Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen Van Gölü Havzası Koruma Eylem Planı kapsamında Van’da geniş katılımlı çevre programı düzenlendi. Van ve Bitlis illerini kapsayan toplantıda, Van Gölü’nün korunmasına yönelik yürütülen çalışmalar, çevre yatırımları, ileri biyolojik arıtma sistemleri, dip çamuru temizliği ve yeni çevre politikaları ele alındı.
Programa; Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Burak Demiralp, Van Valisi Ozan Balcı, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan ile AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu katıldı.
“Van Gölü Anadolu’nun En Kadim Hafızalarından Biri”
Programın açılış konuşmasını yapan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Van Gölü’nün yalnızca doğal bir su kaynağı olmadığını, aynı zamanda medeniyetlerin ortak kültürel mirasını taşıyan özel bir coğrafya olduğunu söyledi.
Konuşmasına Tekirdağ Çorlu’da şehit olan Vanlı polis memuru Emrah Koç’u anarak başlayan Ağırbaş, 2020 yılında başlatılan Van Gölü Havzası Koruma Eylem Planı’nın artık sahada somut sonuçlar verdiğini ifade etti.
Van Gölü havzasının tarih boyunca önemli geçiş yolları üzerinde bulunduğunu belirten Ağırbaş, yapılan çevre yatırımlarıyla birlikte gölde yeni bir dönemin başladığını kaydetti.
İleri Biyolojik Arıtma Tesisleriyle Kirlilik Azaldı
Toplantıda Van ve Bitlis genelinde yapılan çevre yatırımlarının son durumu da paylaşıldı. Açıklanan verilere göre bölgede ileri biyolojik arıtma tesisleri devreye alınırken, günlük toplam 220 bin metreküp su arıtma kapasitesine ulaşıldı.
Van İleri Biyolojik Arıtma Tesisi’nin tek başına günlük 111 bin metreküp suyu arıtabildiği belirtilirken, geçmiş yıllarda arıtılmadan Van Gölü’ne bırakılan evsel ve sanayi atıklarının artık ileri sistemlerle temizlendiği ifade edildi.
Ağırbaş, “Evsel kirlilik yükü ciddi oranda azaltıldı. Kıyı su kalitesi yükseldi, ekosistem güçlendirildi” dedi.
Van Gölü COP31’de Dünyaya Tanıtılacak
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, bu yıl Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı COP31’de Van Gölü için yürütülen çalışmaların dünya kamuoyuna anlatılacağını açıkladı.
183 ülkenin katılacağı Sıfır Atık Forumu’nda Van Gölü’nün çevre koruma projeleriyle “iyi uygulama örneği” olarak gösterileceği bildirildi.
Van İçin Yeni Yol Haritası Hazırlanıyor
Temmuz ayında Van’da geniş katılımlı çevre ve kültür çalıştayı düzenleneceğini duyuran Ağırbaş, çalıştayda Van ve Bitlis’in önümüzdeki 5 ve 10 yıllık çevre, turizm ve kültür planlarının masaya yatırılacağını söyledi.
Çalışmaya öğrenciler, kadın temsilcileri, turizmciler ve sivil toplum kuruluşlarının da katılacağı belirtildi.
Gülşen Orhan: “Van Gölü Ortak Hafızamızdır”
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan ise Van Gölü’nün bölgenin ortak hafızası olduğunu belirterek, geçmiş yıllarda yaşanan çevresel tahribatın göl üzerinde ciddi baskılar oluşturduğunu söyledi.
Orhan, bugün gelinen noktada atık su arıtma altyapılarının güçlendirildiğini, dip çamuru temizliği yapıldığını ve kıyı düzenleme projelerinin hızla sürdüğünü ifade etti.
Havza genelinde atık suların arıtılma oranının yüzde 98 seviyesine ulaştığını kaydeden Orhan, Van sahillerinin sosyal yaşam alanlarına dönüştüğünü belirtti.
Van Sahilleri Baştan Sona Yenileniyor
Van Gölü çevresinde yürütülen projeler kapsamında sahil yürüyüş yolları, bisiklet yolları, millet bahçeleri ve sosyal donatı alanlarının yapıldığı açıklandı.
Ayrıca bölgede su altı turizmine yönelik yeni projelerin hazırlandığı ve Van’ın turizm potansiyelinin artırılmasının hedeflendiği ifade edildi.
Kayhan Türkmenoğlu: “Van Gölü Dünyanın İncisi”
AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu da konuşmasında Van Gölü’nün uluslararası önemine dikkat çekti.
Türkmenoğlu, 2016 yılında NASA’nın düzenlediği uzay fotoğraf yarışmasında Van Gölü’nün birinci seçildiğini hatırlatarak, “Gökyüzünde bir inci, yeryüzünde bir inci” ifadelerini kullandı.
Van Gölü’nün dünyanın en büyük sodalı göllerinden biri olduğunu belirten Türkmenoğlu, gölün yedi farklı mavi tonuyla eşsiz bir doğa harikası olduğunu söyledi.
Vali Ozan Balcı 12 Milyarlık Yatırımı Açıkladı
Van Valisi Ozan Balcı, Van Gölü için bugüne kadar yaklaşık 12 milyar liralık yatırım yapıldığını belirterek şu projeleri sıraladı:
İleri biyolojik arıtma tesisleri
Katı atık bertaraf ve enerji üretim tesisi
Van Sahil Yolu Projesi
Rekreasyon alanları
Sulak alan koruma projeleri
Endüstriyel arıtma yatırımları
Gürpınar, Muradiye, Saray, Çaldıran ve Özalp arıtma tesisleri
Balcı, yalnızca ileri biyolojik arıtma tesisinin maliyetinin yaklaşık 3 milyar lirayı bulduğunu söyledi.
Dip Çamuru Temizliğinde Kritik Eşik Aşıldı
Van Gölü’nde yürütülen dip çamuru temizliği çalışmalarında 2 milyon metreküpün üzerinde temizlik yapıldığı açıklandı.
Vali Ozan Balcı, çalışmaların devam ettiğini belirterek yaklaşık 700 ila 800 bin metreküplük alanın daha temizleneceğini ifade etti.
Van Sahiline “Gerdanlık” Projesi
Vali Balcı, Van Sahil Yolu Projesi kapsamında şu ana kadar 13 kilometrelik bölümün tamamlandığını söyledi. Projenin üniversite bölgesine kadar uzatılacağını belirten Balcı, “Van Gölü kıyısı adeta bir gerdanlık gibi olacak” dedi.
Tarihi Van Ayağa Kaldırılıyor
Programda tarihi alanlarda yürütülen restorasyon çalışmalarına da değinildi. 800 yıllık Ulu Cami’nin restore edildiğini belirten Balcı, Abbas Ağa Camii, Hüsrev Paşa Hanı, Kızıl Minareli Camii ve tarihi hamamlarda da çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
“Atık Artık Çöp Değil, Ekonomik Kaynak”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Burak Demiralp ise Van Entegre Katı Atık Tesisi sayesinde atıkların enerjiye dönüştürüldüğünü söyledi.
Demiralp, bölgede vahşi depolama alanlarının rehabilite edildiğini ve geri kazanılan metan gazından enerji üretildiğini belirtti.
Programın sonunda heyet, arıtma tesislerinde incelemelerde bulunarak Van Gölü’nün korunmasına yönelik yürütülen çalışmaları sahada değerlendirdi.
