Van’da küçük esnaf, zincir marketlerin sadece temel gıda değil, mobilya ve ev eşyası gibi farklı ürünleri de satışa sunmasının işlerini olumsuz etkilediğini sıkça dile getiriyor. Mahallelerdeki esnafa göre, bez, kıyafet ve züccaciye gibi geniş ürün yelpazesi, müşterilerini kaybetmelerine yol açıyor.
Zincir marketlerin mahalle esnafı üzerindeki olumsuz etkileri tartışılırken, Van Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Cabir Görmüş de konuya dikkat çekti. Görmüş, zincir marketlerin ürün çeşitliliğinin sınırlandırılmamasının küçük esnaf üzerinde ciddi baskı yarattığını belirterek, farklı meslek dallarındaki esnafların giderek daha zor bir süreçten geçtiğini söyledi. Görmüş, esnafların artık neredeyse siftahsız dükkân kapatmak zorunda kaldığını belirterek, “Bu durum birçok esnafı yeni bir iş aramaya ya da meslek değiştirmeye zorluyor. Ürün çeşitliliğinin bu kadar artması haksız rekabet gücüne aykırıdır" dedi.
“Yıllardır dilekçe verdik, yasa çıkmadı”
Görmüş, Türkiye genelinde oda başkanları, birlikler ve federasyonların zincir marketlerle ilgili düzenleme talebini uzun süredir gündeme getirdiğini söyledi. Bu kapsamda birçok kez dilekçeler verildiğini, basın açıklamaları yapıldığını ve milletvekilleri aracılığıyla konunun Meclis’e taşındığını aktaran Görmüş, zincir marketlerin ürün çeşitliliği ile çalışma saatlerinin düzenlenmesini içeren önerilerin de gündeme geldiğini anlattı: “Yıllardır tartışılan zincir marketler yasası hâlâ yürürlüğe girmedi. Meclis’te bu yönde bir düzenleme çıkarılamadı; zincir marketlere karşı kapsamlı bir düzenleme hâlâ bekliyor”
“Ürün sınırlaması ve çalışma saatleri düzenlenmeli”
Görmüş’e göre küçük esnafın ayakta kalabilmesi için bazı düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerekiyor. Görmüş, zincir marketlerde satılan ürünlerin sınırlandırılması, açılış ve kapanış saatlerinin yeniden düzenlenmesi ve hafta sonu satışlarına sınırlama getirilmesi gerektiğini savundu. Görmüş, “Bu tür adımlar hem esnafın ayakta kalmasına hem de ekonomik dengenin korunmasına katkı sağlayabilir” şeklinde konuştu.
“Esnafın diğer büyük sorunu, kira ve maliyetler”
Görmüş, küçük esnafın karşı karşıya olduğu sorunların yalnızca zincir marketlerle sınırlı olmadığını da vurguladı. Görmüş, esnafın en büyük problemlerinden birinin de kira artışı olduğunu sözlerine ekleyerek, kira artışlarına yönelik bir sınırlandırma getirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca fabrikaların büyük zincir marketlere sunduğu fiyatlarla küçük esnafın aldığı ürün fiyatları arasında fark bulunduğunu ifade eden Görmüş, bu fiyat dengesizliğinin giderilmesi için de çalışma yapılması gerektiğini söyledi.
“Esnaf dijital çağa uyum sağlamak zorunda”
Görmüş, esnafın yalnızca korunmaya değil aynı zamanda dönüşüme de ihtiyaç duyduğunu belirtti.Dünyanın artık dijital bir çağda yaşadığını söyleyen Görmüş, esnaf ve sanatkârların da bu değişime uyum sağlaması gerektiğini ifade etti. Bu kapsamda bazı meslek gruplarında yeni iş yeri destekleri verilmesi, esnafa sağlanan kredilerin artırılması ve dijital dönüşüme yönelik makine ve ekipman desteğinin sağlanmasının önemli olduğunu söyledi.
