Van’ın kırsal bölgelerinde nesli tükenme tehlikesi altında olan gelincikler yeniden görüntülendi. Yaklaşık 35 yıldır doğada fotoğrafçılık yapan Ferzende Coşar, Deliçay kenarında karşılaştığı gelinciği kayıt altına aldı. Van’da birçok hayvan türünün ya yok olduğunu ya da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğunu belirten Coşar, son yıllarda en belirgin azalmanın gelinciklerde yaşandığını söyledi. Eskiden özellikle sabah saatlerinde ve kuşların yoğun olduğu bölgelerde gelinciklerle sıkça karşılaşıldığını aktaran Coşar, bugün bu durumun neredeyse tamamen değiştiğini dile getirdi.
“Yerleşim alanlarından çekildiler”
Gelinciklerin artık yerleşim yerlerine yaklaşmadığını ifade eden Coşar, bu türlerin insanların ulaşamadığı yüksek ve izole alanlara çekildiğini aktardı. İnsan faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde ise gelinciklerin büyük ölçüde ortadan kaybolduğunu söyledi.Bu durumun başlıca nedeninin insan kaynaklı baskılar olduğunu belirten Coşar, doğadaki dengenin giderek bozulduğunu kaydetti.
“Tarım ilaçları tehlikeyi büyütüyor”
Tarımda kullanılan kimyasal ilaçların gelincikler üzerindeki etkisine dikkat çeken Coşar, tarlalara atılan ilaçların yağmur sularıyla dere yataklarına karıştığını vurguladı. Bu suları içen hayvanların zehirlenerek yaşamını yitirdiğini belirten Coşar, bu sürecin fark edilmeden ilerleyen bir yok oluşa yol açtığını aktardı.
“Kar gelinciğinin izleri siliniyor”
Deliçay kenarında görüntülenen gelinciğin bölgede “kar gelinciği” ya da “beyaz fare” olarak adlandırıldığını belirten Coşar, geçmişte bu türün bölgede oldukça yaygın olduğunu anlattı. Özellikle karlı havalarda gelinciklerin izlerine sıkça rastlandığını aktaran Coşar, artık bu izlerin dahi görülmediğini dile getirdi. Eskiden kırsala çıkan bir kişinin mutlaka bir gelinciğe denk geldiğini ifade eden Coşar, günümüzde bu karşılaşmaların çok nadir hale geldiğini belirtti.
“Zilan’daki endemik tür de risk altında”
Coşar, Zilan Deresi çevresinde yaşayan ve kuyruğunun uç kısmı siyah olan endemik bir gelincik türünün bulunduğunun altını çizdi. Bu türle yalnızca bir kez karşılaştığını aktaran Coşar, gerekli önlemler alınmadığı takdirde bu türün de yok olma sürecine girebileceğini ifade etti.Gelinciklerin neslinin tükenmesinde insan faktörünün belirleyici olduğunu vurgulayan Coşar, küresel ısınmanın etkilerinin yanı sıra tarım ilaçlarının doğadaki dengeyi ciddi biçimde bozduğunu söyledi. Besin zincirinin doğal bir süreç olduğunu ancak insan müdahalesinin bu zinciri tahrip ettiğini aktardı.
