TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Van Şubesi, “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında 12 Kasım 2026 Perşembe günü saat 12.00’de Van’daki Akköprü Deprem Anıtı’nda basın açıklaması gerçekleştirdi. Türkiye’nin 81 ilinde eş zamanlı yapılan açıklamada, inşaat mühendislerinin çalışma koşulları, ekonomik hakları, mesleki bağımsızlıkları ve yapı güvenliği konularındaki sorunlar gündeme getirildi. Açıklamayı İMO Van Şubesi Başkanı Yakup Ebiri okudu.
“Mühendislik bir formalite değil, insan yaşamının güvencesidir”
Açıklamada, inşaat mühendislerinin ülkenin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını ve hastanelerini inşa eden önemli bir meslek grubunu oluşturduğu belirtildi. Mühendislik hizmetlerinin yalnızca bir imza veya evrak prosedürü olarak görülmesine tepki gösterilen açıklamada, bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatin geri plana itildiği ifade edildi.
Yıllardır izlenen politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak maliyet kalemine indirgediği savunulan açıklamada, mühendislik emeğinin değersizleştirildiği ve mesleki bağımsızlığın zayıflatıldığı kaydedildi.
Açıklamada, “Mühendislik bir formalite değildir! Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir!” ifadelerine yer verilerek, mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin göz ardı edilmesinin bedelini yalnızca mühendislerin değil, bütün toplumun ödediği vurgulandı.
Kamu ve özel sektördeki sorunlara dikkat çekildi
İnşaat mühendislerinin ekonomik ve mesleki sorunlarının giderek ağırlaştığına dikkat çekilen açıklamada, kamuda çalışan mühendislerin ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklarına rağmen ücret ve özlük hakları bakımından kayıplar yaşadığı belirtildi. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan hakların iyileştirilmesi istendi.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam sorunlarıyla karşı karşıya olduğu ifade edildi. Bazı işyerlerinde sigorta primlerinin gerçek ücret yerine daha düşük kazanç veya asgari ücret üzerinden yatırıldığı, çalışma günlerinin eksik gösterildiği belirtilerek bunun sosyal güvenlik haklarında kayıplara yol açtığı kaydedildi.
Açıklamada ayrıca genç mühendislerin işsizlik ve gelecek kaygısı yaşadığı, kadın mühendislerin ise istihdam, ücret ve mesleki ilerleme alanlarında ayrımcılıkla karşılaştığı ifade edildi.
Şantiye şefliği hizmetinin fiilen ve sürekli yürütülmesi gerektiği belirtilirken, çoklu görevlendirmelerin bu hizmetin niteliğini zayıflattığı savunuldu. Yapı denetim sisteminin de maliyet baskısından uzak, bağımsız ve etkin bir yapıya kavuşturulması gerektiği vurgulandı.
“Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir”
Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu hatırlatılan açıklamada, güvenli yapılaşmanın yalnızca mühendislerin değil, bütün toplumun yaşam hakkıyla doğrudan bağlantılı olduğu belirtildi.
Ülkenin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin bulunmadığına dikkat çekilen açıklamada, milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğü ifade edildi.
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapıların teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandığı belirtilirken, yapıların kullanım ömürleri boyunca yeterince denetlenmediği ve taşıyıcı sistemlere yapılan müdahalelerin sistematik biçimde izlenmediği kaydedildi.
Açıklamada, “Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir!” denilerek bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarının azaltılabileceği vurgulandı.
Deprem yargılamalarına da değinilen açıklamada, gerçek sorumluların tespit edilmesi gerektiği belirtilerek, mühendislerin fiilî görevleri, yetkileri, kusurları ve nedensellik ilişkisi gözetilmeden ağır sorumluluklarla karşı karşıya bırakılmasına tepki gösterildi. Bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bilirkişilik sistemi ile uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması talep edildi.
Talepler sıralandı: Güvenli yapı, adil ücret ve liyakat
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, açıklamasında mesleğin sorunlarının çözümü ve toplumun güvenli yaşam hakkının korunması amacıyla taleplerini de sıraladı.
Bu kapsamda insanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli çalışma koşulları sağlanması, mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesi, SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması istendi.
Kamuda mühendislerin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi, teknik kadroların güçlendirilmesi, mühendis istihdamının artırılması ve atamalarda liyakat esasının uygulanması çağrısında bulunuldu. Genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının hayata geçirilmesi, emekli mühendislerin aylıklarının insanca yaşam düzeyine yükseltilmesi de talepler arasında yer aldı.
Açıklamada ayrıca her şantiyede bir şef görevlendirilmesi, şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir hizmet olması, yapı denetim kuruluşlarının müteahhitlerden mali ve idari açıdan bağımsızlığının sağlanması gerektiği belirtildi.
Ülkenin yapı stoku envanterinin çıkarılması, riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi, yapıların kullanım ömürleri boyunca periyodik olarak denetlenmesi ve yurttaşların yaşayacakları veya satın alacakları binaların güvenliğine ilişkin bilgilere erişebilmesi de istendi.
“Sorunların tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz”
Bir süredir yürütülen “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarıyla buluştuklarını belirten İMO, sorun ve taleplerin ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine iletildiğini aktardı.
Açıklamada, TBMM, ilgili bakanlıklar ve bütün kamu kurumlarına çağrıda bulunularak mesleğin sorunlarına ve halkın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumlulukların yerine getirilmesi istendi.
“Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır” denilen açıklamanın sonunda, mühendislik emeğinin değersizleştirilmesine ve mesleki hakların yok sayılmasına karşı sessiz kalınmayacağı belirtildi.
Açıklama, “Mesleğimizi savunacağız! Emeğimizi savunacağız! Halkımızın yaşam hakkını savunacağız! Kamu yararını savunacağız!” sözleriyle sona erdi.
