Çocukların oyun oynaması, arkadaşlarıyla vakit geçirmesi gereken alanlar, uçucu madde kullanımına ilişkin kaygıların odağına yerleşti. Van’ın Erciş ilçesine bağlı Yukarı TOKİ Adnan Menderes Mahallesi’nde bulunan tepe ve yüksek kesimlerde çok sayıda çakmak gazı şişesine rastlanması, çocukların zararlı maddelere erişimi ve erken yaşta madde kullanımı riskini gündeme getirdi. Mahallede yaklaşık 14 yaşındaki çocukların da bu maddeleri kullandığı yönündeki bilgiler endişe yaratırken, Hayatın Renkleri Solmasın Derneği Başkanı ve sosyolog Osman Turgut, çocukları madde kullanımına iten nedenlerin yalnızca bireysel tercihlerle açıklanamayacağını söyledi. Ucuzluk, kolay erişim, arkadaş çevresi ve aile içindeki sorunlara dikkat çeken Turgut, çocukların korunması için ailelerin, kamu kurumlarının ve yerel yönetimlerin birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
"Ucuz ve kolay ulaşılabilir olması çocukları etkiliyor"
Turgut, çocukların zararlı maddelere yönelmesinin tek bir nedene bağlanamayacağını belirtti. 2010 yılından bu yana madde bağımlılığı alanında çalışmalar yürüttüğünü, danışmanlık yaptığını ve ailelerle birebir görüştüğünü aktaran Turgut, maddelerin ucuz ve kolay ulaşılabilir olmasının önemli etkenlerden biri olduğunu söyledi.
Arkadaş çevresi, merak duygusu ve çocukların kendi içlerinde yaşadığı çatışmaların da bu süreçte etkili olduğunu ifade eden Turgut, “Çocuk, yaşadığı sorunu bu şekilde çözmek istiyor. Bazen sorunlarının üstesinden gelemiyor, bazen de kendisini ifade edemiyor” dedi.
"Şiddet gören çocuk sorununu gizliyor"
Ailelerle yaptığı görüşmelerde karşılaştığı en büyük sorunlardan birinin çocukların yaşadıklarını ailelerine anlatamaması olduğunu kaydeden Turgut, çocukların ailelerinin vereceği tepkiden korktuğunu söyledi. Bazı çocukların durumu aileleriyle paylaştıklarında şiddet gördüklerini anlattığını belirten Turgut, bunun çocukların sorunlarını inkâr etmesine neden olduğunu vurguladı.
Ailelere seslenen Turgut, “Şiddet çözüm değildir. Çözüm, çocuğunuzu dinlemek ve ona zaman ayırmaktır. Çocuğunuzun arkadaşlarını tanıyın, gittiği mekânları bilin. Zaman zaman çocuğunuzu gözlemleyin ve arkadaşlarını evinize davet edin” diye konuştu.
‘Çocukları dışlamak yerine topluma kazandırmalıyız’
Van'ın zararlı alışkanlıklar açısından ciddi dezavantajlara sahip olduğunu belirten Turgut, kentte genç nüfus oranının yüksek olduğuna, kafelerin, kıraathanelerin ve oyun salonlarının yoğun biçimde kullanıldığına dikkat çekti. Ailelerin çocuklarının yaşamını takip etmesi gerektiğini söyleyen Turgut, zararlı alışkanlıkların görmezden gelinmesi durumunda sorunların giderek büyüdüğünü ifade etti.
Mahalle sakinlerine de çağrıda bulunan Turgut, bu tür sorunlar yaşayan ailelerin dışlanmaması gerektiğini belirterek, “Mahallenizde böyle bir sorun yaşayan aile varsa o aileye destek olun, yanında durun. Dışlamayın, hor görmeyin. Amacımız bu çocukları ve aileleri yeniden topluma kazandırmak olmalı. Çünkü bugün dışladığınız bir ailenin yaşadığı sorun yarın sizin ailenizin de karşısına çıkabilir” dedi.
‘Çocuklara sosyal ve kültürel alanlar açılmalı’
Çocukların zararlı alışkanlıklardan uzak tutulması için yalnızca ailelerin çabasının yeterli olmayacağını vurgulayan Turgut, yerel yönetimler ve kamu kurumlarının da sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi. Dernek olarak farkındalık ve bilinçlendirme çalışmaları yürüttüklerini belirten Turgut, yerel basının desteğinin ve kamu kurumlarıyla kurulacak iş birliğinin önemine işaret etti.
Özellikle dezavantajlı mahallelerde yaşayan çocukların sosyal ve kültürel faaliyetlere erişiminin artırılması gerektiğini kaydeden Turgut, spor alanları oluşturulması, müzik faaliyetleri düzenlenmesi ve çocukların yeteneklerinin keşfedilmesi gerektiğini dile getirdi. Çocukların sinema, tiyatro ve spor gibi etkinliklere erişememesinin önemli bir eksiklik olduğunu belirten Turgut, okullara güvenlik personeli görevlendirilmesinin tek başına yeterli olmayacağını ifade ederek, “Okulun içini dolduramazsak, çocuklarımızı sosyal ve kültürel faaliyetlere dahil edemezsek, onlarla birlikte yol alamazsak zararlı alışkanlıklar çocuklarımızdan uzak kalmayacaktır” diye konuştu.Ailelere çocuklarının davranışlarını gözlemlemeleri, yaşanan sorunları gizlememeleri ve gerektiğinde uzman desteğine başvurmaları önerisinde bulunan Turgut, çocuklara şiddet uygulanmaması, onların dinlenmesi ve okula teşvik edilmesi gerektiğini söyledi. Çocuğun arkadaş çevresinden uzaklaşamadığı veya davranışlarında belirgin değişiklikler yaşandığı durumlarda profesyonel destek alınmasının önemine dikkat çeken Turgut, ailelerin çocuklarıyla uygun zamanlarda, suçlayıcı olmayan bir dille konuşması gerektiğini belirtti.
