Sosyal güvence kapsamında hayatını kaybeden sigortalıların yakınlarına ödenen ölüm aylıkları için merakla beklenen yaz dönemi artış oranları resmi verilerin ardından kesinleşti. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan ilk 6 aylık enflasyon verileri doğrultusunda, SSK ve Bağ-Kur listelerinden gelir elde eden dul ve yetimlerin maaşlarına yapılacak artış oranı yüzde 17,76 olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 5 milyon vatandaşı doğrudan ya da dolaylı yoldan etkileyen bu gelişme, hak sahiplerinin bütçelerinde önemli bir rahatlama sağlamayı hedefliyor.
Yaz döneminden itibaren geçerli olacak yeni sistemde, kök maaşlar üzerinden hesaplanan güncel rakamlar hak sahiplerinin hesaplarına aktarılmaya başlanacak. Uzmanların yaptığı analizlere göre, enflasyon karşısında vatandaşların alım gücünü korumak amacıyla hayata geçirilen bu düzenleme, özellikle düşük gelir grubunda yer alan dul ve yetimler için koruyucu bir kalkan görevi üstlenecek. Yasalaşma sürecinin ardından yürürlüğe giren yeni tablolar, temmuz ayındaki ödeme döneminden itibaren fiilen uygulanacak.
Taban Aylık Sınırının Yükselmesiyle Yeni Gelir Seviyeleri Belirlendi
En düşük emekli maaşına yapılacak taban artışı, doğrudan dul ve yetim aylığı alan vatandaşların alacağı nihai tutarları da yukarı taşıdı. Meclis gündemine taşınan kanun teklifinin yasalaşmasıyla birlikte, en düşük emekli aylığı tutarı 23 bin 552 liraya yükseltildi. Bu doğrultuda, emekliler için uygulanan yüzde 17,76 oranındaki artış trendi, dul ve yetimlerin taban maaş güvencesine de aynı oranda yansıtılarak hak sahiplerinin mağdur olmasının önüne geçildi.
Yapılan bu yasal dokunuş sayesinde, hisse oranlarına göre ödenebilecek en alt sınır rakamları da baştan aşağı revize edilmiş oldu. Yeni mali takvimle birlikte, sigortalının vefatından sonra geride kalan yakınlarına ödenecek maaşların alt limiti, ana emekli aylığındaki yükselişe paralel olarak koruma altına alındı. Böylece hiçbir hak sahibinin belirlenen bu yeni sınırların altında bir gelirle ayı tamamlamayacağı garanti edilmiş oldu.
Hisse Oranlarına Göre Ödenecek En Düşük Maaş Miktarları Açıklandı
Yeni dönemde devreye giren koruma kalkanı sistemiyle beraber, kök maaşı oldukça geride kalan vatandaşlar için özel bir tamamlama hesabı devreye alınıyor. Temmuz ayından itibaren uygulanacak sisteme göre, yüzde 25 hisse oranı üzerinden ölüm aylığı alan bir kişinin eline geçecek en düşük tutar 5 bin 888 lira olarak belirlendi. Aynı koruma sistemi dahilinde, yüzde 50 oranında pay alan hak sahiplerinin minimum geliri 11 bin 776 liraya, yüzde 75 hisseye sahip olanların maaş sınırı ise 17 bin 664 liraya ulaştı.
Sistemin işleyiş mantığı ise oldukça basit bir formüle dayanıyor ve öncelikle hak sahiplerinin kök maaşlarına yüzde 17,76 oranındaki temmuz zammı yansıtılıyor. Eğer bu zamlı tutar, yukarıda belirtilen hisse bazlı taban sınırların altında kalırsa, devlet devreye girerek aradaki farkı kapatıyor ve maaşı en düşük sınır olan rakama tamamlıyor. Örneğin, geçmiş dönemde yüzde 25 hisse ile kök maaşı 3 bin lira olan bir kişinin maaşı zam ve yüzde 4 ek ödemeyle 3 bin 674 liraya çıksa bile, taban sınır gereği bu kişiye net olarak 5 bin 888 lira ödeme yapılıyor.
Ölüm Aylığından Yararlanma Koşulları Ve Hak Sahipliği Kriterleri
Yasal mevzuata göre hayatını kaybeden sigortalının ardından bağlanan ölüm aylığından yararlanabilmek için belirli şartların yerine getirilmesi gerekiyor. Bu ödenekten vefat eden sigortalının resmi nikahlı eşi, çocukları ve durumlarına göre anne ile babası faydalanma hakkına sahip oluyor. Hak sahiplerinin medeni durumları, yaşları ve çalışma statüleri alacakları payın oranını doğrudan etkileyen temel unsurlar arasında yer alıyor.
Normal şartlar altında vefat eden sigortalının dul kalan eşine yüzde 50 oranında aylık bağlanırken, bazı özel durumlarda bu oran değişiklik gösterebiliyor. Eğer sigortalının geride kalan bir çocuğu bulunmuyorsa ve dul eşin kendi çalışmasından dolayı herhangi bir sigorta geliri ya da emekli maaşı yoksa, eşin aldığı pay oranı yüzde 75 seviyesine çıkarılıyor. Çocukların durumunda ise erkek çocukların eğitim hayatlarına göre belirli yaş sınırları bulunurken, kız çocuklarında evlenmeme ve sigortalı çalışmama şartı aranıyor.
