Van’da son dönemde yükselen konut ve kira fiyatları, vatandaşların ev sahibi olmasını giderek zorlaştırıyor. Artan inşaat maliyetleri, yüksek faiz oranları, daralan alım gücü ve kentteki konut stokunun yetersizliği, barınma sorununu derinleştiriyor.
Van Emlakçılar ve Bilirkişiler Derneği Başkanı Orhan Özdek, kentteki konut piyasasına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, vatandaşların artık birinci el konut almakta zorlandığını ve ikinci el konutlara yönelimin arttığını söyledi. Özdek, Van’da artan nüfusa karşılık yeni konut üretiminin yetersiz kaldığını belirterek, imar sorununun acilen çözülmesi gerektiğini vurguladı.
“İnsanlarımız konut edinemez hale geldi”
Konut fiyatlarındaki yükselişin vatandaşın alım gücünü önemli ölçüde düşürdüğünü belirten Özdek, “Son zamanlarda konut fiyatları ülkemizde ve ilimizde çok ciddi oranda yükseldi. Dolayısıyla konut maliyetleri de arttı. Maalesef şu anda satışlar istenilen düzeyde yapılamıyor ve çok ciddi fiyat artışları söz konusu” diyerek satışların istenilen seviyede olmadığını söyledi.
Vatandaşların ciddi bir ekonomik darboğaz içerisinde olduğunu ifade eden Özdek, barınma ihtiyacının karşılanmasının giderek zorlaştığını vurgulayarak, “İnsanlarımız şu anda bir darboğaz içerisinde. Barınma sorunu yaşıyorlar ve konut edinemez hale gelmiş durumdalar. Bu nedenle birinci el konut yerine ikinci el konut tercih edilmeye başlandı” diye konuştu.
Yüksek faiz ev sahibi olmayı zorlaştırıyor
Konut fiyatlarındaki artışın yanı sıra kredi faizlerinin de ev sahibi olmak isteyen vatandaşların önündeki en büyük engellerden biri olduğunu dile getiren Özdek, “Faiz oranları da çok yüksek. Şu anda eskisi gibi değil. Oranların yüksek olması nedeniyle insanlar bankaların desteğiyle dahi ev alamaz duruma gelmiş durumda” söylemiyle yüksek faiz ile konut fiyatlarının birleşmesinin vatandaş üzerindeki ekonomik baskıyı artırdığını ifade etti.
“İnşaat maliyetleri yüzde 20,60 arttı”
Konut fiyatlarındaki yükselişin nedenlerine de değinen Özdek, “Bu tamamen enflasyona bağlı bir sorun. Çünkü hem küresel hem de ulusal anlamda bir kriz söz konusu. Şu anda bütün emtia fiyatlarına zam gelmiş durumda. En son inşaat kalemlerine yüzde 20,60 oranında bir zam geldi. Dolayısıyla bütün maliyetler şu anda artmış durumda” ifadesiyle artışların yalnızca talep kaynaklı olmadığını, inşaat maliyetlerindeki yükselişin de fiyatlara doğrudan yansıdığını aktardı.
Van’da konut stokları eridi
Van’ın Doğu Anadolu Bölgesi’nde önemli bir merkez olduğunu ve yoğun göç aldığını anlatan Özdek, “Van tercih edilen bir il. Şu anda Doğu Anadolu Bölgesi’nde merkez il konumunda. Dolayısıyla her gün burada orantısız bir nüfus artışı söz konusu. Bu nüfus artışıyla beraber Van’daki mevcut konut stokları da eridi. Şu anda yeni konut üretimlerine ihtiyaç var” yorumuyla artan nüfusun konut ihtiyacını da büyüttüğünü ifade etti.
“Van, büyükşehirleri aratmayacak duruma geldi”
Van’da hem satış hem de kiralama fiyatlarının yüksek seviyelere ulaştığını savunan Özdek, kentin konut fiyatları açısından büyükşehirlerle yarışır hale geldiğinin altını çizerek, “Şu anda Van’da konut fiyatları çok yüksek. Gerek kiralama gerekse satış bakımından neredeyse Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirleri aratmayacak bir duruma gelmiştir” ifadelerini kullandı.
Özdek, bundan sonraki süreçte vatandaşların birinci el yerine ikinci el konutlara daha fazla yönelebileceğini belirterek, “Bundan sonra insanlar birinci el konut almaktan ziyade ikinci el konut tercihine yönelecekler. Çünkü ciddi bir darboğaz var ve konut üretimi çok eksik” dedi.
“Van’da ciddi bir barınma sorunu var”
Kira ve konut satış fiyatlarındaki yükselişin özellikle dar gelirli vatandaşları etkilediğine değinen Özdek, “Bölgemizde çok ciddi bir barınma sorunu var. Gerek fahiş kira fiyatları gerekse yüksek konut fiyatları vatandaşlarımızı ciddi anlamda zorluyor” diyerek barınmanın temel bir ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Ayrıca Özdek, “Mağdur ve dar gelirli insanlar şu anda konut edinemez, konut alamaz hale gelmiş durumda. Bu da bizi derinden üzüyor. Çünkü her insanın barınma ihtiyacı vardır” sözlerini sarf etti.
