Özellikle belirlenen tabanın altına sondaj yapılması yasaklanırken, bazı bölgelerde yeni kuyu açılması da tamamen durduruldu.
Van'da son yıllarda kuraklık, azalan yağışlar ve yer altı su seviyelerindeki düşüş nedeniyle sık sık gündeme gelen su yönetimi konusunda önemli bir karar alındı. Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan karar, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre Van'ın Erçek-Özalp-Saray alüvyon sahaları resmen "Yer Altı Suyu İşletme Sahası" ilan edilirken, bölgede yer altı su kaynaklarının korunmasına yönelik yeni kurallar uygulanmaya başlanacak.
Karar, özellikle tarımsal sulama, içme suyu temini ve yer altı su rezervlerinin sürdürülebilir şekilde kullanılmasını hedefliyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek arttığı Van Gölü Havzası'nda yer altı sularının bilinçsiz kullanılması halinde gelecekte çok daha ciddi su sorunları yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
Alüvyon Tabanının Altına Sondaj Yasaklandı
Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeye göre işletme sahası ilan edilen bölgelerde açılacak yer altı su kuyuları yalnızca alüvyon akifer içerisinde kalacak şekilde projelendirilecek. Belirlenen jeolojik tabakanın altına inilerek sondaj yapılmasına ise izin verilmeyecek.
Yetkililer, bu uygulamayla yer altı su rezervlerinin kontrolsüz şekilde tüketilmesinin önüne geçilmesinin amaçlandığını belirtiyor. Özellikle son yıllarda artan kuraklık nedeniyle yer altı sularının stratejik önem kazandığına dikkat çekilirken, alınan kararın uzun vadede su kaynaklarının korunmasına katkı sunacağı ifade ediliyor.
10 Metreden Derin Kuyular İçin Belge Zorunluluğu
Kararla birlikte bölgede yeni kuyu açmak isteyen kişi ve kuruluşlara yönelik önemli yükümlülükler de getirildi.
Buna göre, el ile açılan kuyular hariç olmak üzere 10 metreden daha derin açılacak tüm su kuyuları için DSİ'den gerekli izin ve belgelerin alınması gerekecek. Aynı uygulama yatay veya eğimli şekilde açılacak galeri, tünel ve benzeri kazılar için de geçerli olacak.
Yetkililer, izin sürecinin temel amacının kontrolsüz su kullanımını önlemek ve yer altı su rezervlerini bilimsel esaslara göre yönetmek olduğunu belirtiyor. Böylece bölgedeki su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde kullanılmasının hedeflendiği ifade ediliyor.
Erçek Gölü Çevresinde Yeni Sondajlara İzin Yok
Kararın en dikkat çeken maddelerinden biri ise Erçek Gölü Sulak Alanı'nı kapsıyor.
DSİ tarafından belirlenen Erçek Gölü Sulak Alan Tampon Bölgesi sınırları içerisinde yeni su sondaj kuyusu açılması tamamen yasaklandı. Böylece hem gölü besleyen yer altı su sistemlerinin korunması hem de sulak alan ekosisteminin sürdürülebilirliğinin sağlanması amaçlanıyor.
Çevre uzmanları, sulak alanların yalnızca su kaynağı olmadığını; çok sayıda kuş türü, bitki örtüsü ve diğer canlılar için hayati yaşam alanı oluşturduğunu belirterek alınan kararın ekolojik açıdan önemli bir adım olduğunu değerlendiriyor.
Kuraklık Tehlikesi Yeni Önlemleri Zorunlu Kıldı
Son yıllarda Van Gölü Havzası'nda yağış miktarındaki azalma, sıcaklıkların artması ve kuraklık etkisinin daha belirgin hissedilmesi nedeniyle su yönetimi önemli gündem başlıklarından biri haline geldi.
Uzmanlar, bilinçsiz açılan sondaj kuyularının yer altı su seviyesini düşürdüğünü, bunun hem tarımsal üretimi hem de içme suyu kaynaklarını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Kontrolsüz kullanımın devam etmesi halinde gelecekte su temininde daha büyük sorunlarla karşılaşılabileceği uyarısı yapılıyor.
Tarımsal Üretim de Yakından Etkilenecek
Erçek, Özalp ve Saray ilçeleri, Van'da tarımsal faaliyetlerin yoğun olarak yürütüldüğü bölgeler arasında yer alıyor. Bu nedenle yeni düzenleme, özellikle tarımsal sulama amacıyla kuyu açmayı planlayan üreticileri de yakından ilgilendiriyor.
Yetkililer, bundan sonraki süreçte tüm başvuruların teknik incelemeler doğrultusunda değerlendirileceğini, yer altı su rezervlerinin korunmasının öncelikli hedef olduğunu vurguluyor.
Su kaynaklarının plansız tüketilmesinin önüne geçilmesiyle hem tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin artırılması hem de gelecek nesiller için güvenli su rezervlerinin korunması amaçlanıyor.
Uzmanlar: "Yer Altı Suyu Stratejik Bir Kaynaktır"
Su yönetimi konusunda çalışan uzmanlar, yer altı sularının yalnızca bugünün değil geleceğin de en önemli doğal kaynakları arasında bulunduğunu ifade ediyor.
İklim değişikliği, kuraklık ve nüfus artışı nedeniyle temiz suya erişimin her geçen yıl daha kritik hale geldiğine dikkat çeken uzmanlar, yer altı su rezervlerinin plansız tüketilmesi halinde geri dönüşü zor çevresel sorunların yaşanabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemenin yalnızca idari bir karar değil, aynı zamanda Van'ın gelecekteki su güvenliğini korumaya yönelik stratejik bir adım olduğu değerlendiriliyor.
Van'da Yeni Dönem Başladı
Yürürlüğe giren kararla birlikte Erçek, Özalp ve Saray ilçelerinde yer altı su kaynaklarının kullanımı daha sıkı denetim altına alınacak. Sondaj faaliyetleri belirlenen teknik kriterlere göre yürütülürken, izinsiz ve kurallara aykırı işlemlere yönelik denetimlerin de artırılması bekleniyor.
Yetkililer, hem vatandaşların hem de üreticilerin yeni düzenlemelere uygun hareket etmelerinin büyük önem taşıdığını belirterek, su kaynaklarının korunmasının yalnızca kamu kurumlarının değil, toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurguluyor.
