Felekşahi, Rûdaw TV’de yayınlanan ekonomi programında yaptığı değerlendirmede, Kuzey Irak Kürdistan Bölgesi’nden Türkiye’ye petrol sevkiyatının, Irak federal hükümetinin başvurusu üzerine Paris merkezli Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin Mart 2023’te aldığı kararla durdurulduğunu hatırlattı. Ancak, Irak federal hükümeti, Kürdistan Bölgesi Hükümeti ve petrol üreticisi şirketler arasındaki anlaşmazlıkların çözülmesiyle, Eylül 2025 sonunda boru hattından sevkiyatlar yeniden başladı.
Petrol Sevkiyatı ve Kapasite
Yapılan anlaşmaya göre, Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na günlük 180-190 bin varil petrol ulaştırılacak. Bu miktarın ilerleyen dönemde 230 bin varile yükselmesi bekleniyor. 2023 başında ise boru hattından günlük 450 bin varil petrol taşınıyordu.
Kürdistan Petrolünün Özellikleri ve Değeri
Felekşahi, Kuzey Irak Kürdistan Bölgesi’nin ürettiği orta yoğunluklu, yüksek sülfürlü ham petrolün (medium sour crude) Avrupa rafinerileri için kritik olduğunu vurguladı. “Bu petrol, özellikle dizel ve jet yakıtı üretiminde kullanılıyor ve Avrupa’daki rafineriler için yüksek talep görüyor” dedi.
Rusya Yaptırımları ve Fırsatlar
Avrupa Birliği’nin (AB) 2026 sonuna kadar Rusya’ya yönelik enerji yaptırımlarını sıkılaştıracağını belirten Felekşahi, Türkiye’nin de Rus petrol ithalatını azaltmasının beklendiğini ifade etti. Kuzey Irak Kürdistan petrolünün kimyasal özelliklerinin Rus petrolüne benzerliği, bu durumu bölge için önemli bir fırsat haline getiriyor.
Petrolün Avrupa’ya Yolculuğu
Felekşahi, Kuzey Irak Kürdistan petrolünün büyük olasılıkla İtalya’nın Sicilya Adası’ndaki rafinerilere gönderildiğini belirtti. Bu rafinerilerden birinin Cezayirli Sonatrach’a, diğerinin ise Rus Lukoil’den devralınan GOI Energy’ye ait olduğunu aktardı. Sevkiyatlarda daha önce Vitol, Trafigura ve Mercuria gibi büyük ticaret şirketlerinin rol aldığını, ancak mevcut trader’ların henüz netleşmediğini ekledi.
Piyasa Değeri ve Fiyat Dinamikleri
Kuzey Irak Kürdistan petrolü, Avrupa piyasasında Brent petrolünden varil başına yaklaşık 2 dolar daha yüksek fiyata satılıyor. Felekşahi, “Brent şu anda 65 dolar civarında işlem görürken, Kürdistan petrolü 67 dolardan alıcı buluyor. Bunun nedeni, bu petrolün rafinerilerde daha fazla dizel ve jet yakıtı üretimine olanak sağlaması ve Avrupa’daki yüksek talep” dedi.
Basra Petrolü ile Karşılaştırma
Felekşahi, Basra petrolü ile Kuzey Irak Kürdistan (Kerkük) petrolü arasındaki temel farkın taşımacılık maliyetleri olduğunu belirtti. Basra petrolü genellikle Asya pazarına yönelirken, Kürdistan petrolü Ceyhan Limanı üzerinden Avrupa’ya ihraç ediliyor. “Ceyhan’ın Avrupa’ya yakınlığı nedeniyle taşıma maliyeti 1-2 dolar seviyesinde. Ancak Basra petrolü, Süveyş Kanalı’nı geçip Afrika’yı dolaştığı için maliyetleri ciddi şekilde artıyor” dedi.
Rus Petrolüne Alternatif
Felekşahi, özellikle Macaristan ve Slovakya gibi Rus petrolüne bağımlı Avrupa ülkelerinin, Kuzey Irak Kürdistan petrolünü alternatif bir kaynak olarak değerlendirebileceğini ifade etti. “Kürdistan petrolü biraz daha pahalı olsa da, yaptırım riskleri ve lojistik sorunları daha düşük. Bu nedenle ekonomik ve siyasi bir tercih olabilir” diye konuştu.
Türkiye’nin Rolü
Türkiye’nin, Kuzey Irak Kürdistan petrolü için kilit bir pazar haline gelebileceğini vurgulayan Felekşahi, Türkiye’nin halihazırda Rusya’dan günlük 350 bin varil petrol ithal ettiğini, ancak 2026’daki AB yaptırımlarıyla alternatif kaynaklara yöneleceğini belirtti.
Son Sevkiyatlar
Ceyhan Limanı’ndan Avrupa’ya 1 milyon varil Kuzey Irak Kürdistan petrolü sevk edildiği bildirildi. Mevcut fiyatlarla bu sevkiyatın değeri yaklaşık 65 milyon dolar olarak tahmin ediliyor.