İmar sorunu çözülmeden konut krizi bitmeyecek
Van’daki konut sorununun yalnızca fiyatlarla açıklanamayacağını belirten Özdek, “İmarsal sorunlar ve mekânsal planlama sorunları bulunmaktadır. Bu mekânsal ve imarsal planlama sorunlarına bir an önce çeki düzen verilmezse, burada her geçen gün artan nüfusla beraber daha büyük sıkıntılar baş gösterecektir” şekline konuşarak imar ve mekânsal planlama sorunlarının da çözülmesi gerektiğine vurgu yaptı.
Van’ın acil olarak yeni konut alanlarına ve planlı yapılaşmaya ihtiyacı olduğuna dikkat çeken Özdek, “Van’ın acil ve ivedi olarak imar sorununun çözülmesi gerekiyor. Yükselen kira ve konut fiyatlarının önüne ancak yeni konut üretimleriyle geçebiliriz. Bunun tek çaresi yeni konutların üretilmesi ve konut sayısının artırılmasıdır” dedi.
Sanayi ve istihdam da konut krizinin parçası
Kentteki ekonomik yapının da konut sorunuyla bağlantılı olduğunu ifade eden Özdek, “Sanayimiz de şu anda ciddi anlamda bir hamle gerçekleştirmiş değil. Sanayi anlamında buradaki gelir kaynaklarının düşük olması nedeniyle bundan sonra da insanlarımızın birinci el konut alma konusunda daha fazla zorlanacağını düşünüyoruz” açıklamasıyla Van’ın sanayi, tarım, turizm ve ticaret alanlarında daha güçlü yatırımlara ihtiyacı olduğunu söyledi.
Gençlerin kentte istihdam edilmesi gerektiğini belirten Özdek, “Gençlerimizi Batı’ya göç etmek zorunda bırakmak yerine Doğu’da değerlendirebiliriz. Bunun için istihdam alanlarının artırılması ve ekonomik yatırımların hayata geçirilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Yaz aylarında konut baskısı artıyor
Van’da konut ve barınma sorununun özellikle yaz aylarında daha fazla hissedildiğini aktaran Özdek, “Emlak ve barınma sorunu ilerleyen dönemlerde ciddi bir krize neden olabilir. Özellikle yaz aylarında bu sorun daha da artıyor. Çünkü yerli ve yabancı turistlerin önemli bir bölümü Van’ı tercih ediyor” bilgisini kaydederek yerli ve yabancı ziyaretçilerin oluşturduğu hareketliliğin konut piyasasına da yansıdığını anlattı.
“Yıl sonuna doğru baskının yumuşamasını bekliyoruz”
Konut fiyatlarının dönemsel olarak değişebildiğini savunan Özdek, “Normalde bu aylarda ev fiyatları yüksek olur. Kışın başlangıcında fiyatların biraz daha minimize olması beklenebilir. Ancak emtia fiyatlarındaki yükseliş ve piyasadaki orantısız durumlar buna maalesef engel oluyor” sözlerini sarf ederek ancak artan maliyetlerin fiyatların gerilemesini zorlaştırdığının değerlendirmesini yaptı.
Hem satış hem de kiralama piyasasında ciddi bir baskı bulunduğunu belirten Özdek, “Şu anda hem kiralama hem de satış piyasasında ciddi bir baskı söz konusu. Bu baskının yıl sonuna doğru biraz daha yumuşamasını beklemekteyiz” söyleminde bulundu.
Daha fazla konut, daha doğru planlama
Özdek, Van’ın gelecekte sağlıklı ve planlı şekilde büyümesi için imar sorununun çözülmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca bunun yalnızca konut fiyatları açısından değil, kentin altyapı, üstyapı ve sosyal yaşam alanları açısından da önemli olduğunu hatırlatan Özdek, “Van’ın ekonomik anlamda sıçrama yapması ve gelişmesi için acil ve ivedi olarak imar sorununun ortadan kaldırılması gerekiyor” diyerek imar sorununun çözülmesinin kentin planlı büyümesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Özdek, “İmar sorununun çözülmesi; Van’ın planlı ve orantılı şekilde büyümesi, daha fazla sosyal alana sahip olması, altyapı ve üstyapı sorunlarının ortadan kaldırılması ve mekânsal sorunların çözülmesi anlamına geliyor” dedi.
Konut ve kira piyasasında vatandaşların daha rahatlayabileceği bir düzen kurulması gerektiğini belirten Özdek, Van’ın imar planlarının geleceğe dönük olarak yeniden ele alınması çağrısında bulunarak, “Kiralama ve satın alma konusunda vatandaşlarımızın daha rahatlayabileceği bir düzenin oluşturulması gerekiyor. Van’ın imar planlarının acil ve ivedi şekilde, geleceğe yönelik ve sağlıklı bir anlayışla yeniden ele alınması ve doğru bir şekilde hazırlanması gerektiğini düşünüyorum” ifadelerinden sonra konuşmasını sonlandırdı.
