Kıbrıs’ın Lefkara köyünden adını alan Lefkara nakışı, ince işçiliği ve kendine özgü teknikleriyle geçmişten günümüze uzanan kültürel miraslar arasında yer alıyor. İrlanda keteni üzerine işlenen bu özel nakış, geleneksel motifleri ve uzun süren el emeğiyle dikkat çekiyor.
Lefkara nakışını hobi olarak öğrenen ve zamanla bu alanda uzmanlaşan üç çocuk annesi Pembe Kazan, iki yıl boyunca haftanın beş günü nakış işleyerek kendisini bu sanata adadığını belirtti. Türkiye’ye dönene kadar Lefkara nakışı üzerine yoğunlaştığını anlatan Kazan, geleneksel el sanatını farklı tasarımlarla daha geniş kullanım alanlarına taşımayı amaçlıyor.
Özel kumaşı ve işleme tekniğiyle öne çıkıyor
Lefkara nakışının en önemli özelliklerinden birinin kullanılan keten kumaş olduğunu belirten Kazan, bu kumaşın kendine özgü yapısı sayesinde uzun yıllar kullanılabildiğini ifade etti. Kumaşın ütü ve sıcak buharla yeniden form kazandığını aktaran Kazan, zaman geçtikçe dokusunun daha ipeksi bir görünüm aldığını söyledi.
Kazan, söz konusu kumaşın hem Türkiye’de hem de Kıbrıs’ta üretiminin bulunmadığını gözlemlediğini belirterek, malzemeye ulaşmanın kendileri için önemli bir mesele olduğunu dile getirdi.
Motiflerin değerini işçiliği belirliyor
Lefkara nakışını diğer nakış türlerinden ayıran özelliklere değinen Kazan, bu teknikte düğüm kullanılmadığını ve motiflerin belirli bir düzen içerisinde işlendiğini kaydetti. Geleneksel desenlerin ölçülerine ve biçimlerine sadık kalınmasının önemini vurgulayan Kazan, geçmişte daha çok çeyizlerde kullanılan motiflerin bugün modern ürünlerle yeniden yorumlandığını söyledi.
Nakışta renk seçiminin de önemli olduğunu belirten Kazan, haki tonlarının öne çıktığını, beyaz ve krem renklerin de kullanılabildiğini ifade etti. Geleneksel motiflerin özünü koruyarak yeni tasarımlar oluşturduklarını aktaran Kazan, işlenen kesme motiflerinin sayısı ve desenlerin yoğunluğunun ürünün değerini etkilediğini dile getirdi.
Bir örtünün tamamlanması bir yılı bulabiliyor
Lefkara nakışında kullanılan kumaş ve ipliğe ulaşmak için her yıl Kıbrıs’a gittiğini belirten Kazan, adada bu malzemeleri satan kişi sayısının sınırlı olduğunu söyledi.
Bir ürünün tamamlanma süresinin işlenen motiflerin yoğunluğuna göre değiştiğini anlatan Kazan, bir örtünün bir ayda tamamlanabileceği gibi üç ayda veya bir yılda da bitirilebileceğini kaydetti. İşlemenin uzun zaman almasının, bu sanatın sabır ve dikkat gerektiren yönünü ortaya koyduğunu belirtti.
Lefkara nakışını üniversitede de öğretiyor
Lefkara nakışını özel bir üniversitede ders olarak da veren Pembe Kazan, bu sanatın yalnızca bir el işi olmadığını, aynı zamanda insanın kendisiyle bağ kurmasına yardımcı olduğunu ifade etti.
İğne ve kumaşla uğraşmanın kişiye kendini tanıma fırsatı sunduğunu belirten Kazan, Lefkara nakışının kadınlara özgü bir uğraş olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Her yaştan ve her kesimden insanın bu sanatı öğrenebileceğini dile getiren Kazan, geleneksel nakışın yeni nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti.
