Van Bölgesi Veteriner Hekimler Odası Başkanı Prof. Dr. Süleyman Kozat, hayvancılık sektöründe artan maliyetler ve üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Üreticinin hayvanlarını satıp parasını altın veya dövize yatırmak yerine üretime devam etmesi gerektiğini belirten Kozat, hayvancılığın sürdürülebilir hale getirilmesi için Bakanlık, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kurumların çalışma yürütmesi gerektiğini söyledi.
“İnsanların kazanamadığı noktada faaliyeti bırakması kötü bir şey”
Hayvancılıkla uğraşan üreticilerin faaliyetlerini sürdürebilmesi için öncelikle ekonomik koşulların iyileştirilmesi gerektiğini belirten Kozat, bir köylünün kendisine, “Hocam, siz bu kadar konuşuyorsunuz, hayvanları çok seviyorsunuz ama biz kazanamıyoruz” dediğini aktardı.
Kozat, “Doğrudur. İnsanların kazanamadığı noktada faaliyeti bırakması kötü bir şeydir. Bu faaliyetin bırakılmaması için Bakanlık çalışmalıdır. Bizim gibi sivil toplum örgütleri çalışmalıdır. Tüzel kurumlar çalışmalıdır. Yani bu faaliyeti neden sürdürülebilir hale getirmiyoruz?” dedi.
Anadolu köylüsünün tarım ve hayvancılığa sevgiyle bağlı olduğuna değinen Kozat, yüksek enflasyonun ise üreticinin temel girdilerdeki maliyetlerini artırdığını ifade ederek, “Üç sene önce yaptığımız alımlarla şimdiki aynı parayla aynı alımları yapamıyoruz” sözleriyle özellikle yem ve ilaç giderlerindeki artışı değerlendirdi.
Kaçak ve spot ilaç uyarısı
Artan maliyetlerin bazı üreticileri daha ucuz ürünlere yönelttiğini vurgulayan Kozat, “İnsanlar neden ucuz ilaca yöneliyor? Çünkü maliyetler yüksek. Ucuz ilaca yönelmesi demek, hayvansal üretimde yaptığı etkinin az olması demektir” açıklamasıyla hayvancılıkta kaçak ve spot ilaç kullanımına da dikkat çekti.
Kaçak ve spot ilaçların kontrol altına alınması gerektiğini söyleyen Kozat, “Eğer biz bu noktaları da kontrol altına alırsak hayvansal temel girdilerimizin de daha da güçleneceğini düşünüyorum” dedi.
“Çiftçimiz zarar ediyorsa devlet destek sağlamalı”
Hayvancılığın sürdürülebilmesi için üreticinin yaptığı işten kâr elde etmesi gerektiğini vurgulayan Kozat, “Eğer çiftliğimiz zarar ediyorsa bu faaliyette devlet desteğini yapmalıdır” ifadesiyle zarar eden üreticinin devlet tarafından desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Veteriner hekimlerin ekonomik sorunlarının da dikkate alınması gerektiğini belirten Kozat, sigorta primlerinin desteklenmesi, mazot giderlerine yönelik desteklerin artırılması ve ek ruhsat harçlarının kaldırılması gibi adımların atılmasını önerdi.
Kozat, “Ürettiğinin kârlı olması gerekiyor. Üretimin kârlı olabilmesi için yem bitkilerinin uygun fiyatı olması lazım. Veterinerlik hizmetlerinin uygun bir fiyatta olması lazım” diye konuştu.
“Kışın sat, baharda al” anlayışı doğru değil
Üreticilerin hayvanlarını kış döneminde satıp baharda yeniden almasının doğru bir yaklaşım olmadığını dile getiren Kozat, “Hocam biz bunu bu dönem alıp baharın satıp baharın alsak mantığı bence yanlış bir mantıktır. Çünkü niye biz uzaklaştırıyoruz insanları o faaliyeti?” söylemiyle bunun insanları hayvancılıktan uzaklaştırabileceğini anlattı.
Hayvancılığın yalnızca belli dönemlerdeki ekonomik göstergelere göre değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kozat, “Anadolu köylüsü gerçekten ineğini, köyünü, koyununu evladı gibi sever. Şimdi sen bunu ‘Kışın sat, yazın al’ dediğin mantık yanlış bir mantıktır” yorumuyla Anadolu köylüsünün hayvanlarına kültürel ve duygusal bir bağla yaklaştığını aktardı.
“Geçen sene dört danam vardı, sattım”
Hayvanlarını satan üreticilerin elde ettikleri parayı altın veya dövize yatırmasının kısa vadede kazanç sağlayabileceğini ancak bunun hayvancılığın sürdürülebilirliği açısından farklı sonuçlar doğurabileceğini anlatan Kozat, bir üreticiyle yaşadığı diyaloğu paylaştı.
Kozat, bir vatandaşın kendisine, “Geçen sene sana inansaydım, senin dediğini de yapsaydım zarardaydım” dediğini aktararak, devamında şunları söyledi: “‘Hacı, niye zarardasın?’ Geçen sene dedi, ‘dört tane danam vardı, sattım. Onları tuttum altına koydum. Şimdi o parayla 48 tane alıyorum’ dedi.”
Kozat, son yıllarda kısa yoldan para kazanma anlayışının öne çıktığını belirterek, “Kısa yolda nasıl para kazanılır diye bir algı son 10 senedir ülkemizde yaşanıyor” dedi.
“Faaliyetin sürdürülebilirliğini göz önünde bulundurmalıyız”
Hayvancılığın yalnızca arz ve tüketim ilişkisi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini hatırlatan Kozat, “Burada evet, bir arz tüketim ilişkisinden ziyade bir faaliyetin sürdürülebilirliği, bir faaliyetin istihdama yaptığı katkı göz önünde bulundurulması lazım” değerlendirmesini yaparak sektörün istihdama yaptığı katkının da dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Üretici zarar ediyorsa devletin destek vermesi gerektiğini belirten Kozat, Fransa’da buna benzer modeller bulunduğunu söyledi.
Özalp’taki göçe dikkat çekti
Tarım ve hayvancılıktaki ekonomik sorunların kırsaldan göçü de etkilediğini belirten Kozat, Özalp’taki göçe dikkat çekerek, “Tarım Bakanlığı çok köklü bir bakanlıktır. Bununla ilgili olarak Özalp’ta bugün nüfusun yüzde 25’i göç ediyor. Göç etmesinin temel nedeni nedir? Uğraştığı faaliyette kâr edemediği içindir” diyerek konuşmasını sonlandırdı.
