Fransa ve Almanya başta olmak üzere Avrupalı müttefikler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ele geçirme tehdidine karşı nasıl bir yanıt verileceği konusunda yoğun bir hazırlık sürecine girdi. Avrupa ülkeleri, ABD’nin artan Grönland hırslarına karşı Danimarka ile dayanışma mesajı veriyor.
Reuters’ın aktardığına göre, ABD’nin uzun yıllardır müttefiki olan Danimarka’ya ait bir bölgeye askeri müdahale ihtimali NATO içinde şok etkisi yaratırken, Trump ile Avrupalı liderler arasındaki görüş ayrılıklarını daha da derinleştiriyor.
Fransa ve Almanya’dan ortak hazırlık
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Grönland konusunun Almanya ve Polonyalı mevkidaşlarıyla yapılacak toplantının ana gündem maddelerinden biri olacağını açıkladı. France Inter radyosuna konuşan Barrot, “Harekete geçmek istiyoruz ancak bunu Avrupalı ortaklarımızla birlikte yapmak istiyoruz” dedi.
Alman hükümet kaynakları da Berlin’in, Grönland’a ilişkin “sonraki adımlar” konusunda Danimarka ve diğer Avrupa ülkeleriyle yakın temas halinde olduğunu doğruladı. Üst düzey bir Avrupalı yetkili ise Danimarka’nın bu süreçte öncü rol üstlenmesi gerektiğini, ancak Kopenhag’ın henüz müttefiklerinden ne tür somut destek istediğini netleştirmediğini ifade etti.
Trump’ın Grönland ısrarı yeniden gündemde
Trump, 2019 yılında ilk başkanlık döneminde gündeme getirdiği Grönland’ı satın alma fikrini son günlerde yeniden dillendirdi. ABD Başkanı, adanın Amerikan askeri stratejisi açısından kritik öneme sahip olduğunu savunarak, Danimarka’nın bölgeyi korumakta yetersiz kaldığını öne sürüyor.
Beyaz Saray’dan yapılan son açıklamalarda, Avrupa’dan gelen itirazlara rağmen Trump’ın Grönland’ı ele geçirmek için askeri güç kullanımı da dahil olmak üzere farklı seçenekleri değerlendirdiği belirtildi.
“Rubio istila ihtimalini dışladı”
Fransa Dışişleri Bakanı Barrot, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı telefon görüşmesinde konunun gündeme geldiğini belirtti. Barrot, Rubio’nun bu yaklaşımın ABD yönetiminin resmi politikası olmadığını ifade ettiğini ve bir istila ihtimalini dışladığını söyledi.
Ancak hafta sonu Venezuela liderinin ABD özel kuvvetleri tarafından yakalanması, Grönland için de benzer bir senaryonun gündeme gelebileceği yönündeki endişeleri artırdı. İsminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir ABD’li yetkili, Trump ve danışmanlarının adayı edinmenin satın alma dahil farklı yollarını tartıştığını aktardı. Danimarka ve Grönland yönetimi ise Grönland’ın “satılık olmadığını” defalarca vurguladı.
Danimarka: Diyalog çağrısı
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ile Grönlandlı mevkidaşı Vivian Motzfeldt, ABD Dışişleri Bakanı Rubio ile acil bir görüşme talebinde bulundu. Rasmussen, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Bu karşılıklı atışmaların yerini mantıklı bir diyalog almalı. Hemen şimdi” ifadelerini kullandı.
Gemi takip verileri Trump’ı yalanlıyor
Yaklaşık 57 bin nüfuslu olan ve NATO’nun doğrudan üyesi olmayan Grönland, Danimarka’nın NATO üyeliği aracılığıyla ittifak kapsamında yer alıyor. Ada, uzun yıllardır ABD’nin balistik füze savunma sistemine ev sahipliği yaparken, zengin maden kaynakları nedeniyle Washington’un Çin’e olan ekonomik bağımlılığını azaltma hedefleriyle de örtüşüyor.
Trump’ın Rus ve Çin gemilerinin Grönland sularında devriye gezdiği yönündeki iddiaları ise Danimarka tarafından yalanlandı. Rasmussen, “Nuuk fiyordunda Rus ve Çin gemilerinin dolaştığı ya da büyük Çin yatırımlarının yapıldığı algısı gerçeği yansıtmıyor” dedi. Gemi takip verileri (MarineTraffic ve LSEG) de Grönland çevresinde herhangi bir Rus veya Çin askeri gemisi varlığına işaret etmiyor.
