İran’da yaşanan saldırılar ve artan savaş gerilimi, sınır hattındaki Van’da gündemin ilk sırasına yerleşti. İran’daki gelişmelerin son günlerde tırmanmasıyla birlikte Vanlı yurttaşlar ve esnaf, olası bir savaşın Türkiye’ye sıçrama ihtimali, ekonomik kayıplar ve göç riski konusunda endişelerini dile getirdi. Sınır kenti Van’da güvenlik kaygısı, ticaretin aksaması ve olası bir göç dalgası ihtimali üzerinden tartışmalar büyürken, sokaktaki yurttaşlar hem güvenlik hem de geçim kaygısıyla konuştu.
“Tek korkumuz bombaların bize de etki etmesi”
Yurttaşlar, en büyük endişelerinin savaşın doğrudan Türkiye’yi etkilemesi olduğunu dile getiriyor. Bir yurttaş, “Tek korkumuz yanlışlıkla bombaların bize de etki etmesi” diyerek sınırda yaşanan gerilimin ciddiyetine dikkat çekti.
Savaş kararlarının halktan uzak masalarda alındığını belirten bir başka yurttaş ise, “Patronlar, paşalar, ağalar kendi masalarında karar veriyorlar. Savaş açıyorlar ama olan sivil halka oluyor” sözleriyle tepki gösterdi.
Bazı yurttaşlar, olası bir koordinat hatasının Türkiye’yi de savaşın içine çekebileceğini savunarak, “Bazı bombalar tam koordinatlara atış yapamadığından bizim şehirlerimize gelip zarar verebilir. Bu da Türkiye’nin savaşa dahil olmasına ve 3. Dünya Savaşı’nın çıkmasına sebep olabilir” dedi.
“Ramazan ayında savaş çok üzücü”
Ortadoğu’da gerilimin büyümesinden kaygı duyan yurttaşlar, savaşın en çok mazlum halkları etkilediğini ifade etti. Bir yurttaş, “Bütün Ortadoğu bundan etkilenecek. Allah korusun dünya savaşına doğru gidiyoruz. Körüklenen ateşler hep mazlum halkları vuruyor” açıklamasını yaptı.
Ramazan ayına da dikkat çeken yurttaş, “Ramazan aylarının hürmetine diliyoruz ki bu savaşlar bir an önce dursun” sözleriyle çağrıda bulundu.
Ticaret durma noktasında
Yurttaşlar, Van ile İran arasındaki ticaretin ciddi zarar gördüğünü belirtti. 15 yıldır İran’da ticaret yaptığını söyleyen esnaf, savaşın hem ekonomik hem de psikolojik etkilerine dikkat çekerek, “Ben 15 senedir İran’da ticaret yapıyorum. Hem bana çok zararı oldu. İnsanlar gelmiyor. Orada insanlar huzursuz, buradaki insanlar da huzursuz.” bilgisini verdi.
Esnaf, ödemelerini alamadığını belirterek, “Orada bir sürü ödemelerimiz var, alamıyoruz. Savaştan dolayı hesaplarımızı kapattılar” bilgisini verdi.
Yaz aylarında yoğun bir İranlı turist hareketliliği yaşandığını hatırlatan esnaf, “Yazın 10 bin kişiye kadar İranlı getirdik buraya. Şu anda maalesef çok kötü. Bu sadece beni değil, bütün Van esnafını etkiliyor” ifadelerini kullandı.
Göç ihtimali tartışılıyor
Olası bir göç dalgası da yurttaşların gündeminde. İran’dan büyük bir göç yaşanabileceğini düşünenler olduğu gibi, bunun zor olduğunu savunanlar da var.
Bir yurttaş, “İran’da kolay kolay göç olmaz. 15 yıldır yanlarındayım. Savaş olduğu zaman burada olan İranlılar geri dönüyor memleketlerine” yorumunu yaptı.
Ancak aksi görüşte olanlar da dikkat çekiyor: “İran’ın yüzde 25’i, 30’u Türkiye’ye gelir. İstanbul’a, Ankara’ya gelir. Türkiye böyle bir göçü kesinlikle kaldıramaz.” şeklinde konuştu.
Bir başka yurttaş ise mevcut şartlara işaret ederek, “Türkiye kendi nüfusunu bile kaldıramayacak durumda. Ulaşım, trafik, kira zaten ortada. İşsizlik var. Bu yükü kaldıramaz” anlatımında bulundu.
“Akrabalarımız var, mecbur sahip çıkacağız”
Sınırın iki tarafında akrabaları olan yurttaşlar, meselenin insani boyutuna dikkat çekti. “Oradakilerin çoğu bizim akrabalarımız. Mecburen kollayacağız” diyen bir yurttaş, İran’daki gelişmelerin kendilerini doğrudan etkilediğini söyledi. Ayrıca yurttaş, “Biz de İran göçmeniyiz. Orada yakın akrabalarımız var. Aynı Suriye gibi olabilir” ifadelerini kullandı.
