Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastacılar ve Kasaplar Odası Başkanı Sabri Işık, kentte esnafın yaşadığı ekonomik sorunlara dikkat çekmek amacıyla imza kampanyası başlattıklarını söyledi. KDV uygulamasındaki farktan Bağ-Kur ve SSK borçlarına, POS cihazı komisyonlarından seyyar satıcıların oluşturduğu sorunlara kadar birçok başlıkta esnafın zor durumda olduğunu belirten Işık, toplanan imzaların ilgili bakanlıklar ve kurumlara gönderileceğini ifade etti.
“Yüzde 1 alıyoruz, yüzde 10 satıyoruz”
Esnafın en önemli sorunlarından birinin KDV uygulaması olduğunu belirten Işık, mal alımlarında yüzde 1, satışlarda ise yüzde 10 KDV uygulandığını söyleyerek, “Mal alımlarımızda yüzde 1 KDV uygulanırken, ürünlerimizi sattığımızda yüzde 10 KDV ile karşı karşıya kalıyoruz. Aradaki yüzde 9’luk farkı esnaf olarak karşılamak zorunda kalıyoruz” dedi.
Bağ-Kur ve SSK borçlarına uygulanan faizlerin de esnafın yükünü artırdığını anlatan Işık, esnafın 9 bin günlük prim yükünün de önemli sorunlardan biri olduğunu kaydetti.
“Maliyetler esnafı ayakta kalamaz hale getiriyor”
Yeme-içme sektöründe maliyetlerin ciddi şekilde yükseldiğini ifade eden Işık, “Verilere göre günde yaklaşık 330 esnaf işletmesini kapatıyor. Bizim baktığımızda ise son iki yılda yaklaşık 200 işletmenin kapandığını görüyoruz. Bunun temel nedenlerinden biri artan maliyetlerdir” diyerek artan giderlerin işletmelerin faaliyetlerini sürdürmesini zorlaştırdığını aktardı.
Kredi kartıyla yapılan alışverişlerde POS cihazlarından alınan komisyonların da esnafın kazancını azalttığını vurgulayan Işık, “Vatandaş artık bir şişe suyu bile kredi kartıyla alıyor. Kredi kartıyla aldığı zaman zaten suyun kârı bile gidiyor” ifadelerini kullandı.
“Faizler silinsin, ana para taksitlendirilsin”
Bağ-Kur ve SSK primlerinin yüksek olduğunu dile getiren Işık, esnafın borçlarını ödeyemez hale geldiğini söyledi. Yapılandırmalarda uygulanan faizlerin de borç yükünü artırdığını ifade eden Işık, taleplerinin başında faizlerin silinmesi ve ana paranın taksitlendirilmesi olduğunu belirtti.
Işık, “Bizim amacımız esnafı hayata tutmak. Çünkü esnaf ve sanatkârlık milletin can damarıdır. Bu memleketin can damarıdır” bilgisini verdi.
Bağ-Kur, SSK ve vergi borçları nedeniyle esnafın banka hesaplarına bloke konulmasının da ciddi sorun oluşturduğunu hatırlatan Işık, bu uygulamanın esnafı daha da zor durumda bıraktığını söyledi.
POS komisyonlarına tepki
POS cihazlarının yalnızca işlem komisyonlarıyla değil, bakım ve kullanım giderleriyle de esnafın maliyetlerini artırdığını ifade eden Işık, “POS cihazında yüzde 2-3’lük bir komisyon kesiliyor. Bunun yanında rulo kâğıdı, aylık bakım maliyeti ve yıllık POS ücreti gibi giderler de var. Esnaf artık bu giderlerin altında ezilir hale geldi” diye konuştu.
Van'da esnafın kent ekonomisinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Işık, “Özellikle Van, esnafın esnaftan geçindiği bir il. Düzenli bir sanayi altyapımız olmadığı için esnafın esnaftan geçindiği bir kentiz. Girdilerimiz çok pahalı. Girdilerimize herhangi bir sınırlama yok ama ürünü sattığımızda piyasa koşullarına bağlı bir sistemdeyiz” ifadelerini kullandı.
“Bize ceza var, onlara müdahale yok”
Işık'ın gündeme getirdiği bir diğer konu ise ana caddelerde ve sokaklarda yapılan seyyar satışlar oldu.
Açıkta satılan yiyecek ve içeceklerin hijyen açısından sorun oluşturduğunu savunan Işık, işletmelerin sıkı şekilde denetlendiğini ancak seyyar satışlara aynı hassasiyetin gösterilmediğine değinerek, “Tarım ve sağlık müdürlükleri gelip esnafı denetliyor. Bir dolapta tavuk ve etin aynı yerde bulunamayacağını söylüyor ve buna istinaden ceza kesiyor. Ama yolun ortasında, tozun toprağın içerisinde satılan yemeğe hiçbir kurum müdahil olmuyor” şeklinde konuştu.
Sorunu defalarca dile getirdiklerini belirten Işık, özellikle sanayi bölgesinde seyyar satışların yoğun olduğunun altını çizerek, “Sanayiye gidin, bakın. Sanayi berbattır. 20 tane lokantamız var. Her lokantada insanlar çalışıyor. Ama tozun toprağın içerisinde satış yapan çok sayıda seyyar satıcı var. Buna müdahil olan yok” ifadesiyle denetimlerin tüm satış noktalarında eşit şekilde yapılmasını istedi.
İmza kampanyasında yüzde 75'e ulaşıldı
Esnafın vergi, sigorta ve diğer yükümlülüklerini yerine getirdiğini açıklayan Işık, “Biz esnaf olarak vergimizi ödüyorsak, sigortalı eleman çalıştırıyorsak, KDV ödüyorsak ve yüksek kiraları ödüyorsak, kanunen bizim haklarımızı isteme hakkımız doğuyor” söylemiyle taleplerinin karşılanmasını istediklerini duyurdu.
Bu kapsamda başlatılan imza kampanyasının yaklaşık bir haftadır devam ettiğine dikkat çeken Işık, esnafların kampanyaya yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti.
Kampanyanın yüzde 70-75'inin tamamlandığının bilgisini paylaşan Işık, “İnşallah bir hafta, 10 güne kadar yüzde 100 tamamlayıp gerekli yerel kurumlara, Tarım ve Orman Bakanlığına, Sağlık Bakanlığına ve ilgili kurumlara göndereceğiz. Ayrıca federasyon ve TESK'e de teslim edeceğiz” diye konuştu.
Işık, esnafın yaşadığı sorunların çözümü için başlattıkları imza kampanyasını sonuna kadar sürdüreceklerini de sözlerine ekleyerek konuşmasını sonlandırdı.
