesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından yanıtlandı.
Bakanlığın 26 Ekim 2026 tarihli yanıtında, bölgede 1987-1989 yılları arasında yürütülen araştırmalara ilişkin veriler paylaşıldı. Geçmişte yapılan ölçümlerde bazı konutlarda gaz tespit edildiği belirtilirken, mevcut durumda bölgeye yönelik yeni bir gaz arındırma projesi bulunmadığı açıklandı.
Bakanlık açıkladı: 240 konutun 37'sinde gaz tespit edilmiş
Bakanlığın yanıtına göre, Çaldıran'ın yeni yerleşim alanındaki gazların arındırılması amacıyla Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile Afet İşleri Genel Müdürlüğü arasında 1987 yılında sözleşme imzalandı.
Bu kapsamda dört gaz arındırma sondajı gerçekleştirildi. Bölgede gaz ölçümleri yapılarak yer altından alınan gaz ve su örnekleri analiz edildi.
Arındırma sondajlarının ardından konutlarda 15 günlük aralıklarla ölçümler gerçekleştirildi.
Nisan 1988'de yapılan ölçümlerde, incelenen 240 konuttan 37'sinde gaz bulunduğu belirlendi.
Bu sonuçların ardından arındırma çalışmalarının sürdürülmesine karar verildi.
Üç konutta karbondioksit gazı yükseldi
Bakanlık, 1988 yılında gaz tespit edilen 37 konuttaki sorunun giderilmesi amacıyla iki yeni sondaj kuyusunun açıldığını bildirdi.
Çaldıran-2 olarak adlandırılan kuyunun 70 metre, Çaldıran-1 kuyusunun ise 110 metre derinliğe ulaştığı belirtildi.
Ayrıca üç konutta karbondioksit (CO₂) gazının yükseldiğinin tespit edilmesi üzerine yalnızca bu konutlarda belirlenen ölçüm noktalarında gaz takip çalışmalarına devam edildi.
Bakanlığın verdiği bilgiye göre ölçümler, 1989 yılına kadar 11'er aylık aralıklarla sürdürüldü.
Ancak yanıtta, bu çalışmaların ardından gaz sorununun tamamen giderilip giderilmediğine ve konutların günümüzdeki durumuna ilişkin güncel ölçüm sonuçları paylaşılmadı.
Bölgede güncel bir arındırma projesi bulunmuyor
Bakanlığın açıklamasındaki en dikkat çekici ayrıntılardan biri, Bayazıt Mahallesi'ndeki soruna ilişkin mevcut çalışma durumu oldu.
Yanıtta, bölgeye yönelik MTA'ya iletilmiş güncel bir gaz arındırma talebi veya projesi bulunmadığı belirtildi.
Böylece geçmişte yürütülen sondaj ve ölçüm çalışmalarının ayrıntıları açıklanırken, mahallede bugün gaz sızıntısının devam edip etmediğine veya yeni bir inceleme yapılıp yapılmayacağına ilişkin somut bir takvim sunulmadı.
Sayyiğit, mahalle sakinlerinin sağlık endişelerini gündeme taşıdı
DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, 25 Eylül 2026 tarihinde TBMM'ye sunduğu soru önergesinde, Bayazıt Mahallesi'nde yer altından yayıldığı ileri sürülen gazın insan ve hayvan sağlığı açısından risk oluşturduğu yönündeki şikâyetleri gündeme getirdi.
Mahalle sakinlerinin yaklaşık 50 yıldır sorunun açıklığa kavuşturulmasını beklediğini belirten Sayyiğit, geçmişte yapılan araştırmaların sonuçlarının ve alınan önlemlerin kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Önergede, gazın kaynağının ve insan sağlığı üzerindeki olası etkilerinin araştırılması, riskli alanların belirlenmesi ve gerekli güvenlik önlemlerinin alınması talep edildi.
Bakanlığın yanıtında geçmiş dönem çalışmalarına ilişkin bilgiler verilmesine rağmen, güncel gaz yoğunluğu ve sağlık etkilerine ilişkin yeni bir değerlendirmeye yer verilmedi.
Sağlık Bakanlığına da soru önergesi verildi
Sayyiğit'in aynı konuyla ilgili Sağlık Bakanlığına sunduğu yazılı soru önergesi de TBMM kayıtlarında yer aldı.
25 Eylül 2026 tarihli önergede, Bayazıt Mahallesi'ndeki gaz sorununun insan sağlığına olası etkileri konusunda Sağlık Bakanlığından açıklama istendi.
Söz konusu önergenin TBMM kayıtlarında henüz yanıtlanmadığı görülüyor.
Mahalledeki mevcut koşulların belirlenmesi için yeni ölçüm yapılıp yapılmayacağı ve geçmişte tespit edilen gazın günümüzde herhangi bir sağlık riski oluşturup oluşturmadığı ise açıklığa kavuşmayı bekliyor.
