Asırlık Gelenek Kadınların Emekleriyle Geleceğe Taşınıyor
Bitlis'in Mutki ilçesine bağlı Kavakbaşı Beldesi'nde nesilden nesile aktarılan çömlekçilik geleneği, bugün kadınların özverili çalışmalarıyla varlığını sürdürüyor. Dağ yamaçlarından çıkarılan özel toprağın el emeğiyle birbirinden farklı ürünlere dönüştüğü beldede, yıllardır süregelen üretim kültürü hem ekonomik kazanç sağlıyor hem de bölgenin köklü el sanatlarını yaşatmaya devam ediyor.
Özel Toprak Ustalıkla Şekilleniyor
Kavakbaşı Beldesi'nde çömlek üretiminin ilk aşamasını erkekler üstleniyor. Beldeye yakın dağ yamaçlarından çıkarılan özel toprak, kadınların ellerinde önce çamura dönüştürülüyor, ardından tamamen geleneksel yöntemlerle şekillendiriliyor.
Kadınların büyük bir ustalıkla hazırladığı güveç kapları, çanak, çömlek, küp, tandır, vazo, sürahi ve çeşitli süs eşyaları doğal yöntemlerle kurutulup pişirilerek kullanıma hazır hale getiriliyor. Tamamen el işçiliğiyle üretilen ürünler, dayanıklılığı ve doğallığı sayesinde yoğun ilgi görüyor.
Türkiye'nin Dört Bir Yanına Gönderiliyor
Kavakbaşı'nda üretilen çömlek ürünleri yalnızca bölge halkının değil, Türkiye'nin birçok ilindeki vatandaşların da tercih ettiği ürünler arasında yer alıyor. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki illere gönderilen ürünler arasında doğal pişirme özelliğiyle öne çıkan güveç kapları ile geleneksel kullanım alanına sahip tandırlar ilk sıralarda bulunuyor.
"Kazancımız Bundan Geliyor"
Yaklaşık 30 yıldır çömlekçilik yaptığını belirten Zübeyde Dündar, mesleğin atalarından miras kaldığını ifade ederek şunları söyledi:
"Ben 30 yıl önce bu köye gelin geldim. 15 yıl çıraklık yaptım. 15 yıldır da usta olarak çanak, çömlek yapıyorum. Kazancımız bundan geliyor, aileyi bununla geçindiriyoruz. Atalarımızdan kalan gelenekle bu işi yapıyoruz."
Üretimde Kadınlar, Teminde Erkekler Görev Alıyor
Burhan Tapki ise üretim sürecinin imece usulüyle yürütüldüğünü belirterek, dağ eteklerinden getirdikleri özel toprağın kadınların emeğiyle değer kazandığını söyledi.
Tapki, "Bizler dağın eteklerinden çamurları getiriyoruz, hanımlar çanak, çömlek yapıyorlar. Yaptıkları siparişleri ve ürünleri biz satıyoruz. Güveç kabı, çömlek, testi, kurdezen, tandır gibi ürünler yapılıyor." ifadelerini kullandı.
Kültürel Miras Ekonomiye de Katkı Sağlıyor
Yüzyıllardır devam eden çömlekçilik geleneği, Kavakbaşı Beldesi'nde sadece bir el sanatı olarak değil, aynı zamanda birçok ailenin geçim kaynağı olarak da önemini koruyor. Kadınların sabır ve ustalıkla ürettiği her bir çömlek, geçmişten bugüne taşınan kültürel mirası yaşatırken, aile bütçesine sağladığı katkıyla da bölge ekonomisine değer katmaya devam ediyor.
