Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Mart 2026 dış ticaret verilerini açıklamak ve bölgedeki ticari gelişmeleri yerinde incelemek üzere Van’a geldi. Bolat, Van Valiliği ziyareti ve Van Ticaret ve Sanayi Odası (VATSO) toplantısı ile başlayan programında, Türkiye’nin dış ticaret stratejilerini ve ihracatçıya yönelik dev teşvik paketlerini kamuoyuyla paylaştı. Bolat, Mart 2026 dış ticaret verilerini açıkladı. Bakan Bolat, Türkiye’nin ihracatında geçen yılın aynı ayına göre 1,5 milyar dolarlık düşüş yaşandığını belirtti. Düşüşün nedenlerini şöyle açıkladı: “Körfez ülkelerine ihracat yaklaşık yüzde 40 azaldı, altın ihracatında 348 milyon dolarlık kayıp oluştu ve uzun bayram tatilleri ihracat temposunu düşürdü” dedi.Bakan, küresel jeopolitik riskler ve savaşların dış ticareti olumsuz etkilediğini, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların enerji ve lojistik maliyetlerini artırdığını vurguladı. Takvim etkisi ve tatil kaynaklı kayıpların yaklaşık 1,3 milyar dolara ulaştığını söyleyen Bolat, altın ihracatındaki gerilemenin de toplamda 2,4 milyar dolarlık olumsuz etkisi olduğunu ifade etti.
"Her fırsatta ihracatı artırmaya çalışıyoruz"
Bakan Bolat, Ticaret Bakanlığı olarak ihracatı artırmayı ve ithalatı makul seviyelerde tutmayı hedeflediklerini söyledi. Ancak bunun yalnızca Türkiye’nin kendi çabalarıyla mümkün olmayacağını, Türkiye’nin hemen yanı başında yaşanan sıcak savaşların, enerji krizlerinin ve ticaret savaşlarının küresel ekonomik dengeleri olumsuz etkilediğini ifade etti. Dünya ekonomisindeki gelişmeleri değerlendiren Bakan Bolat, İsrail/ABD ve İran arasındaki savaşın küresel mal ve hizmet ticareti üzerinde aşağı yönlü ciddi bir baskı oluşturduğunu vurguladı. Bolat, küresel ticaretin kilit noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki aksamaların somut sonuçlarını şu verilerle paylaştı:Stratejik Geçiş: Hürmüz Boğazı’ndan geçen küresel ticaret payı ham petrolde %38, LPG’de %29 ve işlenmiş petrol ürünlerinde %19 seviyesindedir. Fiyat Volatilitesi: Mart ayı itibarıyla Brent petrol fiyatı sert bir yükselişle 101,5 doların üzerine çıkarken, Hollanda TTF doğalgaz fiyatı 48,3 avro seviyesine ulaştı.Enflasyon Sıçraması: Savaş kaynaklı enerji maliyetleri nedeniyle Avro Bölgesi’nde aylık enflasyon %1,2 ile son 41 ayın en yüksek seviyesine çıkmıştır.
"Dünya ticaret hacmi beklentilerin altında büyüyor"
Bolat, Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre dünya ticaret hacminin 2026’da yüzde 1,9’a gerilemesinin beklendiğini belirtti. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün raporuna göre ise dünya ekonomisinin büyüme hızının 2026’da yüzde 2,9 olmasının öngörüldüğünü anlattı.
"Türkiye barıştan yana bir ülke"
Bölgede devam eden savaşlara değinen Bolat, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların ticareti zorlaştırdığını vurguladı. Türkiye’nin barıştan yana bir ülke olduğunu belirten Bolat, Cumhurbaşkanı liderliğinde Rusya-Ukrayna, Azerbaycan-Ermenistan, Balkanlar ve Orta Doğu’da barış için diplomatik çabaların sürdüğünü ifade etti. Filistin’de Gazze’de yaşananlara karşı da Türkiye’nin net bir tutum sergilediğini ve İsrail ile ticaretin iki yıldır durdurulduğunu hatırlattı.
"Hürmüz Boğazı enerji arzında kritik"
Körfez bölgesindeki savaşın etkilerine dikkat çeken Bolat, Hürmüz Boğazı’nın dünya enerji arzı açısından kritik bir nokta olduğunu söyledi. Bolat, dünya petrolünün ve doğalgazının yaklaşık yüzde 20’sinin, petrokimya ve gübre ürünlerinin ise yüzde 30’unun bu boğazdan geçtiğini belirtti. Boğazın kapanmasının enerji ve petrokimya ürünlerinde olumsuzluklara yol açtığını, bunun küresel enflasyonu artırdığını ve ithalat maliyetlerini yükselttiğini anlattı.
"Alternatif ticaret yollarını devreye aldık"
Bakan Bolat, Türkiye’nin mevcut riskler nedeniyle farklı lojistik hatları kullanmaya başladığını ifade etti. Suriye üzerinden Ürdün ve Suudi Arabistan’a uzanan kara yolu güzergâhının açıldığını, Irak üzerinden Körfez’e ulaşan hatların aktif olduğunu ve Umman üzerinden denizyolu taşımacılığının sürdüğünü söyledi.
"Belirsizlik yatırım ve üretimi etkiliyor"
Savaş ortamının ekonomik davranışlar üzerinde etkili olduğunu belirten Bolat, belirsizlik nedeniyle yatırım kararlarının ertelendiğini, üretimde yavaşlama yaşandığını ve siparişlerin azaldığını anlattı. Bu durumun dış ticarete doğrudan yansıdığını kaydetti.
"Mart ayında ihracatta düşüş yaşadık"
Bakan Bolat, Mart 2026 verilerini paylaşarak Türkiye’nin ihracatının 21 milyar 900 milyon dolar olarak gerçekleştiğini ve geçen yılın aynı ayına göre 1,5 milyar dolarlık düşüş yaşandığını söyledi. Bu gerilemenin yüzde 6,4’e karşılık geldiğini ve düşüşte savaş şartları ile uzun bayram tatillerinin etkili olduğunu belirtti.
"Bayram ve takvim etkisi ihracatı yavaşlattı"
Resmi ve dini bayramların hafta içine denk gelmesinin ihracat temposunu düşürdüğünü ifade eden Bolat, "Haftalık akışta pazartesi günleri yavaş, cuma günleri en yoğun günlerdir. Uzun tatiller bu döngüyü bozuyor," dedi. Yılbaşı ve Ramazan Bayramı tatillerinin ihracatta yaklaşık 2,5 milyar dolarlık kayba yol açtığını anlattı.
"Altın ve Körfez ihracatında kayıp yaşandı"
Altın ihracatında 350 milyon dolarlık azalma olduğunu belirten Bolat, başta Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Körfez ülkelerinde talebin düştüğünü söyledi. Körfez bölgesine yapılan ihracatta yaklaşık 800 milyon dolarlık kayıp yaşandığını ve toplam etkisinin 2,4 milyar dolar civarında olduğunu anlattı.
"Türkiye bir istikrar adasıdır"
Toplantının kapanışında Türkiye’nin jeopolitik konumuna vurgu yapan Bolat, "Türkiye’nin dört bir yanı bir ateş çemberi ile kuşatılmış olsa da ülkemiz sarsılmaz bir istikrar adası olarak yoluna devam etmektedir. Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda; yatırım, üretim ve istihdamdan taviz vermeden çalışmaya devam edeceğiz," diyerek sözlerini noktaladı.
