Van’da teknolojinin günlük hayatı değiştirmesiyle birlikte saat kullanımı da büyük ölçüde dönüşürken, yıllardır kullanılan kurmalı, otomatik ve analog saatler hâlâ bazı vatandaşların vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Mekanik saatlerin bakım ve onarımını yapan ustalar ise gelişen teknolojiye rağmen mesleklerini sürdürmeye çalışıyor.
Akıllı telefonların zamanı göstermesi, dijital saatlerin yaygınlaşması ve pilli modellerin kullanımının artmasıyla birlikte klasik saatlere olan ilgi geçmiş yıllara göre azaldı. Ancak eski saatlerini çöpe atmak yerine tamir ettirerek kullanmayı tercih eden vatandaşlar, Van’daki saat ustalarının kapısını çalmaya devam ediyor.
Van’da babasından öğrendiği saatçilik mesleğini sürdüren Mehmet İnsel de yıllardır küçük atölyesinde farklı türdeki saatleri onarıyor. Tezgâhında kimi zaman yalnızca pil değişimi yapılırken kimi zaman da mekanik aksamı bozulan eski saatlerin uzun süren bakım ve tamir işlemleri gerçekleştiriliyor.
Mekanik saatlerin yerini dijital modeller aldı
Saat teknolojisindeki değişimin günlük kullanıma da yansıdığını belirten İnsel, özellikle dijital modellerin yaygınlaşmasıyla birlikte klasik saatlerin kullanım alanının daraldığını ifade ediyor.
Kurmalı ve otomatik saatlerin çalışma sistemlerinin dijital modellere göre daha farklı olduğunu belirten İnsel, mekanik saatlerin bozulduğunda tamir edilerek yeniden kullanılabildiğini söylüyor.
Dijital saatlerde ise durumun farklı olduğuna dikkat çeken İnsel, arızalanan birçok modelin tamir edilmek yerine yenisiyle değiştirildiğini dile getiriyor.
Eski saatlerin tamiri sabır istiyor
Bir saatin tamir süresinin modeline ve mekanizmasına göre değiştiğini anlatan İnsel, bazı işlemlerin kısa sürede tamamlandığını, özellikle eski mekanik saatlerde ise daha fazla zaman ve dikkat gerektiğini belirtiyor.
Pil değişimi, bakım, mekanizma onarımı ve otomatik saatlerin mekanik parçalarına yönelik işlemlerin birbirinden farklı olduğunu aktaran İnsel, yıllar önce kullanılan saatlerin tamirinde ustalık ve deneyimin önemli olduğunu vurguluyor.
“Eski saatlerin tadı başka”
Saatçiliği çocukluğundan bu yana sürdüren İnsel, teknolojinin ilerlemesine rağmen mekanik saatlerin kendine özgü bir çalışma sistemine sahip olduğunu ifade ediyor.
İnsel, klasik saatlerin hâlâ belirli bir kullanıcı kitlesi tarafından tercih edildiğini belirterek, özellikle kurmalı, otomatik ve analog saatlerin mekanik yapısının farklı bir değere sahip olduğunu söylüyor.
“Bizden sonra bu mesleği sürdürecek nesil yok”
Saatçiliğin geleceği konusunda da değerlendirmelerde bulunan İnsel, gençlerin uzun süre emek isteyen mesleklere ilgisinin azaldığını ifade ediyor.
Geleneksel mesleklerin yalnızca saatçilikte değil, birçok alanda benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten İnsel, mesleğin gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini dile getiriyor.
İnsel, saatçiliğin yalnızca bir geçim kaynağı olmadığını, aynı zamanda yılların birikimiyle sürdürülen bir zanaat olduğunu belirterek, yeni ustaların yetişmesinin önemine dikkat çekiyor.
