Van Valiliği, 2019 yılında kent genelinde eylem ve etkinlikleri 15 gün süreyle yasakladı. Yasaklar daha sonra art arda uzatıldı. Avukat Mahmut Kaçan, bu uygulamaya karşı AYM’ye başvurdu. Ana Yasa Mahkemesi Genel Kurulu, valiliğin somut ve yakın bir tehlike göstermeden, genel ve kalıp gerekçelerle kent genelinde yasaklama yapmasını hukuka aykırı buldu. Mahkeme, devletin eylemleri yasaklamak yerine güvenli şekilde yapılmasını sağlamakla yükümlü olduğunu belirtti. AYM, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının ihlal edildiğine karar verirken, yeniden yargılama için dosyayı Van 2. İdare Mahkemesi’ne gönderdi ve Kaçan’a 50 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
Kararı değerlendiren siyasetçi ve insan hakları aktivisti Reşat Ebiri, AYM’nin kararının Van açısından önemli olduğunu söyledi. Kararın gecikmiş olsa da demokratik hukuk devleti ilkelerinin yerelde de uygulanması gerektiğini gösterdiğini belirten Ebiri, “Kentimizde senelerce adeta rutin bir idari uygulamaya dönüşen bu yasaklar, Anayasa’nın 34. maddesinde güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının özünü zedelemiştir” dedi.
‘İdare toptan yasaklamaya sığınamaz’
AYM’nin gerekçesinin idarenin yasaklama yetkisine önemli bir sınır çizdiğini belirten Ebiri, “İdare, somut ve ikna edici bir tehlike ortaya koymaksızın, en kolay yol olan ‘toptan yasaklama’ mekanizmasına otomatik olarak sığınamaz” ifadelerini kullandı.
Devletin ve mülki amirlerin görevinin anayasal hakların kullanımını engellemek değil, bu hakların barışçıl ve güvenli bir ortamda kullanılmasını sağlamak olduğunu söyleyen Ebiri, kararın idari kurumlar ve yerel mahkemeler için önemli bir kılavuz olmasını umduğunu belirtti.
Ebiri ayrıca, süreci takip eden hukukçulara ve konuyu kamuoyunun gündemine taşıyan gazetecilere teşekkür etti.
