Van'da Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte işçi pazarında hareketlilik başlıyor. Evine ekmek götürmek ve günlük ihtiyaçlarını karşılamak isteyen yaklaşık 70 işçi, her gün aynı noktada işverenlerin kendilerini seçmesini bekliyor.
İnşaat, boya, badana, sıva, duvar ve benzeri işlerde çalışabileceklerini belirten işçiler için günün en önemli sorusu ise değişmiyor: “Bugün işe gidebilecek miyim?”
Günlük çalışarak geçimini sağlayan işçiler, iş buldukları günlerde birkaç bin liralık yevmiye kazanırken, iş bulamadıkları günlerde ise herhangi bir gelir elde edemiyor.
Her sabah aynı umutla geliyorlar
İşçi pazarında bekleyenlerin tamamı aynı şansa sahip değil. İşçiler, bazı işverenlerin daha önce tanıdığı veya sürekli birlikte çalıştığı kişileri tercih ettiğini belirtiyor.
Bu nedenle sabah saatlerinde işçi pazarına gelen herkes iş bulamıyor. Bazıları birkaç saat içinde bir işverene giderken, diğerleri gün boyunca bekledikten sonra yeniden evinin yolunu tutuyor.
İşçiler, özellikle düzenli bir işlerinin olmamasının geçimlerini zorlaştırdığını ifade ediyor.
“Üç çocuğum var, kazandığım para yetmiyor”
İşçi pazarında her gün iş bekleyenlerden biri de Harun Duman. Üç öğrencisi bulunan Duman, ailesinin geçimini gündelik işçilikten kazandığı parayla sağlamaya çalışıyor.
Aylık 10 bin lira kira ödediğini belirten Duman, sobalı bir evde yaşadığını ve elde ettiği gelirin önemli bölümünün kira, çocuklarının eğitim giderleri ve mutfak masraflarına gittiğini söylüyor.
Geçim sıkıntısı yaşadığını anlatan Duman, düzenli bir işinin olmasının kendisi ve ailesi açısından büyük önem taşıdığını ifade ediyor.
Yazın 2 bin, kışın 500-600 lira
Gündelik işçilikten elde ettiği gelirin mevsime göre değiştiğini belirten Duman, yaz aylarında yaklaşık 2 bin lira yevmiye ile çalıştığını, kış aylarında ise işlerin azalması nedeniyle günlük kazancının 500-600 liraya kadar düşebildiğini anlatıyor.
Özellikle inşaat, dış cephe, boya ve badana gibi işlerin kış aylarında azalması, gündelik işçilerin gelirlerini de doğrudan etkiliyor.
Duman, yaz aylarında iş bulma ihtimalinin daha yüksek olduğunu, kışın ise işsiz geçirilen günlerin arttığını belirtiyor.
“Her işi yaparım”
Yıllardır farklı inşaat işlerinde çalıştığını söyleyen Duman, boya, badana, sıva ve duvar işlerinin yanı sıra farklı inşaat işlerini de yapabildiğini ifade ediyor.
Duman’ın işçi pazarındaki temel beklentisi ise diğer işçilerinkiyle aynı: Düzenli çalışabilmek ve evine eli boş dönmemek.
Ancak Duman’a göre iş bulmanın önündeki en önemli sorunlardan biri, bazı işverenlerin daha önce tanıdığı işçilerle çalışmayı tercih etmesi.
“Buraya gelen herkes iş bulamıyor” diyen Duman, bazı işverenlerin daha önce birlikte çalıştıkları kişileri götürdüğünü, diğer işçilerin ise ertesi gün yeniden aynı noktaya gelerek iş beklediğini söylüyor.
İşsizlere “Batıya gidin” çağrısı
Geçimini gündelik işçilikle sağlayan Duman, iş bulmakta zorlanan arkadaşlarına farklı şehirlerde iş aramalarını da öneriyor.
Özellikle batı illerinde daha fazla çalışma imkanı bulunduğunu düşündüğünü belirten Duman, işsiz gençlerin ve çalışmak isteyenlerin farklı bölgelere giderek iş aramasının bir seçenek olabileceğini ifade ediyor.
Günün sonunda kimi işe gidiyor, kimi eli boş dönüyor
İşçi pazarındaki tablo, günlük çalışarak geçimini sağlamaya çalışan insanların yaşadığı ekonomik belirsizliği de ortaya koyuyor.
Her sabah yaklaşık 70 kişinin aynı umutla bir araya geldiği pazarda, bazı işçiler kısa süre içinde iş bulup çalışmaya giderken bazıları ise saatlerce bekledikten sonra herhangi bir gelir elde edemeden evine dönüyor.
