Bir dönem Van’daki mutfakların vazgeçilmezleri arasında yer alan bakır kaplar, bugün yerini farklı mutfak ürünlerine bırakmış durumda. Ancak kalay ustası İzzettin Şahin, unutulmaya yüz tutan mesleğini yaşatmak için yıllardır ateşin karşısında çalışıyor.
25 YILDIR ATEŞİN KARŞISINDA
Kalaycılığı kendi çabasıyla öğrendiğini anlatan Şahin, mesleğe başlama hikâyesinin ise yaşadığı bir kızgınlıkla başladığını söyledi.
Şahin, “Kalaycımız vardı, Allah rahmet eylesin. Bakırları ona götürüyordum. Hem minnet ediyordu hem de parasını alıyordu. Ben de kızdım ve kendim bu işe başladım. Bir tavayı belki 50 kere deneme-yanılma yöntemiyle yaptım, ta ki başarıncaya kadar” dedi.
Mesleğin herkesin yapabileceği bir iş olmadığını belirten Şahin, yıllar içerisinde çok sayıda iş kazası geçirdiğini ifade ederek, “Yaparken kolumu ve elimi birçok yerinden yaktım, yaralandım” diye konuştu.
“HEM SIKINTILI HEM DE ZOR BİR MESLEK”
Kalaycılığın büyük emek ve sabır gerektirdiğini belirten Şahin, mesleğin zorluğu nedeniyle yeni neslin bu işe yönelmediğini söyledi.
Şahin, “Herkesin yapabileceği bir iş değil. Hem sıkıntılı hem de zor bir meslek. Kimse kendine güvenip de bu işe atlamıyor. Çıraklar da dayanmıyor. Kapıdan bakıp geri dönüyor” ifadelerini kullandı.
BAKIR KAPLAR NASIL YENİLENİYOR?
Kalay işleminden önce bakır kapların oldukça zahmetli bir temizlik sürecinden geçtiğini anlatan Şahin, özellikle eski, yağlı ve kirli kapların önce özel bir işlemden geçirildiğini belirtti.
Bakır kabın bir ilaç içerisinde yaklaşık 1-2 saat bekletildiğini söyleyen Şahin, daha sonra tel fırçayla temizlenen kabın kalaylama aşamasına alındığını aktardı.
Bir tabağın kalaylanmasının yaklaşık 15 dakika sürdüğünü belirten Şahin, işlemin ardından bakır kabın yeniden kullanıma hazır hale geldiğini söyledi.
“KALAYLI BAKIRIN TADI BAŞKADIR”
Kalaylanmamış bakırın sağlık açısından risk oluşturabileceğini dile getiren Şahin, kalaylı bakırın ise yemek ve içeceklerde farklı bir lezzet sunduğunu savundu.
Şahin, “Kalay yapılmamış bakır tehlikelidir tabii, insanı zehirleyebilir. Ama kalaylı bakırın tadı da başkadır. Gerek yemeği gerekse çayı çok güzel olur” dedi.
VAN’DA BİR MESLEK DAHA YOK OLMA TEHLİKESİNDE
Yaklaşık çeyrek asırdır mesleğini sürdüren İzzettin Şahin, ateş, kalay ve bakırla geçen çalışma hayatında geleneksel bir zanaatı ayakta tutmaya çalışıyor.
Ancak yeni ustaların yetişmemesi, kalaycılığın geleceğini tehdit ediyor. Şahin’in en büyük endişesi ise yıllardır sürdürdüğü mesleğin kendisiyle birlikte son bulması.
