Türkiye'de vatandaşların borçlanma haritasında rotayı değiştiren veriler, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) raporlarına yansıdı. Nakit sıkışıklığı yaşayanların 'acil durum fonu' olarak kullandığı ek hesaplar (KMH), artık konut kredilerinden daha büyük bir borç kalemi haline geldi. 16 Ocak haftasına ait veriler tehlikenin boyutunu gözler önüne sererken, ekonomi yönetimi kontrolsüz büyümeyi frenlemek için yeni bir planı devreye sokmaya hazırlanıyor.
BORÇLANMADA TARİHİ TABLO: KONUTU SOLADI
Yüksek enflasyon sürecinde nakit akışını sağlamakta zorlanan haneler, en hızlı kaynak olarak gördükleri Kredili Mevduat Hesaplarına yüklendi. Son verilere göre KMH hacmi 742 milyar 516 milyon lira seviyesine tırmandı. Bu rakam, 648,4 milyar lira olan konut kredisi hacmini geride bıraktı. Geçen yıl 441 milyar lira bandında olan ek hesap borçlarının bir yıl içinde neredeyse ikiye katlanması, finansal riskin arttığını gösterdi.
MALİYETİ EN YÜKSEK OLAN YÖNTEM
Bankalar tarafından kolayca tanımlanması nedeniyle tercih edilen KMH, aslında en maliyetli borçlanma aracı olarak biliniyor. Aylık yüzde 4,25 olan faiz oranına, yüzde 15 KKDF ve yüzde 15 BSMV eklendiğinde toplam vergi yükü yüzde 30'u buluyor. Gecikme faizlerinin de devreye girmesiyle borç yükü katlanıyor. Mevcut sistemde hesaba giren her para, banka tarafından öncelikli olarak bu borcu kapatmak için kesiliyor.
LİMİTLER AŞAĞI ÇEKİLECEK
Yaz aylarında uygulanan yapılandırma ve faiz düzenlemelerinin borç artışını durduramaması üzerine Finansal İstikrar Komitesi konuyu mercek altına aldı. Hanehalkı borçlarını disipline etmek amacıyla bankaların inisiyatifinde olan limit belirleme süreçlerine standart getirileceği öğrenildi. Mevcut uygulamada gelirin 3 katına, hatta kredi notuna göre daha fazlasına çıkabilen limitlerin düşürülmesi ve kontrolsüz hesap açılışlarının engellenmesi hedefleniyor.
'KURAL SETİ HAZIRLANACAK'
Sabah Gazetesi yazarı Dilek Güngör, toplantıda ele alınan yeni düzenlemenin şifrelerini paylaştı. Bankaların limit belirleme yetkisine sınırlama geleceğini belirten Güngör, şu ifadeleri kullandı:
'Öğrendiğime göre, KMH limitlerinin kullanımına yönelik bankalar için bir kural seti hazırlanacak. Bundan böyle o limittten fazla KMH açılamayacak.'
